Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin

Các chuyên gia Trung Quốc bình luận về quan hệ căng thẳng Mỹ - Trung

Về cạnh tranh trên biển, ngày 16/9, trong một phát biểu tại California, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper đã công bố kế hoạch sẽ chi thêm hàng chục tỉ USD, từ nay đến năm 2045, nâng số lượng tàu chiến, tàu ngầm, máy bay chiến đấu trong lực lượng hải quân, sẵn sàng đáp trả các thách thức gia tăng và duy trì ưu thế quân sự với Trung Quốc. Phương thức tác chiến cũng sẽ có nhiều thay đổi; một trong các ưu tiên là tiến hành tấn công từ xa với độ chính xác cao.

Trong khi đó, mạng Jinri Toutiao cho biết những năm gần đây, Trung Quốc cũng đã đầu tư mạnh cho lực lượng hải cảnh để đối trọng với Mỹ trong bối cảnh căng thẳng Trung - Mỹ dâng cao trên nhiều phương diện, trong đó đã biên chế cho lực lượng này một lượng lớn tàu hải cảnh có bãi đỗ trực thăng như tàu hải cảnh Type-818... Trong tương lai không xa, lực lượng hải cảnh Trung Quốc sẽ được trang bị máy bay trực thăng Harbin Z-9, máy bay trực thăng loại lớn AC-313.

Ảnh minh họa. Nguồn: CNN

Về kinh tế, theo một báo cáo mới đây của Tập đoàn Rhodium và Ủy ban Quốc gia về Quan hệ Mỹ-Trung, đầu tư giữa Mỹ và Trung Quốc trong 6 tháng đầu năm 2020 đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng gần một thập kỷ qua. Giới quan sát Trung Quốc cảnh báo rằng, sự hồi phục của các thỏa thuận kinh tế sẽ còn khó khăn hơn nếu hai nước vẫn tiếp tục sử dụng lý do an ninh quốc gia để cản trở đầu tư xuyên biên giới.

Trong khi đó, theo Inside Trade, môi trường đầu tư ở Trung Quốc đang được cải thiện, nên đa số công ty Mỹ không rời bỏ thị trường Trung Quốc mặc dù chính quyền của Tổng thống Trump thúc ép các công ty Mỹ quay trở về nước. Các doanh nghiệp cũng tỏ ra lạc quan hơn về việc cải cách chính sách ở Trung Quốc. Gần 44% công ty cho biết Chính phủ Trung Quốc đối xử công bằng giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài, tăng hơn so với 39,5% của năm 2019; trong đó trên 52,2% doanh nghiệp thuộc ngành sản xuất cho rằng được đối xử công bằng nhưng trên 2/3 doanh nghiệp thuộc lĩnh vực dịch vụ như ngân hàng, tài chính, bảo hiểm, dịch vụ y tế, dược, thiết bị y tế và khoa học đời sống cho rằng có sự thiên vị dành cho doanh nghiệp trong nước.

Một thông tin liên quan, ngày 17/9, Công ty Internet của Trung Quốc ByteDance cho biết đề xuất lựa chọn công ty phần mềm của Mỹ Oracle làm đối tác công nghệ vận hành ứng dụng TikTok vẫn cần được Chính phủ Trung Quốc và Chính phủ Mỹ thông qua. Theo đề xuất, ByteDance vẫn có thể thành lập trụ sở tại Mỹ và nắm phần lớn cổ phần của TikTok. Về bản chất, đề xuất này cho phép ByteDance từ chối việc chuyển giao thuật toán - công nghệ cốt lõi làm nên thành công của TikTok - cho các doanh nghiệp Mỹ. Dự kiến đề xuất của ByteDance sẽ được Ủy ban Đầu tư Nước ngoài (CFIUS), do Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ đứng đầu, thẩm định. Tuy nhiên, cho đến nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn thể hiện quan điểm không ủng hộ với đề xuất cho phép ByteDance vẫn được nắm phần đa số cổ phần của TikTok.

Bình luận về quan hệ Mỹ - Trung thời gian gần đây, ông Bành Niệm, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Con đường Tơ lụa trên biển thuộc Viện Nghiên cứu Nam Hải (Biển Đông) Trung Quốc, trong bài viết trên Thời báo Hoàn cầu ngày 17/9 nhân định việc Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo phát biểu chỉ trích Trung Quốc "ngày càng đe dọa đến môi trường tự nhiên và tự trị kinh tế của sông Mê Công" một cách vô căn cứ cho thấy, Mỹ liên tục thổi phồng việc Trung Quốc đe dọa môi trường sinh thái Đông Nam Á, cố gắng đưa "môi trường sinh thái" thành một "lá bài" để bôi nhọ Trung Quốc . Trên thực tế, từ lâu Mỹ đã sử dụng cái gọi là "phá hoại hoại môi trường" để can thiệp vào các dự án của Trung Quốc trên lưu vực sông Mê Công.

Giáo sư Trần Kỳ, Tổng thư ký Trung tâm nghiên cứu chiến lược và an ninh Đại học Thanh Hoa và cộng sự Liễu Tông Diệu, trong bài viết về Trung - Mỹ dưới góc nhìn của chủ nghĩa xét lại nhận định, sau khi lên nắm quyền năm 2017, Chính quyền Tổng thống Donald Trump không ngừng công kích Trung Quốc là "quốc gia theo chủ nghĩa xét lại", chỉ trích Trung Quốc là "kẻ phá hoại" trật tự quốc tế và "kẻ vi phạm" các quy tắc quốc tế, là mối đe dọa đối với Mỹ. Các hành vi của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump mang sắc thái phá hoại trật tự quốc tế, như việc rút khỏi các tổ chức quốc tế, đơn phương chấm dứt điều ước quốc tế như Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), thúc giục các nước tiến hành đàm phán lại các hiệp định thương mại hiện có…. Là một nước bá quyền, Mỹ chỉ trích quốc gia khác là "phá vỡ trật tự quốc tế, hàm ý nước bá quyền ắt sẽ duy trì trật tự quốc tế. Tuy nhiên, xu hướng chính sách đối ngoại của chính quyền Mỹ dưới thời Donald Trump lại cho thấy, nước bá quyền có thể không những xét lại trật tự quốc tế một cách "có chọn lọc", mà còn có thể mưu cầu thay đổi hoàn toàn trật tự quốc tế.

Trong một diễ biến khác, ngày 16/9, Bộ Tư pháp Mỹ thông báo đã truy tố 5 cư dân gốc Trung Quốc và 2 doanh nhân Malaysia là Wong Ong Hua, 46 tuổi, và Ling Yang Ching, 32 tuổi, trong chiến dịch chống tin tặc rộng lớn tấn công các mục tiêu từ các trò chơi điện tử đến các nhà hoạt động vì dân chủ. Các công tố viên liên bang cho biết các công dân Trung Quốc này bị truy tố vì xâm nhập hơn 100 công ty tại Mỹ và nước ngoài, kể cả các công ty phát triển phần mềm, sản xuất máy vi tính, cung cấp viễn thông, công ty trò chơi điện tử tại Mỹ, Pháp, Nhật, Singapore và Hàn Quốc, các tổ chức phi lợi nhuận, trường đại học, cơ quan nghiên cứu cũng như chính phủ nước ngoài, chính trị gia và những nhân vật xã hội dân sự tại Hồng Công.

Dù các giới chức không nói nhóm tin tặc làm việc nhân danh Bắc Kinh nhưng trong một tuyên bố, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Jeffrey Rosen bày tỏ bất bình với nhà cầm quyền Trung Quốc, nói rằng ít nhất chính quyền Trung Quốc đã làm ngơ đối với gián điệp trên mạng đồng thời tố cáo thêm việc một trong những bị cáo Trung Quốc đã khoe với đồng nghiệp về mối quan hệ gần gũi với Bộ Công an Trung Quốc và sẽ được bảo vệ. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa có bình luận gì về thông tin trên cùng động thái của phía Mỹ.

Cùng ngày, Reuters dẫn lời Người đứng đầu Cơ quan Thương mại Hồng Công, Edward Yau, cho biết Chính quyền Hồng Công đã chính thức phản đối Mỹ yêu cầu nhãn mác "Made in China" lên các hàng hóa xuất khẩu Hồng Công. Ông Yau nói động thái của Mỹ "trái với các luật lệ của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và vi phạm quyền của Hồng Công trong vai trò một khu vực hải quan riêng biệt".

Trước đó, ngày 15/9, WTO ra phán quyết khẳng định Mỹ đã vi phạm quy định thương mại quốc tế khi áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc. Mỹ có quyền phản đối và nộp đơn kháng cáo trong vòng 60 ngày tiếp theo. Cùng ngày 15/9, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết, Trung Quốc đánh giá cao phán quyết khách quan, chính xác và công bằng của WTO. Ngày 16/9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân cho biết Báo cáo của nhóm chuyên gia WTO một lần nữa chứng tỏ rằng chính Mỹ mới thực sự phá hoại các quy tắc quốc tế.

Ngược lại, Mỹ cho rằng biện pháp áp thuế bổ sung là hợp lý vì Trung Quốc có hành động đánh cắp tài sản trí tuệ của Mỹ, các công ty của Mỹ bị cưỡng ép chuyển giao công nghệ để được tiếp cận thị trường Trung Quốc. Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer ngày 15/9 cho biết, phán quyết cho thấy WTO hoàn toàn không đủ khả năng ngăn chặn các hành động gây hại của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ, Mỹ cần phải bảo vệ quyền và lợi ích của để khỏi tránh những hành vi bất công trong thương mại, Mỹ sẽ không cho phép Trung Quốc lợi dụng WTO để chiếm đoạt lợi ích của người lao động, doanh nghiệp, người nông dân Mỹ. Cùng ngày, Tổng thống Donald Trump tuyên bố, chưa biết gì về phán quyết, nhưng "sẽ xem xét" vấn đề này, "Mỹ sẽ phải làm gì đó với WTO, vì WTO để Trung Quốc thoát tội".

Các chuyên gia lo ngại rằng kết quả của phán quyết này có thể khiến Tổng thống Donald Trump tuyên bố rút khỏi WTO, hoặc tăng cường sức ép đòi cải cách WTO.

Trong một tin khác, nhằm đối trọng với sự bành trướng của Trung Quốc tại khu vực, Chính phủ Mỹ sẽ dành hơn 150 triệu USD cho các dự án hợp tác tại khu vực Me Công, một phần quan trọng trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Trong thông cáo báo chí ngày 14/9, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết rằng việc khởi động quan hệ Đối tác Mê Công - Mỹ phản ánh tầm quan trọng của khu vực Mê Công đối với Mỹ trong lúc các hiểm hoạ từ Trung Quốc ngày càng gia tăng đối với khu vực.

Nhận định về quan hệ Mỹ-Trung, "The Diplomat" ngày 16/9 cho rằng mặc dù năm 2020 vẫn chưa kết thúc nhưng được coi là một năm bước ngoặt. Trong khi nhiều cuộc khủng hoảng đã lùi vào quá khứ, thì lại xuất hiện những thay đổi vô cùng quan trọng giữa Mỹ và Trung Quốc trên các lĩnh vực như dân chủ, nhân quyền, yêu sách lãnh thổ và hoạt động gián điệp (sở hữu trí tuệ). Căng thẳng Mỹ - Trung trên một số lĩnh vực là có chủ ý và được khởi phát từ chính sách hiếu chiến chống Trung Quốc của Tổng thống Trump, mặt khác được bùng phát bởi đại dịch Covid-19, song có lẽ quan trọng hơn là xuất phát từ yếu tố quản lý khủng hoảng và mối quan hệ công chúng mập mờ của Trung Quốc ngày càng xấu đi. Các nhà lãnh đạo tương lai của Mỹ sẽ tiếp nối xu hướng này và quan hệ Mỹ - Trung sẽ chuyển từ hợp tác sang đấu tranh và kể cả ông Joe Biden trúng cử thì cũng không thể đảo ngược được tiến trình. Việc coi Trung Quốc là đối tác hay bạn bè không còn là khôn ngoan về mặt chính trị nữa, điều này cũng không hẳn sẽ nổ ra một cuộc chiến tranh. Mỹ và Trung Quốc vẫn nhận thấy có lợi ích chung về kinh tế dựa trên mối quan hệ hòa bình. Trung Quốc có thể thay đổi lại hình ảnh của họ ở Mỹ theo một số cách, nhưng điều này sẽ không thể và quan hệ Mỹ-Trung sẽ còn thay đổi nhiều hơn nữa trong thập kỷ tiếp theo.

South China Morning Post hôm 16/9 đăng bài viết của Tiến sỹ Mark J.Valencia, chuyên gia nghiên cứu cao cấp Viện Nghiên cứu Nam Hải với câu hỏi: "Liệu ASEAN có thể "khiêu vũ" ra khỏi tình thế phải chọn bên giữa Trung Quốc và Mỹ ?". Tác giả cho rằng cạnh tranh vị trí thống trị đối với Đông Nam Á giữa Mỹ và Trung Quốc là vấn đề trung tâm trong Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 và các hội nghị liên quan vừa qua. Khi  tình hình căng thẳng ở Biển Đông nóng lên và đứng trước áp lực gia tăng phải chọn bên, các quốc gia Đông Nam Á đã phải đẩy nhanh nhịp độ mà cựu Đại sứ Singapore Bilahari Kausikan mô tả là "vũ điệu ngoại giao" bản năng của mình, bao gồm các kỹ năng cân bằng, phòng vệ và tập hợp số đông. Các nước thành viên ASEAN sẽ cần phải nhanh nhẹn trên những đôi chân để "khiêu vũ" ra khỏi tình thế tiến thoái lưỡng nan này. Thứ nhất, những quốc gia này không muốn chịu rủi ro trở thành những con rối hay người đại diện cho một trong hai cường quốc này, như đã xảy ra trong Chiến tranh Lạnh. Ngoại trưởng Malaysia nhấn mạnh Đông Nam Á sẽ tiếp tục làm chủ vận mệnh của mình. Thứ hai, những quốc gia này không muốn mất tính trung tâm tập thể của mình trong việc xử lý an ninh khu vực, trong khi những lợi ích quốc gia riêng lẻ sẽ làm cho việc chọn bên giữa Trung Quốc và Mỹ trở nên khó khăn. Trong khi nhiều nước gần gũi hơn với Mỹ về ý thức hệ và muốn được bảo vệ an ninh, có những lý do địa chính trị dài hạn và lý do kinh tế làm cho các nước miễn cưỡng trong việc đối đầu với Trung Quốc, thậm chí cả khi được Mỹ hậu thuẫn.

Trong cuộc chạy đua cho đến trước hội nghị AMM và các hội nghị liên quan, Trung Quốc và Mỹ chỉ trích nhau gay gắt và lôi kéo các nước Đông Nam Á ủng hộ lập trường của mình. Mỹ có thể quay trở lại với lợi thế mạnh quân sự vượt trội và đe dọa sử dụng sức mạnh. Tuy nhiên, ngay cả trong mặt trận này, Trung Quốc đang đạt được những tiến bộ nhanh chóng và triển vọng giành vị trí ngự trị ở khu vực sẽ có thể dẫn đến việc các nước Châu Á buộc phải chọn bên. Mọi việc chỉ còn tùy thuộc vào chính các quốc gia Đông Nam Á. Ngoại trưởng các nước ASEAN phản hồi với tuyên bố ngày 13/7 của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo bằng việc khẳng định lại lập trường của ASEAN duy trì Đông Nam Á là khu vực hòa bình, an ninh, trung lập và ổn định. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi phải có thêm rất nhiều nỗ lực chung. Có ít lý do để kỳ vọng rằng các quốc gia Đông Nam Á có thể thực hiện đủ kỹ năng cân bằng, phòng vệ và tập hợp số đông để ngăn xảy ra mất đoàn kết và mất vai trò trong các vấn đề an ninh khu vực./.

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 

 

Tin liên quan
Việt Nam khẳng định không dùng chính sách tỷ giá để tạo lợi thế cạnh tranh trong thương mại quốc tế    30/10/2020
Quan hệ thương mại Australia - Trung Quốc tiếp tục chao đảo với cuộc chiến chống bán phá giá    30/10/2020
Hội nghị gặp gỡ doanh nhân kiều bào vì sự phát triển TP. HCM và các tỉnh, thành phía Nam    29/10/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 27/10/2020)    28/10/2020
Việt Nam sẽ trở thành “con hổ Châu Á” tiếp theo sau Trung Quốc    28/10/2020
Báo chí Trung Quốc bình luận về sức hấp dẫn của Việt Nam trong thu hút FDI toàn cầu    27/10/2020
Các nước hỗ trợ nhân đạo cho Việt Nam ứng phó lũ lụt ở miền Trung    27/10/2020
Trung Quốc ban hành “Luật kiểm soát xuất khẩu” để tăng cường quản lý các hoạt động thương mại vì mục tiêu an ninh và lợi ích quốc gia    26/10/2020
Thông báo tuyển dụng của Bộ Ngoại giao    26/10/2020
Định hình mới về chính sách Trung Quốc đối với 5 nước ASEAN sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị    23/10/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 3
  Hôm nay: 83
  Tổng lượt truy cập: 104626