Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin

Tổng hợp ý kiến các nước về Hội nghị Cấp cao Đông Á và các Hội nghị liên quan

Ngày 14/11, đã diễn ra Hội nghị cấp cao Đông Á lần thứ 15 với sự tham dự của 10 nước ASEAN cùng với Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand, Nga và Mỹ, do Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc chủ trì. Tại Hội nghị, các nước đều đánh giá cao Việt Nam, trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020 và EAS lần thứ 15, đã thành công trong điều phối các nỗ lực chung, vừa tăng cường hợp tác vì hòa bình, an ninh, vừa ứng phó hiệu quả với đại dịch Covid-19; đánh giá cao các sáng kiến của ASEAN về tăng cường hợp tác ứng phó dịch Covid-19, nhất là Quỹ Ứng phó Covid-19 và Kho dự phòng vật tư y tế khu vực. Ngoài ra, các nhà lãnh đạo Châu Á-Thái Bình Dương bày tỏ quan ngại về tình hình Biển Đông, dù không nêu đích danh Trung Quốc, trong khi căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Một quan chức của chính phủ Nhật Bản cho hãng tin Kyodo biết, Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga đánh giá những hành động ở Biển Đông và Biển Hoa Đông "đi ngược lại với luật pháp và xu thế cởi mở" và chia sẻ những quan ngại này với các nước trong khu vực.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS). Nguồn: Báo Quốc tế

Phía Ấn Độ cũng bày tỏ quan ngại trước những "hành động" và "sự cố" đang phá hủy niềm tin ở Biển Đông. Phát biểu tại Hội nghị EAS, Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc tôn trọng luật pháp quốc tế, toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền.

Trong khi đó, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường phát biểu nhấn mạnh, sự phát triển phồn vinh của khu vực Đông Á không thể tách rời hòa bình ổn định của Biển Đông. Nhấn mạnh vấn đề Biển Đông là vấn đề phức tạp do lịch sử để lại. Quyết tâm của Trung Quốc trong việc bảo vệ hòa bình, ổn định ở Biển Đông là kiên định không thay đổi. Trung Quốc kiên định bảo vệ và thúc đẩy pháp trị quốc tế, tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, ủng hộ việc xử lý thỏa đáng vấn đề Biển Đông căn cứ theo các nguyên tắc của luật pháp quốc tế được công nhận, bao gồm UNCLOS 1982 và DOC.

Về phía Nga, Tổng thống V. Putin, trong bài phát biểu, khẳng định: (i) Sau 15 năm thành lập, EAS đã khẳng định là một Diễn đàn có hiệu quả để thảo luận các vấn đề cấp bách, ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực Châu Á - Thái Bình Dương; nhất quán chủ trương hình thành bầu không khí hợp tác mang tính xây dựng và tăng cường ổn định ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, bao gồm cả lĩnh vực quân sự và chính trị, nơi mà các nguy cơ và mối đe dọa đã gia tăng đáng kể sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp ước INF; Ủng hộ sáng kiến của Trung Quốc về đảm bảo tăng trưởng ổn định của nền kinh tế khu vực thông qua việc mở rộng thương mại, đầu tư và trao đổi công nghệ giữa các nước

Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump năm thứ ba liên tiếp không tham dự hội nghị và Cố vấn An ninh Quốc gia Robert O'Brien làm đại diện tham dự. Tuy nhiên, Nhà trắng, trong một phát biểu, vẫn nói rằng ASEAN vẫn ở vị trí trung tâm trong viễn kiến của ông về một "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở". Phát biểu của Nhà Trắng về sự tham dự của ông O'Brien tại Hội nghị thượng đỉnh Đông Á cũng cho biết ông O'Brien đã "bày tỏ lo ngại" về các hành động của Trung Quốc ở khu vực sông Mê Công và Biển Đông.

Một lần nữa, Lãnh đạo 18 nước Châu Á - Thái Bình Dương tham gia Hội nghị cũng kêu gọi kiềm chế, giải quyết mâu thuẫn dựa trên cơ sở pháp lý, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS). Đây cũng là quan điểm của Việt Nam, được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh trong Hội nghị Cấp cao Đông Á. Bản đồ đường 9 đoạn của Trung Quốc yêu sách chủ quyền ở Biển Đông đi ngược với UNCLOS.

Cùng ngày 14/11 cũng diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-ASEAN lần thứ 8 do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc và Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Robert O'Brien, thay mặt Tổng thống Mỹ Donald Trump đồng chủ trì; cùng dự hội nghị có Lãnh đạo các nước ASEAN.

Tại hội nghị, Cố vấn An ninh Quốc gia O'Brien cho biết Tổng thống Trump lấy làm tiếc vì không thể tham dự hội nghị, nhưng nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ với khu vực; nói rằng: "Vào thời điểm khủng hoảng toàn cầu này, quan hệ đối tác chiến lược Mỹ-ASEAN càng trở nên quan trọng hơn khi chúng ta hợp tác cùng nhau chống lại đại dịch Covid-19". Ông O'Brien cũng thúc đẩy các nước Đông Nam Á tích cực phát huy một vùng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, đồng thời tái khẳng định cam kết lâu dài của Mỹ đối với khu vực này.

Trước đó, tại Hội nghị Cấp cao ASEAN-Nhật Bản vào ngày 13/11, Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide đã cam kết hỗ trợ cho ASEAN để nâng cao khả năng đối phó với các căn bệnh truyền nhiễm, trong đó có Covid-19. Nhật Bản cũng sẽ nỗ lực để biến cơ sở này thành một tổ chức đóng vai trò trung tâm trong việc bảo vệ người dân trong khu vực.

Về Sáng kiến "Tầm nhìn của ASEAN đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương", Nhật Bản ủng hộ sáng kiến này của ASEAN bởi có nhiều điểm tương đồng với sáng kiến của Nhật Bản về một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Về vấn đề Biển Đông, Nhật Bản bày tỏ quan ngại sâu sắc về những âm mưu đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng ở khu vực Biển Hoa Đông và Biển Đông. Lãnh đạo của một số nước ASEAN tham dự hội nghị đã nhắc tới tầm quan trọng của việc tôn trọng quyền tự do hàng hải và hàng không trong khu vực Biển Đông.

Cũng tại Hội nghị, Tổng thống Indonesia Joko Widodo (Jokowi) đã khuyến khích sự hợp tác giữa các nước ASEAN để thúc đẩy nền kinh tế mà không bỏ qua các giao thức y tế. Tổng thống Jokowi cũng mời Nhật Bản cùng làm việc với các nước ASEAN bởi tiềm năng lớn của cả hai bên. Tổng thống Jokowi cho biết, năm 2019, đầu tư của Nhật Bản vào ASEAN đạt 20,3 tỷ USD, lớn thứ hai trong khu vực. Kim ngạch thương mại ASEAN-Nhật Bản đạt 25,9 tỷ USD. Các chuyến du lịch giữa hai bên đạt khoảng 10 triệu lượt người".

Cùng Tổng thống Jokowi, Thủ tướng Lào bày tỏ vui mừng và đánh giá cao mối quan hệ song phương Lào-Nhật Bản, trong thời gian qua; bày tỏ cảm ơn Chính phủ và nhân dân Nhật Bản tiếp tục dành sự ủng hộ, giúp đỡ quan trọng, đã góp phần vào việc phát triển cơ sở hạ tầng, kinh tế-xã hội của Lào.

Vấn đề Biển Đông được nêu nhiều lần tại Hội nghị. Trước đó, ngày 12/11, tại Hội nghị cấp cao ASEAN 37, Thủ tướng Malaysia Muhyiddin Yassin nhắc lại lập trường cứng rắn của Malaysia là vấn đề Biển Đông cần được giải quyết một cách hòa bình và có tính xây dựng, trên cơ sở các nguyên tắc được thừa nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Luật Biển 1982; các bên liên quan cần hợp tác với nhau để bảo đảm Biển Đông tiếp tục là vùng biển hòa bình, ổn định và thương mại. Thủ tướng Malaysia cũng nhắc lại luật pháp quốc tế bảo đảm quyền tự do hàng hải, sự hiện diện của tàu chiến và các tàu khác ở Biển Đông có khả năng làm leo thang căng thẳng, điều này có thể dẫn tới những tính toán sai lầm ảnh hưởng đến hòa bình, an ninh và ổn định trong khu vực. Thủ tướng khẳng định ASEAN vẫn sẽ hoạt động như một khối trong bối cảnh địa chính trị luôn thay đổi và các quốc gia thành viên nên tiếp tục trao đổi và hoạt động cùng nhau như một khối thống nhất. Thủ tướng cũng hoan nghênh việc thông qua đề xuất của Australia cho Hội nghị cấp cao các nhà lãnh đạo ASEAN - Australia vào năm sau.

Cũng trong ngày 12/11, tại Hội nghị cấp cao, các lãnh đạo ASEAN và Ấn Độ đã thảo luận các vấn đề về Biển Đông. Thủ tướng Ấn Độ Modi bày tỏ là Ấn Độ sẵn sàng cùng các nước ASEAN hợp tác, phấn đấu vì khu vực Biển Đông hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không. Ấn Độ khẳng định ủng hộ lập trường của ASEAN về Biển Đông, nhất là không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực trong giải quyết tranh chấp, không quân sự hóa, tôn trọng luật pháp quốc tế, Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).

Trong phần phát biểu tại Hội nghị cấp cao ASEAN - New Zealand, Thủ tướng New Zealand nhấn mạnh ASEAN - New Zealand có chung tầm nhìn về lợi ích con người cần tiếp tục lưu ý đối với các mối đe dọa từ chủ nghĩa khủng bố. Thủ tướng New Zealand cho biết thời gian vừa qua, mọi người có nhiều thời gian ở nhà khiến có sự lan rộng tuyên truyền trực tuyến, các hoạt động khủng bố và tội phạm đang ngày càng nở rộ. Do vậy cần tiếp tục cam kết chống lại mối đe dọa khủng bố thông qua việc giải quyết gốc rễ vấn đề, củng cố chính sách, khung pháp lý và thực thi pháp luật. Quan hệ ASEAN - New Zealand đã có tiến triển nhảy vọt trong 45 năm, cần tăng cường hợp tác trong các vấn đề tác động đến người dân như môi trường và biến đổi khí hậu.

Trong giai đoạn dịch bệnh, Thủ tướng New Zealand cho rằng cộng đồng quốc tế đang thấy rõ môi trường thay đổi như thế nào khi các biện pháp được áp dụng trong thời kỳ phong tỏa - ít ô nhiễm, bầu trời trong xanh và nước sạch hơn, và với quyết tâm và mong muốn chính trị cao, Thủ tướng tin rằng những thay đổi trong cách sống của con người có thể giải quyết biến đổi khí hậu toàn cầu.

Trong khi đó, cùng ngày 12/11, phát biểu trực tuyến tại Hội nghị cấp cao ASEAN - Trung Quốc lần thứ 23, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường bày tỏ: "Biển Đông là ngôi nhà chung của các quốc gia trong khu vực; hiện nay tình hình Biển Đông về tổng thể ổn định, Trung Quốc và các nước ASEAN kiên trì xuất phát từ đại cục, nỗ lực làm sâu sắc hợp tác, tích cực kiểm soát và quản lý bất đồng, thực hiện toàn diện, hiệu quả DOC, thúc đẩy vững chắc tham vấn COC".

Về văn kiện COC, Thủ tướng Lý Khắc Cường cho rằng, COC là bản nâng cấp của DOC, có nội dung thực chất, tính hiệu lực và tính thao tác cao hơn DOC, mang lại sự bảo đảm vững chắc hơn cho hòa bình, ổn định ở Biển Đông. Thái độ của Trung Quốc trong việc nỗ lực sớm đạt được COC là không thay đổi, quyết tâm của Trung Quốc là kiên định không thay đổi.

Bình luận về Hội nghị, Giám đốc trung tâm nghiên cứu Đông Á, thành viên nghiên cứu Viện nghiên cứu chiến lược Châu Á - Thái Bình Dương và toàn cầu thuộc Học viện Khoa học xã hội Trung Quốc Hứa Lợi Bình cho rằng, trước tác động của đại dịch Covid-19, hợp tác Đông Á không những không phai nhạt mà còn phát triển hơn, tiến ngược lại với xu thế khó khăn của thế giới hiện nay.

Hợp tác "10 + 1" (ASEAN-Trung Quốc, ASEAN-Nhật Bản, ASEAN-Hàn Quốc, ASEAN-Ấn Độ, v.v.) là nền tảng của hợp tác Đông Á. Trong đó, hợp tác Trung Quốc-ASEAN là một trong những hợp tác năng động và hiệu quả nhất. Một mô hình hợp tác "10 + 1".

Trung Quốc - ASEAN vẫn còn tiềm năng hợp tác trong nhiều lĩnh vực như: Dữ liệu điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử xuyên biên giới và xây dựng thành phố thông minh… Năm 2021 sẽ được coi là năm hợp tác phát triển bền vững giữa hai bên, đặc biệt là trong lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và quản lý thiên tai.

Hiện nay, chủ nghĩa đơn phương, chủ nghĩa bảo hộ, chủ nghĩa uy hiếp đang cản trở tiến trình hợp tác Đông Á. Đặc biệt, một số cường quốc đang ra sức áp đặt tư tưởng "thuyết phân tách" đối với các nước Đông Á là phù hợp với xu thế thời đại và xu thế chung của hợp tác khu vực. Tuy nhiên, với hơn 20 năm kinh nghiệm hợp tác, cơ chế hợp tác Đông Á đã chứng minh cho thế giới thấy rằng, càng đối mặt với khủng hoảng, hợp tác Đông Á càng phát huy được tính năng động. Bất kể quá khứ, hiện tại hay tương lai, con tàu lớn hợp tác Đông Á sẽ vượt qua sóng gió tiến về phía trước.

Tiếp tục chương trình Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, 2 Hội nghị Cấp cao Mê Công - Hàn Quốc lần thứ 2 và Hội nghị Cấp cao Mê Công - Nhật Bản lần thứ 12 diễn ra vào ngày 13/11:

Một tin liên quan, tại Hội nghị Cấp cao Mê Công-Hàn Quốc ngày 13/11 lần thứ 2 do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đồng chủ trì với sự tham dự của lãnh đạo cấp cao các nước tiểu vùng sông Mê Công, đại diện lãnh đạo các nước Mê Công đánh giá cao hỗ trợ của Hàn Quốc đối với khu vực Mê Công thông qua Quỹ Hợp tác Mê Công-Hàn Quốc (MKCF) và các nguồn viện trợ chính thức (ODA). Kết thúc Hội nghị, các nhà lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố chung Hội nghị Cấp cao Mê Công-Hàn Quốc lần thứ hai và nhất trí Campuchia và Hàn Quốc sẽ đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mê Công-Hàn Quốc lần thứ 3 trong năm 2021 tới đây.

Tại Hội nghị cấp cao Hợp tác Mê Công-Nhật Bản lần thứ 12, các nhà lãnh đạo các quốc gia tiểu vùng sông Mê Công và Nhật Bản đã tiến hành rà soát tiến trình hợp tác trong năm qua và thảo luận phương hướng nâng cao hiệu quả hợp tác trong giai đoạn tới đồng thời đánh giá cao hợp tác của Nhật Bản với các nước Mê Công trong cuộc chiến chống Covid cũng như kết quả hợp tác trong hơn một thập kỷ qua.

Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide cho biết, Tokyo rất coi trọng hợp tác với các nước sông Mê Công. Để thúc đẩy vấn đề bảo vệ tài nguyên biển và an ninh hàng hải, chống lại việc đánh bắt cá trái phép cũng như nâng cao ý thức về lãnh hải của các nước Mê Công, Nhật Bản sẽ thiết lập một Cổng thông tin trực tuyến và tham gia đào tạo cho 100 cán bộ từ các nước Mê Công trong thời gian tới. Nhật Bản cũng cam kết sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp tăng cường sự đa dạng trong chuỗi cung ứng thông qua 36 dự án ở khu vực Mê Công.

Kết thúc Hội nghị, các nhà lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố chung Hội nghị Cấp cao Mê Công-Nhật Bản lần thứ 12, đồng thời, đạt được sự đồng thuận về việc tổ chức Hội nghị Cấp cao Mê Công-Nhật Bản lần thứ 13 trong năm 2021 tại Nhật Bản./.

 

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 

Tin liên quan
Hiệp định RCEP mở ra cơ hội nào cho đồ điện tử gia dụng Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam    23/11/2020
Những quan điểm khác nhau của Châu Âu trong quan hệ với Hoa Kỳ sau bầu cử    20/11/2020
Dự báo về 8 thay đổi trong chính sách quân sự Mỹ sau khi ông Biden lên cầm quyền    19/11/2020
WHO kêu gọi các nước xem kiến tạo hòa bình và ngăn chặn Covid-19 là hai phạm trù không thể tách rời    19/11/2020
Nhiều mặt hàng nông sản đạt giá trị xuất khẩu cao dù chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19    19/11/2020
Tổng hợp ý kiến các nước về Hội nghị Cấp cao Đông Á và các Hội nghị liên quan    19/11/2020
RCEP và vai trò đi đầu của ASEAN trong việc củng cố hệ thống thương mại đa phương    19/11/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 17/11/2020)    18/11/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 10/11/2020)    16/11/2020
Hội thảo khoa học quốc tế về biển Đông lần thứ 12 tại Hà Nội    16/11/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 1
  Hôm nay: 268
  Tổng lượt truy cập: 108323