Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin

Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 10/11/2020)

VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ

   -----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 10/11/2020)

***

Tin vắn:

  • Fed giữ nguyên chính sách dù các chỉ số kinh tế vĩ mô có chiều hướng tiêu cực hơn.
  • Chính sách thương mại của Mỹ có thể mang tính hoà giải hơn dưới thời ông Biden.
  • Tài sản và nợ của ngân hàng và bảo hiểm của Trung Quốc tăng ổn định trong 9 tháng đầu năm 2020.
  • Một số thách thức đối với "Kế hoạch 5 năm lần thứ 14" của Trung Quốc.
  • EU và Anh dự kiến nối lại đàm phán thương mại trong tuần từ 16-12/11.
  • Chính phủ Đức kéo dài thời hạn chương trình cho vay dành cho các doanh nghiệp bị tổn thương bởi đại dịch Covid-19 tới giữa năm 2021.
  • Doanh số ô tô tại Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong tháng 10/2020.
  • Thặng dư tài khoản vãng lai của Hàn Quốc trong tháng 9/2020 đạt mức cao nhất trong hai năm qua.

-Tỷ lệ thất nghiệp của Indonesia tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2011.

  • Ấn Độ và Italy thông qua "Kế hoạch hành động 2020 -2025".

-Khu vực đồng bằng sông Cửu Long được tăng thêm ngân sách trong giai đoạn tới.

 

Bài phân tích/Tin chuyên sâu:

  • Dự báo chính sách Châu Á – Thái Bình Dương của chính quyền Biden.

A. KINH TẾ THẾ GIỚI

1. Mỹ

  • Ngày 5/11, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã quyết định giữ nguyên chính sách tiền tệ, mặc dù trong bối cảnh tăng trưởng việc làm chậm lại, các ca nhiễm Covid-19 gia tăng và kết quả bầu cử có thể cản trở gói kích thích tài chính. Phố Wall dự đoán kết quả bầu cử Tổng thống có thể tháo gỡ nút thắt cuối cùng, thúc đẩy các nhà hoạch định chính sách của Fed tăng cường chính sách kích thích kinh tế trong tương lai. Kể từ cuộc họp cuối cùng của Fed vào giữa tháng 9, số lượng tăng trưởng việc làm đã chậm lại và các trường hợp nhiễm Covid đã tăng lên. Hiện tại, mỗi tháng Fed mua khoảng 80 tỷ USD trái phiếu kho bạc và 40 tỷ USD chứng khoán thế chấp. (ĐSQ VN tại Mỹ, 05/11).
  • Ngày 6/11, Bộ Lao động cho biết tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ đã giảm xuống còn 6,9% và các nhà tuyển dụng đã tạo thêm 638.000 việc làm trong tháng 10/2020. Trong đó, tỷ lệ thất nghiệp ở nam giới là 6,7% và nữ là 6,5%. Tỉ lệ gia tăng việc làm đáng chú ý trong lĩnh vực giải trí và khách sạn (tăng 271.000 việc làm), dịch vụ và kinh doanh (tăng 208.000 việc làm), thương mại bán lẻ (tăng 104.000 việc làm), xây dựng (thêm 84.000 việc làm) (Abc News, 06/11).
  • Chiến thắng dự kiến của cựu Phó Tổng thống Joe Biden trong cuộc đua vào Nhà Trắng tuần này cho thấy sự chuyển hướng sang một cách tiếp cận đa phương hơn đối với thương mại và một chương trình nghị sự ít tham vọng hơn để tạo ra các thỏa thuận mới. Bên cạnh đó, chính sách thương mại của Biden được dự báo vẫn cứng rắn tương tự như của Trump, nhưng có kế hoạch và dễ đoán hơn. Trong giai đoạn tranh cử, ông Biden cam kết hợp tác chặt hơn với các đồng minh của Mỹ để đối phó Trung Quốc về thương mại. Ông cũng được dự báo không sớm gỡ bỏ thuế nhập khẩu của người tiền nhiệm lên nhôm, thép nhập khẩu, cũng như hàng hóa xuất xứ từ Trung Quốc và châu Âu. Các nhà ngoại giao, chuyên gia phân tích và cựu quan chức cố vấn cho rằng ông sẽ có giọng điệu thận trọng hơn so với ông Trump, sẽ tăng đầu tư nhằm duy trì lợi thế của Mỹ với Trung Quốc trong các ngành công nghệ chủ chốt như điện toán lượng tử, trí tuệ nhân tạo và 5G. (CNBC, 10/11)

2. Trung Quốc

●Trong khi xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 10 tăng 11,4% so với cùng kỳ năm trước (cao hơn 8,9% so với dự báo của Bloomberg), nhập khẩu lại giảm nhiệt, chỉ tăng 4,7% trong tháng 10 (giảm 8,8% so với cùng kỳ năm 2019). Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 tác động nghiêm trọng đến nhiều nền kinh tế trên thế giới, ngoại thương của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn phục hồi tốt hơn so với nhiều dự báo, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất khẩu sản phẩm y tế. Theo báo cáo "Nhập khẩu dịch vụ Trung Quốc 2020" được công bố tại Hội chợ Nhập khẩu Quốc tế Trung Quốc lần thứ 3 (đang diễn ra tại Thượng Hải), nhập khẩu dịch vụ của Trung Quốc đứng thứ hai trên thế giới trong 7 năm liên tiếp, kể từ năm 2013, trong đó 10 đối tác hàng đầu cung cấp dịch vụ cho Trung Quốc là Mỹ, Nhật Bản, Australia, Đức, Vương quốc Anh, Canada, Hàn Quốc, Singapore, Nga và Pháp, với kim ngạch 264,22 tỷ USD, chiếm 52,7% tổng giá trị nhập khẩu dịch vụ của Trung Quốc. (Mạng Nhân dân Nhật báo, Kinh tế Nhật Báo, 8/11).

  • Phát biểu tại cuộc họp báo của Văn phòng Quốc Vụ viện Trung Quốc, ông Lương Đào, Phó Chủ tịch Ủy ban Bảo hiểm và Ngân hàng Trung Quốc (CPIRC) cho biết, 9 tháng đầu năm 2020, tài sản và nợ của ngành ngân hàng và bảo hiểm của Trung Quốc tăng ổn định, các chỉ số điều hành và quản lý chủ chốt nằm trong phạm vi hợp lý. Số liệu cho thấy đến cuối Quý III/2020, tổng tài sản của các tổ chức tài chính ngân hàng của Trung Quốc đạt 314,7 nghìn tỷ NDT (khoảng 46,2 nghìn tỷ USD), tăng 10,5% so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó các khoản cho vay là 178,6 nghìn tỷ NDT, tăng 12,6% so với cùng kỳ; tổng nợ phải trả là 288,7 nghìn tỷ NDT, tăng 10,7% so với cùng kỳ năm 2019. Tổng tài sản của các công ty bảo hiểm là 22,4 nghìn tỷ NDT, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2019. Trong thời gian tới, Trung Quốc sẽ tiếp tục ngăn chặn và giải quyết hiệu quả các rủi ro tài chính lớn, xử lý chính xác rủi ro trong các lĩnh vực trọng điểm, khắc phục thiếu sót trong hệ thống quản lý và giám sát. Đẩy nhanh hoàn thiện khuôn khổ quản lý và giám sát công nghệ tài chính phù hợp với tình hình quốc gia (Sina.com.cn, 8/11).
  • Phó hiệu trưởng Đại học Nhân Dân Trung Quốc Lưu Nguyên Xuân đã chỉ ra 5 thách thức chủ yếu đối với phát triển kinh tế và xã hội Trung Quốc trong thời kỳ "Kế hoạch 5 năm lần thứ 14", bao gồm: (i) Bẫy thu nhập trung bình; (ii) Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung Quốc; (iii) Cải cách toàn diện; (iv) Phát triển xã hội của Trung Quốc vẫn còn tụt hậu so với phát triển kinh tế, vấn đề mất cân bằng và kém phát triển đang nổi lên và phản ánh tại một số lĩnh vực dân sinh, cũng như mạng lưới an toàn xã hội chưa thực sự đáng tin cậy; (v) Cần cải thiện hiện tượng phân cực tồn tại trong phân bổ thu nhập như hiện nay, thu hẹp khoảng cách giữa phân phối thu nhập thành thị - nông thôn và khoảng cách phân bổ thu nhập theo vùng miền, để có thể mở rộng hơn nữa tầng lớp thu nhập trung bình, từ đó kích thích tiềm năng tiêu dùng (Economic Times, 8/11).

3. Châu Âu

  • Liên minh Châu Âu (EU) Anh nối lại đàm phán thương mại dự kiến đầu tuần 16-22/11. Đây là thông báo mới nhất của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đưa ra ngày 7/11 sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Anh Boris Johnson. Mặc dù đã đạt được một số tiến triển, nhưng vẫn còn những khác biệt lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực đánh bắt cá và cạnh tranh công bằng. Chủ tịch von der Leyen và Thủ tướng Johnson đều nhất trí duy trì các kênh tiếp xúc cá nhân, được đánh giá là tín hiệu cho thấy các nỗ lực chính trị đang được thúc đẩy để đảm bảo EU và Anh đạt được một thỏa thuận đối tác thương mại mới trước khi giai đoạn quá độ Brexit kết thúc vào ngày 31/12 tới. Trước thời hạn này, EU và Anh cần có vài tuần để thỏa thuận được cơ quan lập pháp xem xét và phê chuẩn. (THX, TTXVN, 7/11)
  • Chính phủ Đức ngày 7/11 cho biết, nước này đã kéo dài thời hạn chương trình cho vay dành cho các doanh nghiệp bị tổn thương bởi đại dịch Covid-19 tới giữa năm 2021, đồng thời tăng cường hỗ trợ cho các lao động tự doanh trong thời kỳ khủng hoảng này. Chương trình cứu trợ trên cho phép các doanh nghiệp đăng ký các khoản vay được nhà nước hỗ trợ lên đến 25% doanh thu của họ trong năm 2019, với tối đa 800.000 euro (950.900 USD). Các khoản cho vay này được cung cấp bởi ngân hàng KfW thuộc sở hữu nhà nước của Đức. Chương trình này cũng sẽ được mở rộng đối tượng áp dụng, bao gồm những người tự kinh doanh và các công ty có tối đa 10 nhân viên. Chính phủ Đức cũng cam kết hỗ trợ thêm 10 tỷ euro cho các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực chịu ảnh hưởng bởi lệnh phong tỏa mới từ tháng 11 này như nhà hàng, quán bar, trung tâm văn hóa và giải trí. Các biện pháp trên được đưa ra khi Đức liên tục ghi nhận số ca nhiễm mới dịch Covid-19 gia tăng. (AFP, 07/11)
  • Ngày 9/11, Liên minh châu Âu (EU) cho biết sẽ xúc tiến việc áp đặt thuế lên 4 tỉ USD hàng hoá Mỹ trong vụ trả đũa qua lại về việc trợ giá cho các hãng sản xuất máy bay của nhau. Dù vậy, EU vẫn để ngỏ khả năng đình chiến dưới thời ông Joe Biden. Theo biện pháp trả đũa của châu Âu, khu vực này sẽ đánh thuế 25% lên mặt hàng máy bay nhập khẩu từ Mỹ và 15% đối với hàng loạt mặt hàng khác như thuốc lá, các loại hạt, nước ép trái cây, túi xách… (CNBC, 10/11)

4. Nhật Bản và Hàn Quốc

  • Doanh số ô tô tại Nhật Bản đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong tháng 10/2020, sau quãng thời gian sụt giảm mạnh do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Theo Hiệp hội kinh doanh ô tô Nhật Bản, doanh số ô tô tại thị trường Nhật Bản trong tháng 10/2020 đạt 406.851 chiếc, tăng 29,2% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, doanh số của dòng xe phổ thông và xe tải đạt 253.304 chiếc, tăng 31,6%; dòng xe đô thị cỡ nhỏ đạt 153.547 chiếc, tăng 25,6%. Doanh số ô tô tại Nhật Bản bắt đầu đi xuống kể từ khi chính phủ nước này tăng thuế tiêu dùng từ 8% lên 10% vào tháng 10/2019. Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, doanh số ô tô tại thị trường Nhật Bản trong tháng 4/2020 - thời điểm chính phủ nước này ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc - đã ghi nhận mức giảm là 28,6%, Tháng 5/2020 ghi nhận mức giảm tới 44,9%. Kể từ tháng 6/2020, doanh số ô tô tại Nhật Bản bắt đầu phục hồi, mức độ sụt giảm được thu hẹp, trong đó tháng 9/2020 ghi nhận mức sụt giảm 14,3%. Mặc dù ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong tháng 10/2020 song các chuyên gia nước này cũng cho rằng chỉ số này được hưởng lợi khi doanh số ô tô tại Nhật Bản trong tháng 10/2019 là mức thấp nhất trong lịch sử do ảnh hưởng từ việc tăng thuế tiêu dùng lên 10% và thiệt hại nghiêm trọng do bão Hagibis gây ra (Just Auto, 7/11).
  • Ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BoK) ngày 5/11 thông báo thặng dư tài khoản vãng lai của Hàn Quốc trong tháng 9/2020 đạt mức cao nhất trong hai năm qua, nhờ xuất khẩu phục trong bối cảnh làn sóng bùng phát thứ hai của đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19. Cụ thể, thặng dư tài khoản vãng lai của Hàn Quốc trong tháng 9/2020 tăng 3,64 tỷ USD so với tháng trước đó lên 10,21 tỷ USD. Tài khoản vãng lai được xem là thước đo lớn nhất về thương mại xuyên biên giới. Thặng dư tài khoản vãng lai trong tháng 9/2020 của Hàn Quốc là mức thặng dư cao nhất kể từ tháng 9/2018 và đây cũng là lần đầu tiên trong hai năm qua mức thặng dư cao hơn 10 tỷ USD. Trước đó, tài khoản vãng lai của Hàn Quốc rơi vào tình trạng ảm đạm trong 5 tháng liên tiếp sau khi Hàn Quốc thông báo thâm hụt 3,33 tỷ USD trong tháng 4/2020, mức thâm hụt cao nhất trong gần một thập niên do xuất khẩu giảm mạnh giữa lúc đại dịch Covid-19 bùng phát (Trading Economics, 5/11).

5. ASEAN và các nền kinh tế mới nổi

●Theo số liệu được cơ quan thống kê Indonesia (BPS) công bố ngày 5/11, tỷ lệ thất nghiệp của nước này đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2011 khi đại dịch Covid-19 khiến 2,67 triệu người mất việc làm. Cụ thể, tính đến cuối tháng 8/2020, tổng cộng có 9,77 triệu người thất nghiệp. Tại họp báo trực tuyến, người đứng đầu BPS, ông Suhariyanto cho biết đại dịch Covid-19 đã tác động bất thường đến thị trường lao động, ảnh hưởng đến khoảng 29,12 triệu người, tương đương 14,2% lực lượng lao động của cả nước. Trong số đó, 24 triệu người có thời gian làm việc ít hơn, 1,7 triệu người bị cho nghỉ việc không lương, 2,56 triệu người mất việc, và 760.000 người không còn được coi là một phần của lực lượng lao động. Kinh tế Indonesia đã chính thức bước vào suy thoái lần đầu tiên kể từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998 sau khi tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý III/2020 tiếp tục sụt giảm 3,49% so với cùng kỳ năm trước trong bối cảnh các ca mắc Covid-19 gia tăng liên tục (The Jakatar Post, 5/11).

  • Ngân hàng trung ương của IndonesiaSingapore vừa gia hạn thêm một năm đối với thỏa thuận tài chính song phương trị giá 10 tỷ USD. Trong tuyên bố chung ngày 5/11, Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) và Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) cho biết việc gia hạn này đã được Tổng thống Indonesia Joko Widodo và Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long thông qua. Tuyên bố chung nhấn mạnh việc gia hạn thỏa thuận tài chính song phương sẽ giúp ổn định hệ thống tiền tệ và tài chính ở cả hai quốc gia trong bối cảnh bùng phát đại dịch Covid-19. Đây là lần gia hạn thứ hai kể từ khi thỏa thuận được ký kết vào tháng 11/2018, theo đó cho phép ngân hàng trung ương hai nước tiếp cận thanh khoản ngoại tệ của nhau khi cần nhằm duy trì sự ổn định tiền tệ và tài chính. Thỏa thuận này bao gồm việc hoán đổi nội tệ song phương lên tới 9,5 tỷ USD hoặc 100.000 tỷ rupiah và thỏa thuận cho phép các giao dịch mua lại sử dụng trái phiếu kho bạc Mỹ, trái phiếu chính phủ Nhật Bản và Đức làm tài sản thế chấp (Strait Times, 6/11).
  • Ủy ban Đầu tư Thái Lan (BoI) ngày 4/11 cho biết đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Thái Lan đã giảm 29% trong giai đoạn từ tháng 1- 9/2020 xuống còn 118,5 tỷ baht (khoảng 3,8 tỷ USD), do các nhà đầu tư bị tác động bởi đại dịch Covid-19. Nhật Bản vẫn là nhà đầu tư lớn nhất vào Thái Lan với 139 dự án có tổng trị giá 37,5 tỷ baht, tiếp theo là Trung Quốc với 21,2 tỷ baht cho 129 dự án. Hà Lan đầu tư 62 dự án ở Thái Lan với tổng trị giá 17,5 tỷ baht, trong khi Singapore với 76 dự án có tổng trị giá 12 tỷ baht. Ủy ban thường trực về thương mại, công nghiệp và ngân hàng (JSCCIB) tiếp tục duy trì dự báo kinh tế của Thái Lan sẽ giảm 7-9% trong năm nay, trong bối cảnh lo ngại làn sóng Covid-19 thứ hai ở nhiều nước có thể cản trở sự phục hồi kinh tế của quốc gia Đông Nam Á này trong quý IV/2020 (Bangkok Post, 6/11)
  • Ấn Độ và Italy ngày 6/11 đã thông qua "Kế hoạch hành động 2020 -2025" nhằm thiết lập các ưu tiên, mục tiêu chiến lược và cơ chế cho quan hệ đối tác song phương nhân hội nghị thượng đỉnh trực tuyến giữa Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Italy Giuseppe Conte. Tuyên bố chung sau hội nghị cho biết, hai nhà lãnh đạo thừa nhận tiềm năng chưa được khai thác của các dự án và quan hệ đối tác công nghiệp song phương. Hai Thủ tướng nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường hợp tác trong lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng sạch, cơ sở hạ tầng và chế biến thực phẩm. Kim ngạch thương mại song phương giữa Ấn Độ và Italy đạt 9,52 tỷ euro trong năm 2019 (The Hindu Business Line, 8/11).

B. KINH TẾ VIỆT NAM

●Thủ tướng đồng ý tăng thêm cho khu vực đồng bằng sông Cửu Long khoảng 2 tỷ USD trong giai đoạn tới. Trong đó, giai đoạn 2021-2025, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ xây dựng dự án hỗ trợ ngân sách địa phương thông qua các nhà tài trợ khoảng 1,05 tỷ USD để tập trung làm toàn bộ đường ven biển cho các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long và các dự án giao thông quan trọng khác tại khu vực này, dự kiến thông qua hội đồng vùng trước khi trình Chính phủ xem xét. (Thời báo ngân hàng, 9/11)

  • Dự án Nhà máy điện khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) Chân Mây có tổng vốn đầu tư khoảng 6 tỉ đô la Mỹ với tổng công suất thiết kế 4.000 MW sẽ được khởi công xây dựng vào Quý 1- 2021 và vận hành thương mại từ năm 2024 tại Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô, tỉnh Thừa Thiên Huế. Đi cùng dự án là các chương trình hỗ trợ của Chính phủ Hoa Kỳ cho các dự án đầu tư tư nhân của các doanh nghiệp Mỹ ở nước ngoài, cùng với đối tác hàng đầu thế giới về tài chính công nghệ, vận hành, cung cấp khí và quản trị doanh nghiệp như U.S.Development Finance Corporation (USDFC), U.S. Asia EDGE, Công ty Tài chính Quốc tế (IFC), U.S. Eximbank, GE Gas Power, Mitsubishi… (Saigontimes, 8/11)

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU

East Asia Forum: Dự báo chính sách Châu Á – Thái Bình Dương của chính quyền Biden (8/11)

Có thể mất vài tuần trước khi cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ có kết quả cuối cùng, mặc dù tình hình cho thấy có thể có một chính phủ chia rẽ giữa Tổng thống Joe Biden và một Thượng viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát. Tuy vậy, chính sách của Hoa Kỳ đối với Châu Á Thái Bình Dương sẽ có nhiều sự tiếp nối hơn thay đổi, dù sự chuyển biến về giọng điệu sẽ là rõ rệt.

Tổng thống Biden sẽ không xóa bỏ mọi thứ trong bốn năm qua, và cũng sẽ không thể xóa bỏ được thứ chủ nghĩa dân túy đã ăn sâu ở Hoa Kỳ, nhưng sẽ làm được nhiều điều để ngăn chặn sự "chảy máu" tiếp diễn. Mong muốn khắc phục các vấn đề của Biden sẽ bị hạn chế bởi việc Đảng Dân chủ không kiểm soát được Thượng viện.

Một chiến thắng dành cho Donald Trump có thể sẽ dẫn đến căng thẳng hơn nữa trong nội bộ, nếu không muốn nói là làm rạn nứt các liên minh của Hoa Kỳ. Có tin đồn ở Washington rằng Trump có thể đang cân nhắc rút Mỹ khỏi NATO và giảm quân ở cả Hàn Quốc và Nhật Bản. Trong khi đó, Biden, với một nhóm các chuyên gia châu Á kỳ cựu trong chính quyền của mình, sẽ duy trì và tìm cách tăng cường các liên minh, bao gồm cả với Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia. Điều đó sẽ tốt cho sự răn đe.

Biden sẽ thúc đẩy các giá trị của Hoa Kỳ, đề cao một liên minh các nền dân chủ tại hội nghị thượng đỉnh toàn cầu các nền dân chủ vào năm 2021 như một điểm tựa để chống lại các xu hướng độc tài và định hình lại trật tự thế giới đang rạn nứt. Nhưng một số nước châu Á cũng có thể coi đó là một áp lực buộc họ phải lựa chọn chống lại Trung Quốc.

Về chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc, có sự đồng thuận lưỡng đảng rằng Trung Quốc là một ‘đối thủ cạnh tranh chiến lược'. Điều đó sẽ không thay đổi dưới thời Biden. Nhưng có những khác biệt quan trọng về ý nghĩa chính xác của khái niệm đó. Chính quyền Trump đã không xác định các khái niệm, phạm vi và giới hạn mức độ cạnh tranh. Thay vào đó, Trump đã ác quỷ hóa Trung Quốc, theo đuổi sự tách rời kinh tế và tuyên truyền chống lại Đảng Cộng sản Trung Quốc trong các bài phát biểu của các quan chức hàng đầu Hoa Kỳ. Ngoại trưởng Mike Pompeo lập luận "nếu chúng ta không thay đổi Đảng Cộng sản, nó sẽ thay đổi chúng ta". Người ta có thể có lý do để kết luận, như cách suy nghĩ của Bắc Kinh, rằng mục đích ở đây là tìm cách thay đổi chế độ Trung Quốc.

Ngược lại, Biden có thể sẽ tìm cách ngăn chặn vòng xoáy đi xuống của quan hệ Mỹ – Trung, với hy vọng xây dựng một khuôn khổ cho sự chung sống nhưng cạnh tranh lẫn nhau. Hai cố vấn hàng đầu của Biden, Kurt Campbell và Jake Sullivan, đã viết trên tờ Foreign Affairs rằng "mục tiêu phải là thiết lập các điều khoản chung sống thuận lợi với Bắc Kinh trong bốn lĩnh vực cạnh tranh chính – quân sự, kinh tế, chính trị và quản trị toàn cầu". Điều này sẽ đòi hỏi một chính sách ngoại giao bền vững và linh hoạt, sự ủng hộ ở trong nước và kiềm chế các hành vi quyết đoán của Trung Quốc. Biden gần như chắc chắn sẽ rời xa cách tiếp cận chỉ đối đầu song phương, đồng thời xây dựng các liên minh đa phương dựa trên những mối quan ngại chung. Bắc Kinh tìm kiếm sự ổn định và có khả năng sẽ cung cấp một cơ hội để kiểm tra khả năng của Biden trong việc cài đặt lại quan hệ Mỹ – Trung.

Về các vấn đề kinh tế và công nghệ Mỹ – Trung, có thể sẽ có một cách tiếp cận thận trọng hơn dưới thời Biden. Các thành viên Đảng Dân chủ cũng nghi ngờ về tự do thương mại không kém so với phía Cộng hòa, nhưng chính quyền Biden có thể sẽ hợp tác chặt chẽ với Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Australia để thúc ép Trung Quốc giải quyết các lo ngại thương mại chung của họ trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới, tổ chức mà Biden sẽ nỗ lực cải cách. Những bất bình đó bao gồm các vấn đề trợ cấp của nhà nước, ép buộc chuyển giao công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ cũng như các quy tắc và tiêu chuẩn cho công nghệ mới nổi như trí tuệ nhân tạo và 5G.

Cũng sẽ có một sự giảm hội nhập kinh tế chừng mực và có chọn lọc hơn so với sự tách rời kinh tế nửa vời. Về công nghệ, Hoa Kỳ đã âm thầm tạo ra một cách tiếp cận lưỡng đảng hướng tới chính sách công nghiệp để cạnh tranh tốt hơn trong ngành bán dẫn, 5G và các công nghệ mới nổi khác mà Biden ưu tiên. Bắc Kinh đã mở cửa các thị trường một cách có chọn lọc, chủ yếu là trong ngành tài chính và ô tô, và Biden có thể tìm cách gia hạn các cuộc đàm phán về hiệp ước đầu tư song phương.

Quan hệ Mỹ – Trung ít biến động hơn sẽ ảnh hưởng đến chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương nói chung. Phạm vi ảnh hưởng quân sự của Hoa Kỳ mở rộng dưới thời Trump, giúp hiện thực hóa trên thực tế chiến lược xoay trục mà Obama hứa hẹn, điều sẽ khó có thể bị đảo ngược dưới thời Biden. Thay vào đó, việc tăng cường các liên minh và quan hệ đối tác của Hoa Kỳ trong khu vực cũng như mở rộng mạng lưới hợp tác an ninh không chính thức, bao gồm cả Bộ tứ, có thể sẽ xảy ra.

Biden có thể sẽ ít phiến diện hơn về chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, chú trọng nhiều hơn vào ngoại giao khu vực để giải quyết các vấn đề an ninh và quan hệ kinh tế. Nếu không có nền tảng kinh tế vững chắc, chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương có thể trở nên trống rỗng và không bền vững. Với việc Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được mở rộng dưới sự lãnh đạo của Tokyo và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đang dần trở thành hiện thực (Hoa Kỳ đều không tham gia cả hai hiệp định này), câu hỏi ở đây là liệu Biden có tái gia nhập TPP không. Ông đã bày tỏ sự quan tâm đến việc tái gia nhập với điều kiện các bên còn lại phải sẵn sàng sửa đổi hiệp định để giải quyết các mối quan tâm của Hoa Kỳ. Điều này có thể phụ thuộc vào vốn liếng chính trị mà Biden có để giành được sự chấp thuận của Quốc hội.

Về tổng thể, Tổng thống Biden đối mặt với quá nhiều vấn đề cần chú ý ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Từ Covid-19 tới suy thoái, vì vậy khu vực nên nhớ rằng chính quyền mới sẽ rất có nhiều vấn đề khiến họ bận tâm. Biden có kinh nghiệm lâu năm trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện và từng là phó tổng thống phụ trách chính sách đối ngoại. Nhưng bảng thành tích của ông có hai mảng lẫn lộn, tốt có, dở có. Những gì châu Á có thể mong đợi từ chính quyền mới của Hoa Kỳ sẽ phụ thuộc vào các bài học kinh nghiệm được rút ra và việc tình hình chính trị trong nước ở Mỹ sẽ cho phép họ có thể hành động lý trí tới mức nào./.

 

Tin liên quan
Hiệp định RCEP mở ra cơ hội nào cho đồ điện tử gia dụng Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam    23/11/2020
WHO kêu gọi các nước xem kiến tạo hòa bình và ngăn chặn Covid-19 là hai phạm trù không thể tách rời    19/11/2020
Nhiều mặt hàng nông sản đạt giá trị xuất khẩu cao dù chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19    19/11/2020
Tổng hợp ý kiến các nước về Hội nghị Cấp cao Đông Á và các Hội nghị liên quan    19/11/2020
RCEP và vai trò đi đầu của ASEAN trong việc củng cố hệ thống thương mại đa phương    19/11/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 17/11/2020)    18/11/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 10/11/2020)    16/11/2020
Hội thảo khoa học quốc tế về biển Đông lần thứ 12 tại Hà Nội    16/11/2020
Hội nghị Cấp cao ASEAN 37: Tín hiệu tích cực về vấn đề Biển Đông và Covid-19    16/11/2020
Cạnh tranh Mỹ - Trung sẽ duy trì nguyên trạng trong nhiều năm tới?    11/11/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 1
  Hôm nay: 271
  Tổng lượt truy cập: 108326