Truy cập nội dung luôn

Nội dung bài viết Nội dung bài viết

Tổng hợp kết quả Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 36
30/06/2020
Giảm font chữ Tăng font chữ

Tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN 36 với hình thức trực tuyến, kết thúc ngày 26/6, các quốc gia Đông Nam Á đã đề cập về một loạt các vấn đề:

Về tình hình Biển Đông, các lãnh đạo ASEAN đã ra tuyên bố khẳng định Công ước Liên hợp quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS) phải là căn cứ cơ sở của quyền chủ quyền và các quyền ở Biển Đông. Đây là một trong những tuyên bố mạnh mẽ nhất phản đối yêu sách của Trung Quốc đối với hầu hết các vùng biển tranh chấp dựa vào căn cứ lịch sử. Việt Nam đã thay mặt lãnh đạo 10 nước ASEAN đưa ra tuyên bố này tại Hội nghị. Tuyên bố của ASEAN nêu rõ: "Chúng tôi tái khẳng định UNCLOS 1982 là cơ sở để xác định các quyền hàng hải, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích hợp pháp đối với các khu vực hàng hải. UNCLOS đưa ra khuôn khổ pháp lý trong đó tất cả các hoạt động ở các đại dương và biển phải được thực hiện".

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc cho biết các thể chế quốc tế và luật pháp quốc tế đã bị thách thức nghiêm trọng trong cuộc khủng hoảng toàn cầu. Ông nói "Đại dịch đang thổi bùng ngọn lửa của những thách thức không nằm trong môi trường chính trị, kinh tế và xã hội của thế giới và ở từng khu vực. Trong khi toàn bộ thế giới đang căng thẳng trong cuộc chiến chống lại đại dịch, những hành động vô trách nhiệm và hành vi vi phạm luật pháp quốc tế vẫn đang diễn ra, ảnh hưởng đến môi trường an ninh và ổn định ở một số khu vực, kể cả trong khu vực của chúng ta". Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte phát biểu: "Ngay cả khi khu vực của chúng ta đang nỗ lực để ngăn chặn Covid-19, các sự cố đáng báo động ở Biển Đông đã xảy ra. Do đó, chúng tôi kêu gọi các bên kiềm chế căng thẳng leo thang và tuân thủ các trách nhiệm theo luật pháp quốc tế."

Quang cảnh Phiên toàn thể Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, Hà Nội (Ảnh: TTXVN).

Các quan chức Trung Quốc chưa đưa ra bình luận nào ngay sau tuyên bố này. Mỹ là một trong những cường quốc đầu tiên đã lên tiếng hoan nghênh lập trường của các nước Đông Nam Á về Biển Đông. Trong một tin nhắn Twitter gửi đi khuya hôm 27/6, Ngoại trưởng Mike Pompeo cho biết "Mỹ hoan nghênh việc các lãnh đạo ASEAN đã nhấn mạnh rằng tranh chấp Biển Đông cần phải được giải quyết trong khuôn khổ luật pháp quốc tế", trong đó có UNCLOS. Ngoại trưởng Mỹ không ngần ngại cho rằng "Trung Quốc không được phép coi Biển Đông thuộc phạm vi đế chế hàng hải của họ", đồng thời cho biết thêm là Mỹ sẽ "sớm lên tiếng nhiều hơn về chủ đề này". Đáng chú ý, ông Pompeo đã đính kèm bản Tuyên bố của các lãnh đạo ASEAN mang tên "Tầm nhìn về ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng: Vượt lên các thách thức và duy trì tăng trưởng".

Về Thỏa thuận đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), trong tuyên bố Chủ tịch, các nước ASEAN nhấn mạnh rằng tiến trình đàm phán và đàm phán thương mại tự do khác nhau giữa ASEAN và các đối tác thương mại lớn đã giúp phục hồi kinh tế sau đại dịch và thiết lập chuỗi cung ứng linh hoạt. Trong một tuyên bố khác công bố ngày 26/6, các nhà lãnh đạo ASEAN đã đồng ý làm hết sức mình để đạt được một RCEP hiện đại, toàn diện, chất lượng cao và cùng có lợi trong năm nay, và bày tỏ cam kết vững chắc rằng ASEAN và các đối tác của mình sẵn sàng duy trì một hệ thống thương mại đa phương dựa trên quy tắc mở, toàn diện, bao quát và dựa trên quy tắc.

Về tình hình dịch bệnh Covid-19, Lãnh đạo các nước kiến nghị từng bước dỡ bỏ các biện pháp hạn chế đi lại nội khối một cách an toàn, hỗ trợ nền kinh tế khu vực phục hồi; gợi ý hình thức du lịch chữa bệnh; đề xuất xây dựng Quỹ ứng phó khẩn cấp khu vực và Hệ thống dự trữ thiết bị y tế khu vực nhằm khống chế nguy cơ do dịch bệnh mang lại.

Về vấn đề du lịch trong tình hình dịch bệnh, một số nước thành viên ASEAN kêu gọi mở một Hành lanh du lịch ASEAN. Tổng thống Indonesia Joko Widodo coi đây là biện pháp cấp thiết để tăng tốc phục hồi kinh tế, đề nghị lãnh đạo các nước ASEAN cần có chỉ đạo cụ thể để tăng tốc phục hồi kinh tế ASEAN hậu Covid-19. Một số nước ASEAN đã bắt đầu thực hiện kế hoạch mở cửa cho du lịch an toàn trong đại dịch, bao gồm: (i) "Đường ưu tiên" do Singapore mở với Trung Quốc; (ii) "Đường ưu tiên" do Malaysia mở với Singapore và Brunei; (iii) Indonesia đang thảo luận "Đường ưu tiên" với Trung Quốc, dự kiến mở vào cuối tháng 6. Các lãnh đạo ASEAN khác, gồm Thủ tướng Malaysia Muhyiddin Yassin và Quốc vương Brunei Hassanal Bolkiah cũng đưa ra đề xuất về "bong bóng du lịch", cho rằng kế hoạch này là thiết yếu để phục hồi đầu tư và tạo ra việc làm mới. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu dịch bệnh Dicky Budiman kiến nghị các nước ASEAN cần ưu tiên kiểm soát đại dịch hơn là tập trung đưa kinh tế trở về bình thường.

Báo chí Trung Quốc các ngày 27 và 28/6 hầu như không đưa tin về nội dung đề cập vấn đề Biển Đông, cá biệt có một số blog cá nhân trích dẫn lại Tuyên bố chung; chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ đăng Twitter hoan nghênh Tuyên bố của ASEAN, cho rằng tuy ASEAN có bất đồng với Trung Quốc về một số vấn đề trên biển nhưng ASEAN không muốn phải chọn bên giữa Mỹ và Trung Quốc.

Về phía các chuyên gia, Carl Thayer, chuyên gia về Đông Nam Á và giáo sư danh dự Đại học New South Wales (Australia) nhận định, ưu tiên của các nhà lãnh đạo ASEAN là làm sao hoạch định được kế hoạch khôi phục cho khu vực, cố gắng tách biệt cái mà họ cho là bức tranh toàn cảnh – khôi phục kinh tế - khỏi những căng thẳng hiện tại ở Biển Đông. Còn ông Collin Koh, chuyên gia thuộc Đai học Kỹ thuật Nanyang (Singapore) thì cho rằng, thương mại có ý nghĩa then chốt đối với khôi phục kinh tế, vì vậy các nhà lãnh đạo ASEAN sẽ không để cho vấn đề chính trị cản trở họ hướng tới bức tranh toàn cảnh; chính phủ các nước ASEAN – cũng chịu ảnh hưởng từ vận động hành lang của khối doanh nghiệp – vẫn sẽ ưu tiên thương mại với Trung Quốc, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế giữa hai bên đang liên kết ngày càng chặt chẽ, bất chấp nhận thức rằng không nên đặt hết trứng vào giỏ Trung Quốc.

Một nhà ngoại giao cao cấp của ASEAN giải thích rằng Trung Quốc luôn thúc đẩy các quân cờ của họ trên "bàn cờ Biển Đông" và "không loại trừ khả năng Bắc Kinh lại làm như thế nhân đại dịch lần này". Bắc Kinh đã từng lấn lướt để giành ưu thế trong khủng hoảng tài chính Châu Á cuối thập niên 90 và dịch SARS, và "giờ đây, nếu có khoảng trống thì họ cứ đi vào"./.

Sở Ngoại vụ tổng hợp từ các báo

Tin liên quan
Cần xây dựng lòng tin để khôi phục lại đầu tư và thương mại toàn cầu!    07/08/2020
Biển Đông nổi sóng với cuộc chiến công hàm 2.0    07/08/2020
Mỹ - Trung thống nhất họp đánh giá kết quả thực hiện thỏa thuận thương mại giai đoạn 1    07/08/2020
Hạ tầng giao thông biên giới kết nối thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại Việt - Trung    07/08/2020
Kinh tế Việt Nam cần động lực mới để phục hồi nhanh    07/08/2020
ASEAN và việc hóa giải mâu thuẩn ở Biển Đông    07/08/2020
Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu đầu vào lớn nhất từ Trung Quốc trong 7 tháng đầu năm    07/08/2020
Cục diện Biển Đông cần sự kìm chế của các nước lớn!    05/08/2020
Việt Nam và Hoa Kỳ đẩy mạnh xây dựng lòng tin    05/08/2020
Kế hoạch 197/KH-UBND ngày 30/7/2020 của UBND tỉnh triển khai thực hiện Thỏa thuận toàn cầu về Di cư hợp pháp, an toàn và trật tự của Liên hợp quốc giai đoạn 2020 - 2030    05/08/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 1
  Hôm nay: 170
  Tổng lượt truy cập: 78843