Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin

Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 02/3/2021)
03/03/2021

VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ

   -----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 02/3/2021)

***

Tin vắn:

  • Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) tổ chức họp Đại hội đồng.
  • Khảo sát của Reuters dự báo giá dầu sẽ giữ đà tăng ổn định trong năm 2021.
  • IMF thông qua gói hỗ trợ tài chính trị giá 1,79 tỷ USD cho Costa Rica.
  • Ứng viên vào vị trí Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Katherine Tai nêu các ưu tiên ngắn hạn và dài hạn về kinh tế trong phiên điều trần tại Quốc hội.
  • Hạ viện Mỹ đã thông qua gói cứu trợ trị giá 1.900 tỷ USD.
  • GDP Trung Quốc năm 2020 đạt 14,73 nghìn tỷ USD, tương đương hơn 70% GDP Mỹ.
  • Chuyên gia quốc tế đánh giá Trung Quốc vẫn là thị trường trọng yếu của Apple.
  • Đại dịch Covid-19 khiến nợ công của Italia năm 2020 tăng mạnh.
  • Travelokadự kiến triển khai các dịch vụ tài chính tại Thái Lan và Việt Nam trước khi niêm yết cổ phiếu tại Mỹ.
  • Ủy ban Chính sách Phát triển của Liên hợp quốc đánh giá Bangladesh có thể ra khỏi danh sách các nước kém phát triển.
  • Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tăng 24,5% trong hai tháng đầu năm 2021 so với cùng kỳ năm trước.
  • Bộ Công Thương Việt Nam và Chính quyền bang West Virginia (Mỹ) ký kết MoU hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và năng lượng.
  • Vinfast có kế hoạch mở nhà máy sản xuất ô tô tại San Francisco.

Bài phân tích/Tin chuyên sâu:

"Lá chắn silicon" giúp bảo vệ Đài Loan trước Trung Quốc.

A. KINH TẾ THẾ GIỚI

  • Đại hội đồng Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngày 1/3 bắt đầu phiên họp kín kéo dài trong hai ngày (1-2/3) chủ yếu bằng hình thức trực tuyến với sự tham dự của các đại diện từ 164 quốc gia thành viên và dưới sự chủ tọa của Đại sứ David Walker của New Zealand. Phát biểu trước Đại hội đồng ngay sau khi nhậm chức, tân Tổng giám đốc WTO người Nigeria, bà Ngozi Okonjo-Iweala, đã kêu gọi các thành viên "làm những điều khác biệt" để đạt được những cải cách cần thiết nhằm giữ cho WTO phù hợp. 164 quốc gia thành viên WTO tiến hành thảo luận về đề xuất cải cách nghề cá với các quy định mới của WTO về trợ cấp thủy sản để có thể đưa ra vào thời gian sớm nhất có thể. Bà Okonjo-Iweala xác định các quy tắc thương mại về phân phối vắc-xin Covid-19 là vấn đề ưu tiên và hy vọng sẽ sớm có một hội nghị sản xuất thế giới để xây dựng mối quan hệ đối tác này. Thời gian và địa điểm tổ chức Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 12 (MC12) cũng nằm trong chương trình nghị sự của cuộc họp Đại hội đồng, theo đó các thành viên nhất trí tổ chức MC12 vào ngày 29/11/2021 tại Geneva, Thụy Sĩ (MC 12 dự kiến tổ chức tại Kazakhstan vào năm ngoái nhưng đã bị trì hoãn do đại dịch). (AFP, 2/3)
  • Kết quả khảo sát công bố ngày 26/2 của Reuters cho thấy giá dầu sẽ phục hồi khá ổn định trong năm 2021 khi nhiều người được tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 và tốc độ phục hồi kinh tế tăng lên, cùng với các biện pháp kích thích kinh tế và việc tuân thủ thỏa thuận cắt giảm sản lượng của các nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới. Phần lớn các nhà phân tích cho hay Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đối tác, hay còn gọi là OPEC+, có thể nới lỏng những hạn chế sản lượng hiện nay trong cuộc họp vào ngày 4/3 tới, song nhóm này sẽ vẫn nhất trí duy trì việc tuân thủ thỏa thuận cắt giảm nguồn cung. Tuy vậy, các chuyên gia cho biết nếu dịch bệnh diễn biến xấu đi và khả năng Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt cho Iran, thì có thể làm chậm lại đà phục hồi của dầu mỏ. (VietnamPlus, 26/2)
  • Ban lãnh đạo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày 1/3 đã thông qua gói hỗ trợ tài chính trị giá 1,79 tỷ USD kéo dài 3 năm cho Costa Rica để giúp quốc gia Trung Mỹ phục hồi sau đại dịch Covid-19 và sẽ cho phép giải ngân ngay lập tức khoảng 296,5 triệu USD. Gói hỗ trợ tài chính này được kỳ vọng sẽ giúp bù đắp sự sụt giảm nguồn thu của Chính phủ Costa Rica - quốc gia phụ thuộc lớn vào du lịch - khi thâm hụt ngân sách năm 2020 có khả năng vượt 9% GDP và nợ của Costa Rica hiện lên gần 70% GDP. Trước đó, IMF cũng đã tài trợ cho Costa Rica 521,7 triệu USD vào tháng 4/2020. (Reuters, 2/3)

1. Mỹ

  • Standard Chartered dự báo quan hệ Mỹ - Trung có thể được cải thiện trong thời gian tới, nhưng cũng cần khoảng 12-24 tháng. Theo ngân hàng này, chính quyền Biden có cách tiếp cận mềm mỏng hơn chính quyền Trump trong hợp tác kinh tế với Trung Quốc, nhưng chưa thay đổi các chính sách của Trump, đặc biệt là các lệnh áp thuế trong thời gian ngắn. Standard Chartered nhận định, chính quyền Biden sẽ ít sử dụng vấn đề thao túng tiền tệ nhưng một công cụ để gây sức ép lên các quốc gia khác. (CNBC, 24/2)
  • Tại phiên điều trần trước Ủy ban Tài chính Thượng viện ngày 25/2, ứng viên cho vị trí Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Katherine Tai đã nêu các ưu tiên ngắn hạn và dài hạn của chính quyền theo thứ tự sau: (i) Hỗ trợ mục tiêu "đưa nước Mỹ thoát khỏi đại dịch và khủng hoảng kinh tế"; (ii) Triển khai và thực thi Hiệp định USMCA; (iii) Khôi phục các liên minh quốc tế, đặc biệt là những liên minh có thể giúp giải quyết những thách thức từ Trung Quốc. (ĐSQVN tại Hoa Kỳ, 25/2)
  • Ngày 24/2, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell tái khẳng định ý định của Fed duy trì lãi suất thấp và tiếp tục mua tài sản đảm bảo cho đến khi nền kinh tế phục hồi. Ông Powell cho biết Ngân hàng trung ương Mỹ sẽ không tăng lãi suất cho vay chuẩn cho đến khi ba điều kiện được đáp ứng: Lạm phát chạm mức 2%, kỳ vọng lạm phát ở mức đó hoặc cao hơn và các thống kê cho thấy thị trường lao động đạt mức tối đa. Một số nhà kinh tế và các nhà lập pháp đảng Cộng hòa đã bày tỏ lo ngại về gói cứu trợ của Tổng thống Biden sẽ khiến nền kinh tế phát triển quá nóng và lạm phát gia tăng. Tuy nhiên, ông Powell đã hạ thấp nguy cơ đó và nhận định các gói cứu trợ là cần thiết cho sự phục hồi kinh tế. (ĐSQVN tại Hoa Kỳ, 24/2)
  • Ngày 27/2, Hạ viện Mỹ đã thông qua gói cứu trợ do chính quyền của Tổng thống Joe Biden đề xuất trị giá 1.900 tỷ USD. Đảng Dân chủ cho rằng gói cứu trợ này là cần thiết để đẩy lùi đại dịch Covid-19 đã khiến hàng triệu người khác mất việc làm. Họ mong muốn dự luật được thông qua trước thời điểm giữa tháng 3/2021, thời điểm gói trợ cấp thất nghiệp tăng cường và một số khoản hỗ trợ khác hết hạn. Tuy nhiên, dự báo đảng Dân chủ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn khi gói cứu trợ được đưa ra thảo luận tại Thượng viện, do đảng Cộng hoà phản đối đề xuất tăng lương tối thiểu. (CNBC, Reuters, 27/2) 

2. Trung Quốc

  • GDP Trung Quốc năm 2020 đạt 14,73 nghìn tỷ USD, hơn 70% so với đối thủ Hoa Kỳ, theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia ngày 01/3. Con số này tương đương với tăng trưởng 3% theo đồng đô la (tỷ giá hối đoái trung bình 6,8974 NDT/USD). Kết quả này phần lớn là nhờ nỗ lực của Chính phủ vào đầu năm 2020 nhằm phục hồi sản xuất công nghiệp, thúc đẩy phát triển bất động sản và các hoạt động kinh tế khác.  (Reuters, 01/3)
  • Doanh số bán của Apple tại Trung Quốc đại lục trong quý IV/2020 tăng trưởng 57% so với cùng kỳ năm trước, đạt kỷ lục trên 21 tỷ USD, nhờ nhu cầu lớn với iPhone 12. Với kết quả trên, các nhà phân tích cho rằng thị trường Trung Quốc vẫn là yếu tố quyết định đối với thành công của Apple và số liệu tích cực trong quý vừa qua của Apple tại Trung Quốc  không phải là bất thường do Trung Quốc vẫn là một thị trường trọng yếu của Apple với tầng lớp trung lưu có sức mua lớn, mạng 5G mạng hơn các thị trường khác và xu hướng sử dụng rộng rãi các ứng dụng di động dành cho các dịch vụ như mua sắm và ngân hàng, đưa đến tiềm năng để Apple tăng lợi nhuận từ kho ứng dụng App Store và các dịch vụ phần mềm. Apple vẫn còn tiềm năng tăng trưởng tại Trung Quốc, khi thị phần điện thoại thông minh toàn cầu của hãng năm 2020 là 14,8%, nhưng thị phần tại Trung Quốc chỉ là 10,1%. Đại dịch Covid-19 bùng phát tại Trung Quốc vào đầu năm 2020 và đây là nơi đầu tiên Apple phải nỗ lực thích ứng khi các cửa hàng và các nhà máy phải đóng cửa. (TTXVN, 2/3)
  • Theo Cơ quan hải quan Trung Quốc, lượng thép nhập khẩu năm 2020 đạt 38,56 triệu tấn, tăng 150% so với năm trước liền kề trong bối cảnh các nhà sản xuất thép phải nỗ lực để theo kịp nhu cầu tăng cao - hệ quả của chính sách nhằm vực dậy nền kinh tế nước này khỏi suy thoái do dịch Covid. Hiện các nhà sản xuất thép khu vực châu Á đang hưởng lợi từ nhu cầu nhập khẩu tăng cao của Trung Quốc. Tập đoàn Hòa Phát (Việt Nam) ghi nhận lợi nhuận ròng tăng 80% vào năm 2020, đạt 587 triệu USD với hầu hết các đơn hàng nước ngoài cho Trung Quốc. Xuất khẩu thép của Ấn Độ tăng 15%, đạt 5,08 triệu tấn, trong đó Công ty thép Tata ghi nhận lợi nhuận ròng 540 triệu USD vào Quý 4/2020. Các sản phẩm thép Trung Quốc nhập khẩu vào năm 2020 chủ yếu là thành phẩm giá rẻ sử dụng trong xây dựng và các mục đích khác, với giá nhập khẩu trung bình giảm 35% xuống còn 630 USD/tấn, thấp hơn nhiều so với giá xuất đi từ Trung Quốc trung bình là 791 USD/tấn. Xu hướng này cho thấy các nhà sản xuất thép Trung Quốc tập trung vào các sản phẩm chuyên biệt, có giá trị gia tăng cao.  (Nikkei, 02/3)
  • Kinh tế Đài Loan dự báo sẽ tăng trưởng ở mức nhanh nhất kể từ năm 2014 nhờ nhu cầu thế giới về các sản phẩm công nghệ gia tăng và khả năng chống chịu Covid-19 khá tốt của thị trường này. Đài Loan đã tăng dự báo tăng trưởng của thị trường này năm 2021 lên 4,64%, thông tin tốc độ tăng trưởng năm 2020 đạt 3,11%, cao hơn mức tăng trưởng 2,3% của Trung Quốc. (CNBC, 24/2)

3. Châu Âu

  • Dữ liệu từ Văn phòng Thống kê Liên bang Đức (Destatis) công bố ngày 24/2 cho hay, nền kinh tế lớn nhất châu Âu trong quý IV/2020 tăng trưởng 0,3% so với quý trước đó. Kết quả này tốt hơn dự báo được đưa ra hồi cuối tháng 1/2021. Báo cáo trên của Destatis đồng nghĩa với việc, mức suy giảm kinh tế của Đức trong cả năm 2020 sẽ bớt căng thẳng hơn dự kiến, chỉ ở mức 4,9% thay vì 5%. Tuy vậy, con số này đã đánh dấu sự chấm dứt một thập kỷ tăng trưởng kinh tế Đức và là mức sụt giảm lớn nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2009. Nền kinh tế của Đức vẫn diễn biến tốt hơn một số nước khác trong Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) nhờ lực đẩy từ lĩnh vực sản xuất, vốn ít bị ảnh hưởng hơn so với ngành dịch vụ trong thời kỳ đại dịch. (AP, 24/2)
  • Cơ quan thống kê quốc gia Italia (Istat) ngày 1/3 công bố số liệu cho biết nợ công của nước này trong năm 2020 tăng mạnh do các biện pháp hạn chế để chống dịch Covid-19 tác động đến nền kinh tế. Theo Istat, năm 2020, tổng nợ của Italia đã tăng lên mức tương đương 155,6% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cao hơn 20 điểm % so với mức 134,6% GDP trong năm 2019. Như vậy, cuối năm 2020, nợ của Italia ở mức 2.570 tỷ euro (khoảng 3.110 tỷ USD), tăng so với 2.410 tỷ euro trong năm 2019. GDP của Italia năm 2020 giảm 8,9%, do những biện pháp được chính phủ thực hiện nhằm ngăn chặn sự lây lan của của dịch Covid-19. Italia đang kỳ vọng vào khoản tiền trên 200 tỷ euro từ quỹ phục hồi hậu đại dịch của EU để có thể vực dậy nền kinh tế trong nước. Ngoài ra, Istat cũng công bố số liệu về lạm phát, cho thấy giá tiêu dùng trong tháng 2/2021 tăng 0,1% so với tháng 1/2021 và tăng 0,6% so với cùng kỳ năm ngoái. (TTXVN, 2/3)
  • Ngày 24/2, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez đã công bố gói hỗ trợ kinh tế bổ sung trị giá 11 tỷ euro (13,4 tỷ USD) nhằm giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như các nhà tự doanh của Tây Ban Nha đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế do đại dịch COVID-19 gây ra. Một nguồn tin từ Chính phủ cho hay, nội dung của kế hoạch này vẫn đang được thảo luận với Ngân hàng trung ương Tây Ban Nha, bao gồm khả năng cắt giảm các khoản vay được nhà nước cung cấp và tái cấp vốn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Động thái này được xem là phù hợp với lời kêu gọi của các lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc khủng hoảng COVID-19, sau khi Chính phủ đã cung cấp các khoản vay ưu đãi trước đó. Vào tháng 11/2020, Madrid đã gia hạn chương trình thanh khoản ICO trị giá 140 tỷ euro cho đến tháng 6/2021, nhưng quyết định đó không thể bù đắp được tác động của đợt bùng phát thứ ba đại dịch COVID-19 đối với các công ty đang mắc nợ lớn. (Reuters, 24/2)

4. Nhật Bản và Hàn Quốc

  • Nhật Bản: (i) Ngân hàng Trung ương (BOJ) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm tài khóa 2020 (kết thúc tháng 3/2021) xuống còn âm 5,6% từ mức âm 5,5% được đưa ra vào tháng 10/2020. Ngoài ra, BOJ nâng dự báo tăng trưởng GDP năm tài khóa 2021 từ mức 3,6% trước đó lên 3,9%. Trong bối cảnh Covid-19 phủ mây đen lên triển vọng kinh tế, BOJ quyết định duy trì lãi suất ngắn hạn ở mức âm 0,1% và lãi suất dài hạn ở quanh mức 0% (ĐSQVN tại Nhật Bản, 24/02); (ii) Hiệp hội các trung tâm thương mại Nhật Bản cho biết, doanh thu của 196 trung tâm do 73 nhà khai thác điều hành đạt 326,51 tỷ Yên (3 tỷ USD) trong tháng 1/2021, giảm 13,7% so với tháng 12/2020, là tháng giảm thứ 16 liên tiếp. Dữ liệu từ Hiệp hội chuỗi cửa hàng Nhật Bản cho thấy doanh số bán hàng tại các chuỗi siêu thị đã tăng 1,2% so với tháng 12 năm trước, tháng tăng thứ tư liên tiếp, nguyên nhân chính là do người dân  tiếp tục tích trữ thực phẩm và các mặt hàng khác do hạn chế đi ra ngoài giữa đại dịch virus. Doanh số mặt hàng thực phẩm tăng 6,2% so với một năm trước đó. (Kyodo, 25/02).
  • Hàn Quốc: (i) Ngày 25/2, ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BoK) đã quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức thấp kỷ lục 0,5%. BoK sẽ duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng để hỗ trợ phục hồi kinh tế và đối phó với những bất ổn liên quan đến dịch bệnh và thị trường việc làm suy yếu (Yonhap News, 25/2); (ii) Theo số liệu của Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc, xuất khẩu của nước này trong tháng 2/2021 tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước, đạt 44,8 tỷ USD nhờ vào sự gia tăng tháng thứ 4 liên tiếp của chip điện tử, ô tô và các mặt hàng chủ lực khác. Trong khi đó, nhập khẩu tăng 13,9% đạt 42,1 tỷ USD, thặng dư thương mại đạt 2,71 tỷ USD (Yonhap News, 01/03).

5. ASEAN và các nền kinh tế mới nổi

  • Ông Caesar Indra, Chủ tịch Traveloka, ứng dụng du lịch lớn nhất Đông Nam Á, dự kiến triển khai các dịch vụ tài chính tại Thái Lan và Việt Nam trước khi niêm yết cổ phiếu tại Mỹ trong năm nay thông qua một công ty thâu tóm có mục đích đặc biệt (SPAC). Ông Indra nói kế hoạch đầu tư vào công nghệ tài chính sẽ giúp nhiều khách hàng trong khu vực có thể đi du lịch hơn. Ông nói thêm, hoạt động kinh doanh du lịch đã đạt lợi nhuận trở lại vào cuối năm 2020. Traveloka, ứng dụng có 40 triệu người dùng mỗi tháng, đang phát triển các dịch vụ "mua trước, trả sau" tại các thị trường Thái Lan và Việt Nam. Ông Indra cho biết Traveloka gần đây đã thành lập liên doanh với một trong những ngân hàng lớn nhất tại Thái Lan để hợp tác trong lĩnh vực công nghệ tài chính. Ứng dụng này cũng đang đàm phán với các đối tác tiềm năng tại Việt Nam. (Reuters, 25/2).
  • Phát biểu tại Hội nghị với chủ đề "Triển vọng kinh tế Indonesia 2021" ngày 25/2, Tổng thống Joko Widodo (Jokowi) cho biết, Indonesia sẽ chứng minh rằng tăng trưởng kinh tế năm 2021 cao hơn dự báo của nhiều tổ chức kinh tế và tài chính quốc tế. Trước đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo tốc độ kinh tế của Indonesia năm 2021 vào khoảng 4-5%. Theo ông Jokowi, thời kỳ khó khăn nhất của nền kinh tế Indonesia do đại dịch Covid-19 tác động đã qua, nên năm 2021 là thời kỳ phục hồi. Mặc dù vậy, ông Jokowi cho biết Indonesia cần phải đáp ứng một số điều kiện để nền kinh tế quốc gia có thể hoạt động tốt hơn dự kiến. Đầu tiên, xã hội cần tiếp tục thực thi các giao thức y tế quốc gia thông qua các chính sách 3M (đeo khẩu trang, giữ khoảng cách và rửa tay). Thứ hai, chính phủ tiếp tục thực hiện chương trình 3T (truy vết tiếp xúc, xét nghiệm và điều trị) và thực thi các hạn chế đối với các hoạt động cộng đồng vi mô (PPKM). Thứ ba, tiêm chủng quốc gia. Indonesia phải nỗ lực để có được vaccine ngừa Covid-19 đang bị các nước trên thế giới cạnh tranh. Thứ tư, thông qua chương trình Phục hồi Kinh tế Quốc gia (PEN). Thứ sáu, thành lập Cơ quan Đầu tư Indonesia (INA). Đây là cơ quan quản lý đầu tư của Quỹ tài trợ quốc gia (SWF). (TTXVN, 25/2)
  • Ngày 26/2, Ủy ban Chính sách Phát triển của Liên hợp quốc đánh giá Bangladesh là quốc gia có thể ra khỏi danh sách các nước kém phát triển (LDC) do duy trì cả ba tiêu chí trong cả lần đánh giá đầu tiên (năm 2018) và lần thứ hai (năm 2021). Bangladesh cùng với Nepal và Lào sẽ chuyển từ LDC sang nước đang phát triển vào năm 2026. Giáo sư kinh tế Đại học Dhaka, Tiến sĩ Selim Raihan cho rằng việc ra khỏi LDC không cho Bangladesh "thần dược" mà mang đến nhiều nhân tố rủi ro hơn. Ông chỉ ra xuất khẩu có thể giảm khá mạnh ở những thị trường mà Bangladesh được hưởng ưu đãi miễn thuế khi là một nước LDC. Đồng thời, theo Kế hoạch Tầm nhìn mới nhất 2021-2041 (Perspective Plan), tổng xuất khẩu hàng năm của Bangladesh có khả năng bị giảm là 11% hoặc tương đương khoảng 7,0 tỷ USD sau khi trở thành nước đang phát triển. Báo cáo của Cục Kinh tế tổng hợp cho biết Bangladesh có thể mất thị trường xuất khẩu, đặc biệt là ở EU, Canada, Australia, Nhật Bản, Ấn Độ và Trung Quốc. Bangladesh cũng có thể bị mất đi thuận lợi từ các khoản vốn vay ưu đãi của các đối tác phát triển đa phương và song phương hậu LDC. (ĐSQVN tại Bangladesh, ).

B. KINH TẾ VIỆT NAM

  • Trong báo cáo đánh giá về triển vọng và những diễn biến kinh tế Việt Nam gần đây, Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN + 3 (AMRO) nhận định: "Tăng trưởng kinh tế Việt Nam chậm lại còn 2,9% vào năm 2020 do đại dịch, nhưng dự kiến sẽ tăng lên 7% vào năm 2021. Sự phục hồi này đến từ cả nhu cầu bên ngoài, nền kinh tế trong nước, dòng vốn FDI và năng lực sản xuất tăng lên". Tuy nhiên, vẫn còn nhiều rủi ro như (i) sự phục hồi kéo dài và không đồng đều của kinh tế toàn cầu có thể gây nguy hiểm cho sự phục hồi của sức cầu thế giới; (ii) những tác động tiêu cực của đại dịch để lại, chẳng hạn như sự suy yếu dòng tiền doanh nghiệp và thất nghiệp có thể cản trở việc phục hồi; (iii) rủi ro chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng suy giảm, làm xói mòn vùng đệm vốn tương đối mỏng. AMRO cũng khuyến nghị, chính sách hỗ trợ có mục tiêu cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa và các hộ gia đình thu nhập thấp vẫn cần được tiếp tục và đánh giá sự phù hợp và hiệu quả một cách thường xuyên. Đơn giản hóa việc giải ngân và định hướng mục tiêu tốt hơn sẽ tăng hiệu quả cho các nguồn vốn của Chính phủ. (CafeF, 23/2)
  • Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, chỉ trong hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước đã ước đạt 95,81 tỷ USD, tăng 24,5% so với cùng kỳ năm trước, dù đại dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp. Trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước, xuất khẩu đạt 48,55 tỷ USD, tăng 23,2%; còn nhập khẩu đạt 47,26 tỷ USD, tăng 25,9%, ước tính xuất siêu 1,29 tỷ USD. Về cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu, trong hai tháng đầu năm, nhóm hàng công nghiệp nặng và khoáng sản ước tính đạt 26,6 tỷ USD, tăng 27,8% so với cùng kỳ năm trước. Nhóm hàng công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp ước tính đạt 17,3 tỷ USD, tăng 18,6%. Nhóm hàng nông, lâm sản đạt 3,6 tỷ USD, tăng 22,2%. Nhóm hàng thủy sản đạt 1 tỷ USD, tăng 0,7%. Về thị trường xuất khẩu hàng hóa, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm nay, với kim ngạch đạt 14,2 tỷ USD, tăng 38,2% so với cùng kỳ năm trước. (Báo Đầu tư, 28/2)
  • Ngày 25/2, Bộ Công Thương và Chính quyền bang West Virginia (Mỹ) đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và năng lượng. Mục tiêu của MOU là xác lập một khung khổ hợp tác toàn diện để thuận lợi hóa các hoạt động trao đổi thương mại và đầu tư trong các lĩnh vực xuất nhập khẩu, thương mại, công nghiệp và năng lượng; tăng cường chia sẻ thông tin về các cơ hội kinh doanh tiềm năng, hỗ trợ các dự án cũng như hoạt động của các doanh nghiệp hai nước. MOU cũng đặt ra những mục tiêu rất cụ thể, đồng thời phân định rõ trách nhiệm và quyền hạn của mỗi bên trong quá trình thực thi, đồng thời thành lập Nhóm công tác chung để thúc đẩy các hoạt động hợp tác. (Bộ Công Thương, 26/2)
  • Ngày 2/3, Bloomberg đưa tin Tập đoàn Vinfast có kế hoạch mở một nhà máy sản xuất xe ô tô tại San Francisco sau khi đã thiết lập một bộ phận nghiên cứu gồm 50 người đặt tại đây, chuẩn bị cho kế hoạch bán ô tô tại bang California kể từ năm 2022. Trả lời email của Bloomberg, đại diện Vinfast cho biết Tập đoàn có kế hoạch thành lập nhà máy sản xuất ô tô ở Mỹ nhưng không tiết lộ thêm thông tin. Vinfast cũng có kế hoạch bán ô tô tại thị trường Canada và Châu Âu cũng kể từ năm 2022. (Bloomberg, 2/3)  

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU

"Lá chắn silicon" giúp bảo vệ Đài Loan trước Trung Quốc (The Indian Express, 26/2)

Trong bối cảnh tình hình an ninh của Đài Loan xấu đi, ngành công nghiệp bán dẫn của Đài Loan được coi là "lá chắn silicon" có thể giúp ngăn chặn một cuộc chiến toàn diện giữa Bắc Kinh và Đài Bắc. Khái niệm "lá chắn silicon" đã được nhà báo chuyên viết về kinh tế Craig Addison lần đầu tiên đề cập đến năm 2001. Addison cho rằng sự thống trị của Đài Loan trong lĩnh vực sản xuất chất bán dẫn đã ngăn Trung Quốc chiếm hòn đảo này. Thoạt nhìn, sức mạnh quân sự khổng lồ của Trung Quốc có thể dễ dàng "đè bẹp" khát vọng độc lập của Đài Loan, nhưng sự sụp đổ của ngành công nghiệp bán dẫn Đài Bắc sẽ là mối đe dọa lớn đối với kinh tế và an ninh quốc gia của Mỹ bởi Mỹ sử dụng chip của Đài Loan trong các thiết bị quân sự và trong ngành công nghiệp dân sự. Bất kỳ cuộc tấn công nào của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan cũng sẽ làm gián đoạn nguồn cung chất bán dẫn, từ đó đặt ra những thách thức đáng kể không chỉ đối với Mỹ mà còn đối với cả Trung Quốc -nước phụ thuộc vào nguồn cung chất bán dẫn từ Đài Loan.

Đài Loan là nhà sản xuất chất bán dẫn và các linh kiện điện tử lớn nhất thế giới. Công ty sản xuất chip Semiconductor Manufacturing Co. của Đài Loan (TMSC) chiếm hơn 55% thị phần toàn cầu về sản xuất chip cao cấp theo đơn đặt hàng. Khi việc sản xuất chip trở nên tốn kém hơn về đầu tư ban đầu, phức tạp về mặt thiết kế và áp lực phải đổi mới liên tục, nhiều nhà sản xuất chip truyền thống đã phá sản. Trong số 2 công ty đối thủ còn tồn tại, Intel của Mỹ và Samsung của Hàn Quốc đều đang gặp những khó khăn. Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu chip trị giá gần 300 tỷ USD/năm, đã lên kế hoạch tự chủ về nguồn cung cấp chip. Tuy nhiên, dù đổ khá nhiều tiền để đầu tư, Trung Quốc vẫn chưa thể bắt kịp hoạt động sản xuất chip tiên tiến.

Chính quyền của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden cũng đã đề ra chiến lược thúc đẩy sản xuất trong nước và muốn khôi phục hoạt động sản xuất chip ở Mỹ. Tuy nhiên, Washington hiểu rằng họ không thể tự lực hoàn toàn; ưu tiên của họ là xây dựng lại chuỗi cung ứng kỹ thuật số với các đối tác đáng tin cậy và tách khỏi Trung Quốc. Đài Loan là trung tâm của chiến lược này. Vị trí đặc biệt của Đài Bắc trong ngành sản xuất chất bán dẫn toàn cầu được dự báo sẽ không suy giảm trong tương lai gần.

Khi sức mạnh kinh tế và vai trò chính trị tăng lên trong thế kỷ XXI, Trung Quốc đã gia tăng sức ép đối với các quốc gia có quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Bắc Kinh cũng đã buộc các tổ chức quốc tế loại Đài Loan khỏi các hoạt động của họ, ngay cả khi Đài Loan có rất nhiều đóng góp. Ví dụ, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã không sẵn sàng hợp tác với Đài Bắc, mặc dù Đài Loan đã có thành tích ấn tượng trong việc đối phó với cuộc khủng hoảng COVID-19 và có tiềm năng đóng góp vào việc xử lý đại dịch toàn cầu. Ngoài mặt trận ngoại giao, các chiến thuật gây hấn của quân đội Trung Quốc bên trong và xung quanh Đài Loan diễn ra thường xuyên. Điều này được nhiều người coi là phản ánh tham vọng của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong việc thúc đẩy quá trình thống nhất Đài Loan - điều có thể giúp ông đi vào lịch sử Trung Quốc hiện đại.

Trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung đang xấu đi trong những năm gần đây, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ủng hộ Đài Loan nhiều hơn so với những người tiền nhiệm. Trump đã tăng cường bán vũ khí cho Đài Loan, dỡ bỏ các hạn chế tiếp xúc giữa các quan chức và khuyến khích các đồng minh cải thiện quan hệ với Đài Bắc. Trong vài tuần qua, chính quyền Biden đã phát tín hiệu cho thấy họ sẽ tiếp tục các chính sách của Trump đối với Đài Loan. Nhà Trắng đã mời đại diện của Đài Loan tại Washington tham dự lễ nhậm chức của Biden. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin phát biểu trước Thượng viện Mỹ rằng cam kết của chính quyền mới đối với an ninh của Đài Loan "vững như bàn thạch". Bộ Ngoại giao Mỹ đã công khai các cuộc tiếp xúc trực tiếp với các quan chức Đài Loan. Washington sẽ tiếp tục tìm cách tách rời công nghệ khỏi Trung Quốc và đa dạng hóa các nguồn cung cấp. Đài Loan chắc chắn sẽ là nhân tố quan trọng trong nỗ lực của Mỹ nhằm tìm kiếm chuỗi cung ứng kỹ thuật số.

Vị thế siêu cường về chất bán dẫn của Đài Loan đã mở ra cánh cửa cho sự hợp tác kinh tế và chiến lược sâu rộng hơn giữa New Delhi và Đài Bắc. Trong những thập kỷ đầu tiên sau khi độc lập, Ấn Độ đã tránh tiếp xúc với Đài Loan vì coi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là đại diện duy nhất cho người Trung Quốc. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, hợp tác song phương đã gia tăng một cách ổn định. Thương mại đã tăng từ khoảng 1 tỷ USD năm 2001 lên khoảng 7 tỷ USD vào năm 2018. Chính phủ Liên minh Dân chủ quốc gia (NDA) của Thủ tướng Narendra Modi đã thực hiện một nỗ lực đặc biệt để thu hút các công ty Đài Loan đang chuyển một phần hoạt động sản xuất khỏi Trung Quốc sang các nơi khác ở châu Á. Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, nhưng New Delhi vẫn chưa khai thác hết các cơ hội thương mại và công nghệ với Đài Loan, nhất là với sản xuất chất bán dẫn.

Một phần của vấn đề là các nhà hoạch định chiến lược của Ấn Độ tiếp tục coi Đài Loan là con bài trong "chính sách một Trung Quốc" của Ấn Độ. New Delhi phải bắt đầu ứng xử với Đài Loan như một thực thể quan trọng theo đúng nghĩa là Đài Loan có thể giúp thúc đẩy sự thịnh vượng của Ấn Độ. Mặc dù New Delhi đã hưởng ứng khái niệm khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng họ vẫn chưa công nhận vai trò quan trọng của Đài Loan trong việc định hình tương lai chiến lược của các vùng biển châu Á./.

 

 

Tin liên quan
Một tuyến vận tải hàng hóa mới từ Việt Nam đến bờ đông Hoa Kỳ    23/03/2021
World Bank công bố dự báo về kinh tế Việt Nam năm 2021    23/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 22/3/2021    23/03/2021
Danh mục Dự án kêu gọi viện trợ PCPNN trên địa bàn tỉnh Tiền Giang giai đoạn từ năm 2020 đến hết năm 2025    23/03/2021
Trung Quốc cần cải thiện sức mạnh mềm để tạo niềm tin trong quan hệ với các nước ASEAN    22/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 19/3/2021    22/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 18/3/2021    19/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 17/3/2021    19/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 16/3/2021    19/03/2021
Xuất khẩu thép của Việt Nam tăng mạnh trong tháng 2/2021    19/03/2021

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 5
  Hôm nay: 136
  Tổng lượt truy cập: 201248