Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin

Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 07/7/2020)

VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ

-----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 07/7/2020)

***

Tin vắn

  • IMF dự báo khu vực Châu Á tăng trưởng âm trong năm 2020

  • Đại dịch Covid-19 gây thiệt hại nặng nề cho ngành du lịch toàn cầu

  • Mỹ đã quyết định tạm dừng các ưu đãi đặc biệt với Hồng Công
  • GDP Trung Quốc dự báo tăng khoảng 2.5% trong năm 2020
  • Đức kỳ vọng đạt tăng trưởng kinh tế từ tháng 10/2020
  • Nga quan tâm tới dòng người lao động di cư giá rẻ để khôi phục kinh tế
  • Nhật Bản công bố dự thảo chiến lược tăng trưởng kinh tế hậu COVID-19
  • Fitch kỳ vọng Việt Nam là một trong số 4 quốc gia ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương tăng trưởng dương trong năm 2020.

Bài phân tích/Tin chuyên sâu

Việc bảo lãnh cho những công ty yếu kém sẽ tạo ra "doanh nghiệp ma" (zombies) thời kỳ hậu Covid-19 (Project Syndicate)

A. KINH TẾ THẾ GIỚI

  • Báo cáo mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy tăng trưởng kinh tế khu vực Châu Á trong năm 2020 được dự báo ở mức -1,6%, giảm mạnh so với mức dự báo "không tăng trưởng" được IMF đưa ra hồi tháng 4/2020. Giám đốc khu vực Châu Á và Thái Bình Dương tại IMF Changyong Rhee dự báo kinh tế Châu Á sẽ tăng mạnh trở lại và có thể đạt mức 6,6% trong năm 2021 nhưng mức độ hoạt động kinh tế trong khu vực sẽ vẫn yếu hơn so với những gì IMF dự báo trước khi Covid-19 xuất hiện. Tuy nhiên, IMF lo ngại về đà phục hồi của nền kinh tế Châu Á sau năm 2020 do nhiều quốc gia trong khu vực "quá phụ thuộc" vào các hoạt động ngoại thương, du lịch và kiều hối. Đây đều là những lĩnh vực chịu tác động nghiêm trọng từ đại dịch Covid-19 (IMF, 1/7)
  • Theo Báo cáo của UNCTAD, ngành du lịch thế giới có thể thiệt hại ít nhất 1.200 tỷ USD, tương đương 1,5% toàn cầu do ngưng trệ gần 4 tháng kể từ khi đại dịch Covid -19 bùng phát. Theo kịch bản xấu nhất, sự ngưng trệ của ngành du lịch toàn cầu có thể kéo dài 12 tháng, ước tính thiệt hại lên tới 3.300 tỷ USD, tương đương 4,2% GDP toàn cầu. Các nước đang phát triển có thể chịu thiệt hại lớn nhất, nổi bật là Thái Lan và Jamaica, lần lượt mất 9% và 11% GDP theo kịch bản lạc quan nhất của UNCTAD. Các nước thu nhập cao tại Châu Âu và Bắc Mỹ cũng chịu thiệt hại nặng nề, lên tới hàng tỷ USD (UNCTAD, 01/7)

1. Mỹ

  • Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross 29/6 cho biết việc Đảng Cộng sản Trung Quốc áp đặt các biện pháp an ninh mới đối với Hồng Công đã khiến nguy cơ các công nghệ nhạy cảm của Mỹ được chuyển cho quân đội hoặc Bộ Công an Trung Quốc tăng lên và làm suy yếu quyền tự trị của Hồng Công. Do đó, Mỹ đã quyết định tạm dừng các ưu đãi đặc biệt với Hồng Công, trong đó có miễn trừ các giấy phép xuất khẩu. Các hành động tiếp theo để loại bỏ chế độ ưu đãi đặc biệt đối với Hồng Công hiện cũng đang được xem xét. Đây là động thái mới nhất của Mỹ khi quan hệ với Trung Quốc đang tiếp tục xấu đi liên quan đến Hồng Công và một số vấn đề khác. Trưởng đặc khu Hồng Công Carrie Lam cho biết động thái này của Mỹ ít có tác động và các lệnh trừng phạt sẽ không làm Hồng Công lo ngại và Trung Quốc sẽ có các biện pháp đáp trả khi cần thiết. (Bloomberg, 29/6)
  • Trong biên bản cuộc họp của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) được công bố ngày 01/7, FED cho rằng việc sớm khôi phục một số hoạt động thương mại mà không có biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng thích hợp hoặc tự nguyện giãn cách xã hội có thể gây tổn hại cho nền kinh tế trong những tháng tới bởi sự mở rộng của việc lây lan của virus. Về các biện pháp hỗ trợ nền kinh tế, FED tin rằng chính sách tiền tệ có tính hỗ trợ cao và sự hỗ trợ bền vững từ chính sách tài khoá là rất cần thiết để đảm bảo sự phục hồi lâu dài của việc làm. FED dự kiến giữ lãi suất gần bằng 0 ít nhất là đến năm 2022. Trong khi đó, một số quan chức cho rằng việc mua trái phiếu vẫn sẽ hỗ trợ nền kinh tế, song cũng lo ngại công cụ mua trái phiếu có thể kém hiệu quả hơn vì lãi suất dài hạn đã giảm trên toàn thế giới và ít có tác động đến hành vi của nhà đầu tư. (WSJ, 02/7)
  • Bộ Lao động Mỹ công bố báo cáo cho thấy Mỹ đã có thêm 4,8 triệu việc làm trong tháng 6 và tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ đã giảm xuống còn 11,1% từ mức 13,3% trong tháng 5. Theo báo cáo, việc làm trong tháng 6 được hỗ trợ bởi việc mở lại kinh doanh và viện trợ của chính phủ. Văn phòng Ngân sách Quốc hội, trong các dự báo kinh tế mới được công bố ngày hôm qua, cho biết họ dự kiến ​​tỷ lệ thất nghiệp sẽ giảm xuống 10,5% vào tháng 12, giảm so với dự báo trước đó là 11,5%. Trong năm 2021, tỷ lệ thất nghiệp sẽ là 7,6% và duy trì ở mức trên 5% cho đến năm 2025. GDP của Mỹ dự kiến ​​sẽ tăng 12,4% trong nửa cuối năm nay, nhưng không đủ để bù sự sụt giảm trong nửa đầu năm. GDP dự kiến​​ sẽ giảm 5,9% trong quý IV so với một năm trước đó, và tăng 4,8% trong năm tới. (WSJ, 03/7)

2. Trung Quốc

  • Dữ liệu chính thức của Chính phủ Trung Quốc cho thấy chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) khối sản xuất trong tháng 6/2020 của nước này đạt 50,9 điểm, tăng nhẹ so với mức 50,5 điểm ghi nhận hồi tháng 5/2020. Con số này cao hơn mức dự báo tăng 50,4 điểm của giới phân tích và đánh dấu tháng thứ 2 liên tiếp hoạt động sản xuất của Trung Quốc vượt ngưỡng 50 điểm, phản ánh sự mở rộng của các hoạt động sản xuất. Dữ liệu cho thấy nguồn cung và nhu cầu trong khối sản xuất nước này đang bắt đầu gia tăng trở lại, trong đó, chỉ số đo lường số đơn hàng mới đã tăng liên tục trong 2 tháng trở lại đây. Bên cạnh đó, các chỉ số đo lường hoạt động xuất – nhập khẩu cũng đã được cải thiện trong bối cảnh các đối tác kinh tế lớn của Trung Quốc bắt đầu tái mở cửa nền kinh tế. Tuy nhiên, khối sản xuất công nghiệp Trung Quốc vẫn được cảnh báo sẽ còn đối mặt với nhiều khó khăn khi đại dịch Covid-19 vẫn chưa được kiểm soát hiệu quả trên toàn cầu (China Daily, 1/7)
  • Tại Báo cáo triển vọng kinh tế Trung Quốc Quý 3/2020 công bố ngày 30/6, Viện Nghiên cứu Ngân hàng Trung Quốc nhận định, với các biện pháp ngăn chặn, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19 và khôi phục sản xuất, dự kiến GDP của Trung Quốc trong Quý 2/2020 tăng khoảng 2.8%, Quý 3 tăng 5,2% và cả năm 2020 tăng khoảng 2,5%. Theo Báo cáo, Trung Quốc sẽ thực thi chính sách tiền tệ linh hoạt hơn với biên độ vừa phải trong nửa cuối năm 2020, tập trung tối đa hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa vượt qua khó khăn, tăng các khoản vay tín dụng, vay bổ sung, phát triển thị trường trong nước, dần hình thành cục diện phát triển mới với chủ đề là kinh tế tuần hoàn trong nước, thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn kép (trong và ngoài nước), tạo lợi thế mới trong hợp tác và cạnh tranh quốc tế (CaiXin, Reuters, 01/7)
  • Trung Quốc đã trở thành quốc gia thứ 12 đồng ý tham gia việc kết nối các hoạt động thương mại và chuỗi cung ứng trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang diễn ra. Ý tưởng bảo đảm duy trì các hoạt động thương mại và chuỗi cung ứng được Singapore và New Zealand đề xuất từ tháng 3/2020 trong bối cảnh sự bùng phát của dịch bệnh trên toàn cầu đã khiến phần lớn các chuỗi cung ứng bị tê liệt. Các quốc gia tham gia đề xuất này như Australia, Canada, Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất và Uruguay cam kết không áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hoặc các biện pháp thuế quan và các hàng rào phi thuế quan, cũng như loại bỏ các biện pháp hạn chế giao thương hiện có đối với các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là vật tư y tế nhằm hỗ trợ các hoạt động phòng chống sự lây lan của đại dịch Covid-19 (Straits Times, 03/7)

3. Châu Âu

  • Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến ngày 3/7 với nhóm công tác về soạn thảo sửa đổi hiến pháp, Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa đưa ra nhận định rằng lao động nhập cư giá rẻ có thể góp phần giúp khôi phục nền kinh tế Nga vốn đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 cũng như tình trạng kinh tế thế giới suy thoái dẫn đến giá dầu giảm mạnh. Theo ông Putin, Nga trước hết quan tâm đến dòng người nhập cư có thể nói tiếng Nga và hiểu biết về văn hóa Nga. Tuy nhiên, dòng người nhập cư cũng dẫn đến gia tăng tình trạng thất nghiệp ở Nga. Ngày 1/6, Bộ trưởng Lao động Nga Anton Kotyakov cho biết số người đăng ký thất nghiệp đã tiệm cận con số 2,09 triệu người. Còn theo Liên đoàn Lao động Nga, số người thất nghiệp thực tế tại nước này đã lên tới 8 triệu người. Cùng ngày 3/7, Chính phủ Nga thông báo thêm 6.718 ca mắc bệnh và 176 ca tử vong do COVID-19 trong 24 giờ, nâng tổng số ca mắc lên 667.883 ca, trong đó có 9.859 ca tử vong. (TTXVN, 03/7)
  • Hãng sản xuất ô tô BMW của Đức mới đây thông báo kế hoạch sản xuất hơn nửa triệu bộ truyền động điện cho xe được điện hóa mỗi năm vào năm 2022, ít nhất là tại nhà máy lớn nhất châu Âu ở thành phố Dingolfing thuộc bang Bavaria. Chủ tịch Hội đồng quản trị BMW, Oliver Zipse, cho biết hãng tiếp tục thúc đẩy sản xuất xe điện và đề ra các tiêu chuẩn cho sự chuyển đổi của ngành công nghiệp ô tô. Thủ hiến bang Bavaria Markus Soeder và ông Zipse đã khai trương dây chuyền sản xuất bộ truyền động điện mới có tính tích hợp cao của BMW vào ngày 2/7 và các dây chuyền mở rộng sản xuất các linh kiện của bộ truyền động điện như mô-đun pin, pin điện áp cao và động cơ điện. Theo BMW, bộ truyền động điện của hãng sẽ được sử dụng lần đầu tiên cho dòng xe BMW iX3 mới sẽ được sản xuất tại Trung Quốc vào cuối mùa hè. Trong những năm tới, BMW sẽ xây dựng một dây chuyền sản xuất mới nhằm tăng công suất đáng kể. Vào năm 2021, 1/4 số xe BMW được tiêu thụ tại châu Âu sẽ là xe được điện hóa. Vào năm 2030, tỷ lệ này sẽ tăng lên 50%. (AFP, 04/7)
  • Bộ trưởng Kinh tế liên bang Đức Peter Altmaier bày tỏ tin tưởng nền kinh tế Đức có thể chấm dứt suy giảm sau kỳ nghỉ hè và bắt đầu đạt tăng trưởng trở lại từ tháng 10/2020. Trả lời phỏng vấn của báo Bild am Sonntag, ông Peter Altmaier nêu rõ: "Tôi tin chắc rằng chúng ta có thể ngăn chặn đà suy giảm kinh tế sau kỳ nghỉ hè và nền kinh tế Đức sẽ đạt tăng trưởng trở lại từ tháng 10/2020". Dự kiến, kinh tế Đức sẽ sụt giảm 6% trong năm nay, song sẽ đạt tăng trưởng trên 5% trong năm tới. Bộ trưởng Altmaier cũng cho biết tình hình thị trường lao động cũng sẽ khởi sắc hơn vào cuối năm nay, đồng thời cho rằng tỷ lệ thất nghiệp sẽ đạt đỉnh do khủng hoảng dịch COVID-19 vào tháng 10/2020 và con số thất nghiệp sẽ giảm dần sau thời điểm này. Theo ông Altmaier, cuộc khủng hoảng COVID-19 là "cuộc thử nghiệm lớn nhất" đối với nền kinh tế Đức cho đến nay, khẳng định rằng gói kích kích trị giá hàng tỷ euro sẽ sớm giúp nền kinh tế Đức phục hồi trở lại. Cũng liên quan cuộc khủng hoảng COVID-19, các công ty khởi nghiệp gặp khó khăn về thanh khoản ở Đức đã nộp đơn xin hỗ trợ với tổng số tiền 870 triệu euro. Trong gói cứu trợ của nhà nước, các công ty khởi nghiệp dự kiến được giải ngân khoảng 2 tỷ euro. (Reuters, 05/7)

4. Nhật Bản và Hàn Quốc

  • Hàn Quốc: (i) Viện Nghiên cứu Hyundai (HRI) nhận định kinh tế Hàn Quốc sẽ suy giảm lần đầu tiên trong 10 năm qua trong năm nay, nhưng vẫn có thể tăng trưởng dương, tùy thuộc vào tính hiệu quả của các biện pháp chi tiêu chính phủ và thời điểm đại dịch Covid-19 được kiểm soát hoàn toàn. Cũng theo HRI, doanh số bán lẻ của Hàn Quốc vẫn tương đối mạnh mẽ khi so sánh với các quốc gia khác, bởi các biện pháp giãn cách xã hội của Hàn Quốc vẫn chưa quá khắc nghiệt đến mức ngăn chặn tiêu dùng. Tuy vậy, các chỉ số kinh tế khác như sản lượng chế tạo và xuất khẩu đang giảm xuống gần hoặc thậm chí tồi tệ hơn các mức được ghi nhận trong cuộc khủng hoảng tài chính. Xuất khẩu của Hàn Quốc bắt đầu chậm lại ngay sau khi nước này ghi nhận trường hợp nhiễm COVID-19 đầu tiên vào ngày 20/1, với mức giảm 0,2% vào tháng 3/2020 sau khi tăng 4,5% trong tháng 2/2020 (Yonhap News, 05/7); (ii) Theo Tổ chức Du lịch Hàn Quốc (KTO), lượng du khách tới Hàn Quốc giảm tới 99,5% trong tháng 5/2020 do các chính sách hạn chế đi lại được áp đặt tại nhiều quốc gia trên toàn cầu. Cụ thể, chỉ có 6.111 khách nước ngoài tới Hàn Quốc để du lịch trong tháng 5/2020, so với mức tương ứng 1,23 triệu lượt khách ghi nhận trong cùng kỳ năm 2019 (Korea Herald, 05/7)
  • Nhật Bản: Chính phủ đã công bố dự thảo chiến lược tăng trưởng kinh tế, bao gồm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và đa dạng hóa việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu của thời kỳ hậu dịch COVID-19. Một trong những trụ cột của dự thảo chiến lược tăng trưởng là cắt giảm phí chuyển khoản liên ngân hàng cố định. Đây vốn là một "thắt nút cổ chai" đối với các doanh nghiệp sử dụng giao dịch không dùng tiền mặt. Chính phủ Nhật Bản cho biết phí chuyển khoản liên ngân hàng đã không được điều chỉnh trong suốt bốn thập kỷ qua. Các mức phí được giảm giữa các ngân hàng sẽ chuyển hóa thành chi phí thấp hơn cho các doanh nghiệp sử dụng giao dịch không dùng tiền mặt (Kydonews, 3/7)

5. ASEAN

  • Bộ Thương mại Indonesia vừa cho biết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện giữa Indonesia và Australia, còn được gọi là IA-CEPA, đã chính thức có hiệu lực vào ngày 5/7. Hiệp định nhằm loại bỏ hầu hết các rào cản thuế quan giữa hai quốc gia và mở cửa đầu tư song phương đã được ký kết vào năm ngoái và được Quốc hội Indonesia phê chuẩn vào tháng 2/2020. Giới chuyên gia kỳ vọng IA-CEPA sẽ giúp thúc đẩy mối quan hệ thương mại song phương trị giá 7,8 tỷ USD (số liệu năm 2019) giữa hai quốc gia này (The Jakarta Post, 5/7)
  • Bộ Thương mại Thái Lan ngày 3/7 công bố báo cáo cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của nước này đã giảm 1,57% trong tháng 6/2020 so với cùng kỳ một năm trước đó, chủ yếu do giá năng lượng và các mặt hàng phi lương thực suy giảm. Bà Pimchanok Vonkorpon, Tổng giám đốc Văn phòng Chiến lược và Chính sách Thương mại của Bộ Thương mại Thái Lan cho biết tuy vẫn đi xuống, CPI trong tháng 6/2020 giảm thấp hơn dự kiến và ghi nhận sự cải thiện từ mức giảm 3,44% của tháng 5/2020. Văn phòng Chiến lược và Chính sách Thương mại Thái Lan cũng cho hay tính chung trong nửa đầu năm 2020, chỉ số CPI của nước này đã giảm 1,13% so với cùng kỳ năm trước (Bangkok Post, 4/7)
  • Theo số liệu của Chính phủ Ấn Độ, thâm hụt thương mại của nước này với Trung Quốc đã giảm xuống còn 48,66 tỷ USD trong tài khóa 2019-2020, do New Delhi giảm nhập khẩu từ nước láng giềng. Hãng tin PTI dẫn số liệu trên cho hay, trong năm tài khóa vừa qua, Ấn Độ xuất khẩu sang Trung Quốc 16,6 tỷ USD tỷ hàng hóa, trong khi nhập khẩu 65,26 tỷ USD hàng hóa từ thị trường này. Thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc đã giảm dần từ 63 tỷ USD trong tài khóa 2017-2018 xuống 53,56 tỷ USD tài khóa 2018-2019 (Economictimes, 2/7)
  • Nhật báo Khmer Times ngày 2/7 đưa tin Chính phủ Nhật Bản đã viện trợ hơn 3 triệu USD cho Campuchia để dành cho học bổng phát triển nguồn nhân lực. Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) ngày 1/7 ra tuyên bố đã ký thỏa thuận viện trợ 3,23 triệu USD với Bộ Kinh tế và Tài chính Campuchia để thực hiện Dự án đối phó với các thách thức phát triển tại Campuchia (JDS) thông qua hỗ trợ các công chức, cán bộ trẻ của Chính phủ có bằng thạc sỹ hoặc tiến sỹ tại các cơ sở giáo dục của Nhật Bản. Theo JICA, dự án JDS đã bắt đầu tuyển chọn nghiên cứu sinh và gửi nhóm đầu tiên tới Nhật Bản từ năm 2001 (Khmer Times, 2/7).
  • Thống đốc Ngân hàng trung ương Philippines (BSP) Benjanmin Diokno cho biết GDP trong quý II/2020 của Philippines ước tính sẽ suy giảm từ 5,7- 6,7%, trong khi mức sụt giảm GDP trong quý I/2020 của nước này chỉ là 0,2%. Với việc GDP 2 quý liên tiếp suy giảm, kinh tế Philippines sẽ rơi vào tình trạng suy thoái (kỹ thuật). Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã ước tính GDP Philippines suy giảm 3,6% trong năm nay thay vì tăng trưởng 0,6% như dự báo ban đầu (Rappler, 27/6)

B. KINH TẾ VIỆT NAM

  • Theo khảo sát của Nielsen, 17% người Việt chỉ mua hàng tiêu dùng nội địa và 59% đa phần mua hàng tiêu dùng nội địa. Tỷ lệ này ở Việt Nam cao hơn mức trung bình trên toàn cầu lần lượt là 11% và 54%. Theo Nielsen, sự phục hồi và tăng trưởng của ngành bán lẻ Việt Nam có thể càng khả quan bởi chỉ số niềm tin người tiêu dùng Việt trong quý 1-2020 vẫn duy trì ở mức cao, đứng tốp 4 trên thế giới. Niềm tin này giúp gia tăng kỳ vọng vào sức mua hàng hóa, thúc đẩy ngành bán lẻ tăng trưởng. (Saigontimes, 4/7)
  • Trong 5 tháng đầu năm 2020, trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Israel đạt 649,4 triệu USD. Xuất khẩu cá ngừ sang Israel đạt 11,09 triệu USD, chiếm tỷ trọng 4,6% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của cả nước, và Israel là một trong 10 thị trường nhập khẩu cá ngừ hàng đầu của Việt Nam (đứng thứ 3, sau Mỹ và Italy). Một số doanh nghiệp Israel quan tâm tới mặt hàng cá tra fillet, lương thực thực phẩm đóng hộp, hàng dệt may và đang giao dịch với các công ty Việt Nam để tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng này vào Israel trong thời gian tới. (Báo Đầu tư, 4/7)
  • Trong tháng 6/2020, giá trị huy động trái phiếu chính phủ tăng tới 77,2% so với tháng trước. Tỷ lệ trúng thầu đạt cao, trong đó, đáng lưu ý là khối lượng đạt thầu gấp tới hơn 3 lần khối lượng đặt thầu. Lãi suất trúng thầu phân hóa nhẹ giữa các kỳ hạn. HNX cho biết, tổng giá trị niêm yết trái phiếu chính phủ tính đến 30/6/2020 đạt hơn 1,16 triệu tỷ đồng. (Thời báo Tài chính, 4/7)
  • Fitch Ratings nhận định, Việt Nam được đánh giá nổi bật về khả năng phục hồi kinh tế và thành công trong việc kiểm soát sự bùng phát của Covid-19 giữa các thị trường mới nổi ở châu Á trong năm nay. Những yếu tố này sẽ hỗ trợ cho xếp hạng tín nhiệm "BB" của Việt Nam. Fitch dự báo tỷ lệ nợ trên GDP của chính phủ sẽ tăng lên khoảng 42% vào năm 2020, từ mức 37% vào năm 2019, nhưng tỷ lệ này vẫn dưới mức trung bình 59% đối với các quốc gia được xếp hạng của BB (Marketwatch, 05/7)

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU

Việc bảo lãnh cho những công ty yếu kém sẽ tạo ra "doanh nghiệp ma" (zombies) thời kỳ hậu Covid-19 (Project Syndicate)

Khi đại dịch Covid-19 mới bắt đầu, hầu hết ý kiến đều cho rằng kinh tế thế giới sẽ sớm phục hồi theo hình chữ V. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định kinh tế thế giới sẽ lấy lại đà tăng trưởng chỉ sau khoảng 02 tháng nếu như các quốc gia đưa ra một khoản tiền đủ lớn để kích thích tăng trưởng. Song thực tế đến nay (tháng 7/2020), nền kinh tế thế giới vẫn chưa thể phục hồi hình theo chữ V. Chính xác hơn, nền kinh tế hậu Covid-19 đang đứng trước rất nhiều khó khăn, không chỉ tại những quốc gia thất bại trong xử lý đại dịch (điển hình như Mỹ), mà cả những quốc gia đã kiểm soát tốt đại dịch. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo đến cuối năm 2021, nền kinh tế toàn cầu sẽ chỉ tăng trưởng nhẹ so với cuối năm 2019, và kinh tế Mỹ, châu Âu vẫn sẽ tăng trưởng thấp hơn khoảng 4%.

Theo phân tích của Project Syndicate, triển vọng của nền kinh tế hiện tại có thể được đánh giá trên hai cấp độ. Ở cấp độ vĩ mô cho, tiêu dùng sẽ giảm do các hộ gia đình và các doanh nghiệp phải thực hiện cân đối tài chính và thắt lưng buộc bụng; hàng loạt vụ phá sản sẽ diễn ra, tâm lý phòng ngừa rủi ro dịch tái phát sẽ khiến chi tiêu, đầu tư mới sụt giảm. Ở cấp độ vi mô, có thể coi dịch bệnh giống như một loại "thuế" đối với những công việc liên quan đến sự tiếp xúc trực tiếp giữa người với người. Do đó, những mô hình sản xuất – tiêu thụ sẽ thay đổi nhanh chóng, từ đó mang lại sự chuyển đổi cơ cấu rộng hơn.

Ngoài ra, đại dịch Covid-19 bùng phát sẽ tạo ra tác động thứ ba, đó là gia tăng bất bình đẳng. Nguyên nhân là do các thiết bị máy móc không chịu ảnh hưởng bởi đại dịch, chúng sẽ có lợi thế hơn so với người lao động, đặc biệt trong các ngành, lĩnh vực sử dụng lao động phổ thông. Hơn nữa, những người có thu nhập thấp phải dành phần lớn thu nhập của họ cho hàng hóa cơ bản, trái ngược với những người có thu nhập cao. Do đó, việc gia tăng bất bình đẳng sẽ là điều không thể tránh khỏi.

Ngoài những vấn đề kể trên, còn 02 vấn đề khiến triển vọng phục hồi trở nên ảm đạm hơn. Thứ nhất, mặc dù chính sách tiền tệ có thể giúp một số doanh nghiệp giải quyết khả năng thanh khoản tạm thời trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008-2009, thì hiện tại những chính sách này không thể xử lý được vấn đề thanh khoản, cũng như không thể kích thích nền kinh tế khi lãi suất tại nhiều nền kinh tế trước đó đã gần như bằng "0". Hơn nữa, tại một số quốc gia, ví dụ như Mỹ, sự phản đối của đảng Cộng hòa đối với các khoản thâm hụt và mức nợ gia tăng sẽ cản trở những biện pháp kích thích tài khóa cần thiết.

Những ưu tiên ngắn hạn đã được hoạch định cụ thể ngay từ khi đại dịch bắt đầu. Chúng ta có thể thấy rõ nhất là vấn đề sức khỏe cần phải được giải quyết ngay lập tức (chẳng hạn như việc đảm bảo cung cấp đầy đủ thiết bị bảo vệ cá nhân và mở rộng năng lực khám chữa của bệnh viện), bởi không một nền kinh tế nào có thể hồi phục khi dịch Covid-19 vẫn còn diễn ra. Đồng thời, việc đưa ra những chính sách để bảo vệ nhóm yếu thế, cung cấp thanh khoản để ngăn ngừa các doanh nghiệp phá sản không cần thiết và duy trì cầu nối giữa người lao động và công ty là điều quan trọng để đảm bảo việc khôi phục lại nền kinh tế khi thời điểm thích hợp.

Tuy nhiên, các nền kinh tế cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai các chính sách hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Thứ nhất, các nền kinh tế không thể và không nên bảo lãnh những doanh nghiệp yếu kém, điển hình như các đại lý bán lẻ - những doanh nghiệp đã có kết quả kinh doanh yếu kém trước khi diễn ra dịch Covid-19. Việc bảo lãnh các doanh nghiệp yếu kém như vậy sẽ tạo ra những "doanh nghiệp ma" (zombies), từ đó sẽ hạn chế sự năng động của nền kinh tế và khả năng phục hồi sau đại dịch.

Thứ hai, các nền kinh tế không thể bảo lãnh các doanh nghiệp sở hữu những khoản nợ quá lớn. Quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) về hỗ trợ thị trường trái phiếu rủi ro cao với những kênh mua tài sản gần như là một sai lầm. Thật vậy, đây là một ví dụ điển hình khi rủi ro về mặt đạo đức thực sự là một mối quan tâm đáng lo ngại. Chính phủ Mỹ không nên bảo vệ những doanh nghiệp khỏi những vướng mắc, vấn đề mà chính họ tạo ra trước khi diễn ra dịch Covid-19.

Dịch Covid-19 có thể còn kéo dài và các chính phủ cần ưu tiên việc phân bổ nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng cần được ưu tiên. Khi đại dịch xảy ra, xã hội Mỹ đã bị đe dọa bởi vấn đề bất bình đẳng về chủng tộc và kinh tế, tiêu chuẩn về sức khỏe giảm sút, và sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Khi chi tiêu được nới lỏng trên diện rộng và các gói hỗ trợ được phân bổ đến các doanh nghiệp, người dân và xã hội có quyền yêu cầu và kỳ vọng những doanh nghiệp tiếp nhận hỗ trợ phải có trách nhiệm đóng góp nhiều hơn cho mục tiêu công bằng xã hội và bình đẳng sắc tộc, cải thiện sức khỏe cộng đồng và đẩy nhanh chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, phát triển kinh tế tri thức./.

 

 

Tin liên quan
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 27/10/2020)    28/10/2020
Việt Nam sẽ trở thành “con hổ Châu Á” tiếp theo sau Trung Quốc    28/10/2020
Định hình mới về chính sách Trung Quốc đối với 5 nước ASEAN sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị    23/10/2020
Tổng lãnh sự Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh đến thăm và trao tặng nhà tình nghĩa cho tỉnh Tiền Giang    23/10/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 20/10/2020)    23/10/2020
Viện Nghiên cứu Lowy xếp Việt Nam vượt New Zealand về Chỉ số Quyền lực Châu Á    22/10/2020
Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ các nước hạ nguồn sông Mê Kông    21/10/2020
Năm 2020 GDP Việt Nam dự kiến ​​sẽ vượt qua Singapore và trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 trong ASEAN    21/10/2020
Vị trí ASEAN trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc    20/10/2020
Tọa đàm giữa Đoàn các Đại sứ, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại các nước với các tỉnh, thành phía Nam    15/10/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 5
  Hôm nay: 17
  Tổng lượt truy cập: 104560