Truy cập nội dung luôn

Nội dung bài viết Nội dung bài viết

Kỷ niệm 25 năm Ngày Thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ và nhìn lại chặng đường hợp tác giữa Tiền Giang với các đối tác Hoa Kỳ
11/05/2020
Giảm font chữ Tăng font chữ

Năm 2020 là năm có ý nghĩa đặc biệt trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ, hai nước kỷ niệm 25 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (1995- 2020). Kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ và chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 12-7-1995, có thể nói quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đã có những bước phát triển vượt bậc, mang lại nhiều lợi ích cho cả hai bên. Từ đối đầu chuyển sang bạn bè và trở thành đối tác toàn diện là cả quá trình phấn đấu đầy gian khó; và cho đến ngày hôm nay, cả hai phía đều cảm thấy hài lòng với những thành quả hợp tác đã đạt được, mang tầm quan trọng về mặt chiến lược. Điểm lại chặng đường hợp tác thời gian qua, có thể thấy 06 lĩnh vực quan trọng làm thay đổi căn bản quan hệ hai nước.

Các đại biểu cùng chứng kiến ra mắt Logo kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hoa Kỳ tại lễ khởi động. Ảnh suu tam - TTXVN.

- Trước hết là về mặt chính trị: Sau khi tuyên bố bình thường hóa quan hệ, hai nước đã khẩn trương mở Đại sứ quán tại Hà Nội và Washington, D.C vào tháng 8 năm 1995; và tiếp sau đó là các cơ quan lãnh sự tại các thành phố lớn như: San Francisco, Houston, New York, TP. HCM và dự kiến tại Đà Nẵng. Tuy nhiên, do trải qua những năm tháng đau thương do chiến tranh, quan hệ hợp tác giữa hai nước vẫn còn không ít gập ghềnh, cho đến 18 năm sau, vào tháng 7 năm 2013, nhân chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, hai bên xác lập khuôn khổ quan hệ Đối tác toàn diện. Tiếp sau đó là chuyến thăm Hoa Kỳ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vào tháng 7 năm 2015 đã mở ra một trang sử mới trong quan hệ hai nước. Trong Bản Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ được công bố sau cuộc gặp, hai bên đã khẳng định việc không ngừng làm sâu sắc, phong phú thêm quan hệ đối tác toàn diện dựa trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, thể chế chính trị và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau là cơ sở để xây dựng lòng tin, tiến tới đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới. Trải qua 04 đời tổng thống, từ Bill Clinton đến George W. Bush, Barack Obama và mới đây là Donald Trump, tất cả đều có những chuyến viếng thăm và làm việc tại Việt Nam để làm sâu sắc hơn quan hệ hai nước. Năm 2016, trong chuyến thăm Việt Nam, Tổng thống Barack Obama đã tuyên bố dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam, xem như vật cản cuối cùng trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ. Đến nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump, quan hệ hai nước tiếp tục được làm sâu sắc thêm khi ngay từ cuối tháng 5 năm 2017, chỉ 4 tháng sau khi Tổng thống Donald Trump lên cầm quyền, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có chuyến thăm Hoa Kỳ và trở thành nhà lãnh đạo đầu tiên trong ASEAN và thứ ba ở Châu Á (Sau Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình) có cuộc hội đàm với Tổng thống Trump tại Nhà Trắng, để bàn về lộ trình phát triển quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ. Tiến triển đúng như kỳ vọng, trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump, quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ tiếp tục diễn tiến thuận lợi. Minh chứng rõ nét nhất là trong chuyến thăm Việt Nam tháng 11 năm 2017 của Tổng thống Donald Trump, hai nước tái khẳng định cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ trên cơ sở những tuyên bố chung trước đây giữa hai nước; tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế; tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thể chế chính trị của nhau. Ngoài ra, trên bình diện đa phương, Việt Nam và Hoa Kỳ không ngừng phối hợp tốt tại các diễn đàn quốc tế và khu vực; củng cố sự đoàn kết và đề cao vai trò của ASEAN, thúc đẩy quan hệ ASEAN - Hoa Kỳ.

- Lĩnh vực thứ hai là hợp tác về kinh tế - thương mại: Cùng với quan hệ tốt đẹp về chính trị và ngoại giao, hợp tác kinh tế - thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ được đánh giá là lĩnh vực thành công nhất, đã và đang trở thành động lực phát triển quan hệ  hai nước. Theo số liệu tổng hợp từ các cơ quan chức năng Việt Nam, hiện Hoa Kỳ là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Kim ngạch thương mại song phương đã tăng hơn 100 lần sau 25 năm, từ 451 triệu USD năm 1995 lên 45,1 tỷ USD năm 2015 và đạt trên 77 tỷ USD năm 2019 và dự kiến có thể đạt 80 tỷ USD vào năm 2020. Về FDI, Hoa Kỳ xếp thứ 10 trong số 130 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư vào Việt Nam với 908 dự án và tổng số vốn khoảng 9,33 tỷ USD. Một số tập đoàn lớn như GE, CocaCola, Microsoft, Nike, AES, Intel... đã góp phần tạo dựng cho Việt Nam có chỗ đứng ngày càng vững chắc trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Về ODA, Hoa Kỳ luôn giữ mức viện trợ ổn định cho Việt Nam trên 100 triệu USD/năm. Về du lịch, lượng khách Mỹ đến Việt Nam trong năm 2018 đạt trên 687.200 lượt, tăng 11,9% so năm 2017. Trong khu vực Châu Á, Việt Nam chỉ xếp sau Nhật Bản về mức độ hấp dẫn đối với du khách Mỹ. Hiệp hội Du lịch Mỹ đánh giá Việt Nam đang trở thành một điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch thế giới với những điểm đến mới mẻ đối với du khách Mỹ như: Hà Nội, Hội An, Nha Trang, Phú Quốc, Sa Pa, Hạ Long...

- Lĩnh vực thứ ba là hợp tác về quốc phòng và an ninh: Nếu như ở giai đoạn đầu, hai bên chỉ dừng lại ở các cuộc tiếp xúc song phương tập trung vào vấn đề tìm kiếm tù binh chiến tranh và người Mỹ mất tích (POW/MIA) tại Việt Nam, thì sau đó bắt đầu diễn ra các chuyến viếng thăm của Bộ trưởng Quốc phòng hai nước; và đi cùng với đó là những tiến triển tích cực, thực chất trong việc xử lý hậu quả chiến tranh và những hợp tác trên các phương diện khác. Tháng 6 năm 2015, Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đã ký Tuyên bố Tầm nhìn chung về hợp tác quốc phòng Việt Nam - Hoa Kỳ. Năm 2016 Tổng thống Barack Obama tuyên bố dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam đã góp phần quan trọng vào việc củng cố lòng tin giữa hai bên để tăng cường đối phó hữu hiệu với các vấn đề an ninh khu vực. Hiện hai bên tiếp tục trao đổi đoàn các cấp, duy trì các cơ chế đối thoại song phương và tiếp xúc tại các diễn đàn khu vực. Hai bên đã thông qua Kế hoạch hành động 3 năm về hợp tác quốc phòng giai đoạn 2018-2021. Đặc biệt Hoa Kỳ đã và đang hỗ trợ Việt Nam và các nước ASEAN nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển và đảm bảo an ninh hàng hải. Năm 2017 Hoa Kỳ đã chuyển giao tàu tuần tra lớp Hamilton đã qua sử dụng cho Việt Nam. Tiếp sau đó, trong chuyến thăm Việt Nam tháng 11 năm 2019, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper tuyên bố sẽ chuyển giao tàu tuần tra thứ hai. Trong hai năm qua, Mỹ bàn giao tổng cộng 24 tàu tuần tra Metal Shark cho lực lượng Cảnh sát Biển Việt Nam, hỗ trợ huấn luyện, bảo trì tàu và phát triển cơ sở hạ tầng. Tháng 3 năm 2018 tàu sân bay USS Carl Vinson lần đầu tiên đến Việt Nam trong hơn 40 năm qua; và tiếp sau đó tháng 3 năm 2020 tàu sân bay USS Theodore Roosevelt thăm Đà Nẵng, đánh dấu 25 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao.   

- Lĩnh vực thứ tư là hợp tác về khoa học - công nghệ: Hai nước đã ký Hiệp định hợp tác khoa học - công nghệ năm 2000 và thành lập Ủy ban hỗn hợp Hợp tác Khoa học - Công nghệ (KH&CN). Năm 2014, hai bên ký Hiệp định hợp tác sử dụng hòa bình năng lượng hạt nhân đã mở ra cơ hội lớn cho việc hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân dân sự. Ngoài ra, trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA) và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã ký Tuyên bố ý định chung về trao đổi hợp tác trong lĩnh vực nghiên cứu không gian năm 2011; Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) ký Tuyên bố hợp tác về khoa học công nghệ năm 2015 và hai bên lần đầu tiên tổ chức Đối thoại về An ninh năng lượng tại Hà Nội năm 2018. Tại khóa họp lần thứ 10 của Ủy ban hỗn hợp Hợp tác KH&CN Việt Nam và Hoa Kỳ (JCM10) diễn ra từ ngày 15-17/10/2018 tại Washington, D.C, phía Hoa Kỳ cam kết sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực y tế và sức khỏe, công nghệ sinh học trong nông nghiệp, khoa học bảo tồn, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, đào tạo nhân lực khoa học, đẩy mạnh nghiên cứu độc chất, áp dụng kỹ thuật viễn thám theo dõi môi trường ven biển, hình thành hệ thống quản lý dữ liệu cho vùng Hạ Mê Kông...

- Lĩnh vực thứ năm là hợp tác về giáo dục và môi trường: Đây là nhân tố hết sức nền tảng trong quan hệ hai nước. Hiện có trên 30.000 sinh viên, thực tập sinh Việt Nam đang theo học tại Hoa Kỳ, đứng đầu trong số các nước ASEAN, đứng thứ 5 trong số các nước có nhiều du học sinh tại Mỹ. Hai bên tích cực triển khai dự án Đại học Fulbright tại Việt Nam; trao đổi về Hiệp định thực thi Chương trình Hòa Bình, cho phép các tình nguyện viên Hoa Kỳ vào dạy tiếng Anh tại Hà Nội và TP. HCM. Hoa Kỳ tiếp tục quan tâm đến các vấn đề về môi trường và nhân đạo tại Việt Nam qua việc duy trì và tăng ngân sách cho các hoạt động khắc phục hậu quả chiến tranh ở Việt Nam, trong đó có dự án tẩy độc các điểm nóng nhiễm chất dioxin, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Năm 2017, Hoa Kỳ đã hoàn thành các hạng mục chính trong công tác tẩy độc sân bay Đà Nẵng; cam kết tiếp tục triển khai dự án tẩy độc sân bay Biên Hòa. Ngoài ra, Hoa Kỳ cũng tài trợ cho Việt Nam các dự án về khắc phục hậu quả bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh với tổng viện trợ 94 triệu đô la thông qua các Tổ chức phi chính phủ từ năm 1993 đến nay.

- Lĩnh vực thứ sáu là giao lưu nhân dân: Điểm lại những thành quả mà hai nước đã xây dựng trong suốt 25 năm qua, Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ cho biết: "Mối quan hệ nhân dân cũng đã tạo ra nền tảng cho mối quan hệ ngày càng quan trọng của hai nước. Năm 1995, chưa đến 60.000 người Mỹ tới thăm Việt Nam mỗi năm. Nhưng bây giờ, gần 700.000 người Mỹ tới Việt Nam hàng năm. Năm 1995, chỉ khoảng 800 du học sinh Việt Nam học tập tại các trường đại học ở Mỹ, nhưng ngày nay con số đó đã lên 30.000 thanh niên Việt Nam như nêu trên. Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ nhấn mạnh, đã đến lúc cần nhìn về phía trước và hiểu rằng tình hữu nghị của chúng ta không còn được định hình bởi những gì đã xảy ra, mà bởi những gì có thể và bởi tương lai chung của chúng ta, được bắt rễ từ sự hợp tác và tôn trọng lẫn nhau".

Các khách mời chụp ảnh tại Lễ khởi động kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hoa Kỳ (Ảnh- TTXVN)

Đối với Tiền Giang, thời gian qua, quan hệ hợp tác giữa tỉnh và các đối tác Hoa Kỳ diễn ra trên hầu hết các lĩnh vực, trong đó tập trung chủ yếu ở lĩnh vực kinh tế - thương mại và giáo dục - đào tạo. Theo số liệu tổng hợp từ Sở Công Thương tỉnh, kim ngạch thương mại giữa tỉnh với các đối tác Hoa Kỳ năm 2019 đạt khoảng 833 triệu USD, trong đó xuất khẩu khoảng 809 triệu USD với các mặt hàng chủ yếu là gạo, trái cây, may mặc, giày, thủy sản, ống đồng... và nhập khẩu khoảng 23 triệu USD với các sản phẩm là nguyên liệu phục vụ ngành chế biến, chế tạo. Về đầu tư FDI, hiện có 01 dự án đầu tư sản xuất thức ăn gia súc, gia cầm và thủy sản của Công ty Cargil với tổng vốn đầu tư 04 triệu USD. Về viện trợ phi chính phủ nước ngoài từ năm 2011 - 2019, phía Hoa Kỳ đã tài trợ khoảng 2,5 triệu USD trong lĩnh vực an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, tăng cường chất lượng giáo dục, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu... Năm 2019 có 32.794 du khách Mỹ đến tỉnh trong tổng số 850 ngàn du khách quốc tế, xếp thứ 7 trong số các nước có du khách đến tỉnh tham quan du lịch. Trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, ngày càng có nhiều du học sinh Tiền Giang đến Mỹ để học tập và các tổ chức học thuật Hoa Kỳ cũng cử 07 tình nguyện viên giai đoạn 2012-2019 đến tỉnh để giảng dạy tiếng Anh cho sinh viên, học sinh, cán bộ, công chức, viên chức tỉnh. Theo số liệu tổng hợp của các ngành chức năng tỉnh, hiện có trên 10.361 việt kiều quê gốc Tiền Giang đang sinh sống và làm việc tại Hoa Kỳ, chiếm tỷ lệ cao nhất (57,5%) trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ có người dân của tỉnh đến sinh sống; và chính nhờ bà con kiều bào nên các hoạt động giao lưu nhân dân ngày càng được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều người dân của tỉnh đến Mỹ tham quan du lịch, thăm thân nhân hàng năm. Về trao đổi đoàn, bình quân hàng năm UBND tỉnh cử từ 5 -10 đoàn công tác sang Hoa Kỳ để học tập, nghiên cứu, xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch. Ở chiều ngược lại, rải đều qua các năm đều có các đoàn công tác của chính giới Hoa Kỳ đến thăm tỉnh như Đoàn các nhà lãnh đạo chính trị trẻ, Đoàn các trợ lý nghị sỹ Mỹ... Về phía Tổng Lãnh sự Hoa Kỳ tại TP. HCM hàng năm đều có các đoàn công tác xuống làm việc với các sở, ban, ngành tỉnh trong lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản, môi trường, lãnh sự và bảo hộ công dân... Hợp tác trong lĩnh vực tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh (MIA) thời gian qua cũng diễn ra thuận lợi và hầu như toàn bộ các trường hợp nghi vấn đều được đoàn công tác hỗn hợp của hai bên đến khảo sát và truy tìm trên thực địa.

Với chặng đường 25 năm đã qua, mặc dù có thời điểm hết sức khó khăn, nhưng đánh giá chung, có thể nói mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã và đang đơm hoa kết quả, đi vào chiều sâu thực chất, tạo nền tảng và động lực vững chắc cho sự phát triển quan hệ hai nước trong thời gian tới. Việt Nam và Hoa Kỳ đã hợp tác hiệu quả trên nhiều lĩnh vực ở cả ba tầng nấc song phương, khu vực và toàn cầu. Sự phát triển đó phù hợp với xu thế thời đại, mang lại lợi ích cho nhân dân hai nước và sự hòa bình ổn định của khu vực và thế giới. Năm 2019, tại buổi tiếp Đại sứ Hoa Kỳ Daniel J.Kritenbrink nhân dịp năm mới, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định hai bên sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, thương mại, an ninh quốc phòng và các vấn đề quốc tế để hướng tới kỷ niệm 25 năm bình thường hóa quan hệ hai nước. Đại sứ Hoa Kỳ Daniel J. Kritenbrink khẳng định, Hoa Kỳ sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong khắc phục hậu quả chiến tranh; đồng thời mong muốn thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có hợp tác về an ninh - quốc phòng. Hoa Kỳ coi Việt Nam là đối tác quan trọng hàng đầu ở khu vực và mong muốn phát triển quan hệ với Việt Nam cũng như ASEAN vì hòa bình, hợp tác và phát triển; thúc đẩy hợp tác tiểu vùng Mê Kông. Hoa Kỳ sẵn lòng ủng hộ khi Việt Nam giữ các vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021 và Chủ tịch ASEAN năm 2020.

Riêng đối với Tiền Giang, việc tăng cường hợp tác với các đối tác Hoa Kỳ trong thời gian tới là hết sức cần thiết vì đây là cường quốc số 1 thế giới với sức mạnh vượt trội về khoa học công nghệ, giáo dục - đào tạo và là thị trường xuất nhập khẩu hết sức quan trọng cho các sản phẩm chủ lực của tỉnh trong dài hạn./.

L.P

 

Tin liên quan
Đụng độ ở thung lũng Galwan biểu hiện sự rạn nứt trong quan hệ Trung - Ấn    03/07/2020
Điểm qua tình hình hợp tác kinh tế giữa Việt Nam với vùng Hoa Đông - Trung Quốc    03/07/2020
Cập nhật tình hình dịch bệnh trên toàn thế giới và Công tác phòng chống đến ngày 01/7/2020    03/07/2020
ASEAN đón dòng vốn đầu tư toàn cầu trong bối cảnh Covid-19    29/06/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 30/6/2020)    02/07/2020
GDP Việt Nam đạt mức tăng trưởng 1,81% trong 6 tháng đầu năm 2020    01/07/2020
Việt Nam đã thể hiện tốt đường lối ngoại giao khôn ngoan và dẫn dắt khu vực qua Hội nghị Cấp cao ASEAN 36    01/07/2020
Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang phối hợp với Bộ Ngoại giao tổ chức thành công Hội nghị về hội nhập quốc tế và thực thi EVFTA cho các tỉnh thành, phía Nam    29/06/2020
Hiệu quả từ việc phát triển hệ thống điện mặt trời    01/07/2020
“Loạn, xấu, khó, biến” đó là tình hình về cục diện thế giới hiện nay    01/07/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 1
  Hôm nay: 169
  Tổng lượt truy cập: 46627