Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin

Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 18/8/2020)

VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ

-----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 18/8/2020)

***

Tin vắn

  • McKinsey dự đoán đến năm 2050 châu Á có thể thiệt hại lên tới 4,7 nghìn tỷ USD/năm do biến đổi khí hậu.
  • Kinh tế Mỹ có dấu hiệu phục hồi nhẹ trong tháng 7/2020.
  • Mỹ-Trung Quốc hoãn họp rà soát thoả thuận thương mại giai đoạn 1
  • Kinh tế Trung Quốc phục hồi nhanh hơn dự kiến, đánh dấu 3 tháng tăng trưởng liên tiếp.
  • Niềm tin nhà đầu tư tại Eurozone cải thiện trong tháng 8/2020.
  • EU công bố 3 chương trình hợp tác mới với ASEAN.
  • GDP của Nhật Bản ước giảm gần 27% trong quý II/2020.
  • Chính phủ Indonesia thúc đẩy chuyển đổi kỹ thuật số.
  • Tăng trưởng kinh tế của Malaysia được dự báo cải thiện trong quý II/2020 và sẽ phục hồi vào năm 2021.

 

Bài phân tích/Tin chuyên sâu

Financial Times: Sự phân tách kinh tế Mỹ – Trung mới chỉ bắt đầu

A. KINH TẾ THẾ GIỚI

  • Theo nghiên cứu của Viện nghiên cứu toàn cầu McKinsey & Co., khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ liên tục phải trải qua các đợt nắng nóng, hạn hán, lũ lụt và bão. Khu vực này cũng đang phải đối mặt với các tác động tiềm ẩn nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu hơn so với nhiều nơi trên thế giới. Báo cáo cũng chỉ ra những rủi ro kinh tế của việc trì hoãn các khoản đầu tư nhằm giảm thiểu hoặc thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo McKinsey, khả năng bị thiệt hại trên diện rộng sẽ có tác động tương tự như những gì khu vực châu Á phải trải qua trong giai đoạn đại dịch Covid-19 hiện nay. Cũng theo báo cáo, việc mất lượng lao động ngoài trời có thể làm giảm từ 7% đến 13% GDP tại ba quốc gia: Ấn Độ, Bangladesh và Pakistan. Điều này sẽ dẫn đến thiệt hại trung bình từ 2,8 nghìn tỷ đến 4,7 nghìn tỷ USD trên toàn khu vực châu Á mỗi năm (McKinsey, 13/8)

 

1. Mỹ

  • Theo Cục Dự trữ liên bang Mỹ, sản lượng công nghiệp của Mỹ trong tháng 7 tăng tháng thứ 3 liên tiếp, cho thấy dấu hiệu phục hồi chậm của nền kinh tế. Chỉ số sản lượng công nghiệp tăng 3% trong tháng 7, cao hơn mức dự báo 2,8%. Trong khi đó, Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 14/8 cho thấy số đơn đăng ký thất nghiệp tại Mỹ lần đầu tiên giảm xuống mức dưới 1 triệu, đánh dấu tuần giảm thứ hai liên tiếp; số người hưởng trợ cấp từ chương trình cứu trợ thông thường của các bang cũng giảm xuống khoảng 15,5 triệu người. Bộ Thương mại Mỹ cũng cho biết, doanh số bán lẻ đã tăng 1,2% trong tháng 7, tăng tháng thứ 3 liên tiếp. Các hộ gia đình chi tiêu mạnh hơn cho các sản phẩm điện tử, máy móc, sản phẩm y tế và nhà hàng. Tyler Goodstpeed, Giám đốc Hội đồng cố vấn kinh tế của Nhà trắng nhận định cho rằng "kinh tế Mỹ sẽ tiếp tục phục hồi và sẽ phục hồi nhanh hơn nhiều và sẽ để lại ít hậu quả hơn nếu có các gói cứu trợ bổ sung". Tuy nhiên, Đảng Dân chủ đang kêu gọi gói hỗ trợ mới trị giá 3,5 nghìn tỷ USD trong khi Đảng Cộng hoà đề nghị quy mô 1 nghìn tỷ USD. (Wall Street Journal, 17/8)
  • Cuộc họp đánh giá 6 tháng thực hiện Thoả thuận giai đoạn 1 giữa Mỹ và Trung Quốc dự định tổ chức vào 15/8 đã bị hoãn và chưa rõ khi nào sẽ tiến hành. Một nguồn tin thân cận cho biết các quan chức Mỹ muốn cho Trung Quốc thêm thời gian để tăng mua hàng hoá Mỹ như đã thoả thuận và cải thiện bầu không khí chính trị cho cuộc rà soát. Cố vấn của Chính phủ Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh cần lập một danh sách những gì có thể nhân nhượng để giải tỏa căng thẳng, đặc biệt là gửi đi một thông điệp nhất quán về cải tổ doanh nghiệp nhà nước, đây vốn là chủ đề tranh cãi; và không nên đánh giá thấp căng thẳng với Mỹ, dù cho quan hệ thương mại vẫn giữ ổn định và cần phải sẵn sàng cho sự chia tách về chính trị, có thể xảy ra trước sự chia tách về kinh tế. (CNBC, SCMP, 17/8)
  • Tháng 2/2020, Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành quy tắc mới cho phép áp thuế chống trợ cấp đối với sản phẩm bị phát hiện được hưởng trợ cấp thông qua chính sách tiền tệ không công bằng. Quy tắc này có hiệu lực vào tháng 4/2020 và được hiệp hội United Steelworkers sử dụng trong một cuộc điều tra đối với sản phẩm lốp xe du lịch và xe tải nhẹ từ Việt Nam. Một số quốc gia khác và Phòng Thương mại Mỹ đã bày tỏ lo ngại rằng quy tắc mới có thể vi phạm các quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới và dẫn đến các biện pháp trả đũa. Báo cáo của Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF) chỉ trích "việc áp thuế chống trợ cấp đối với hàng nhập khẩu từ các quốc gia mà Bộ Thương mại Mỹ phát hiện có đồng tiền định giá thấp đang tạo ra rủi ro đáng kể đối với thương mại đa phương và hệ thống tiền tệ quốc tế, có khả năng làm leo thang căng thẳng thương mại, gây hại cho nền kinh tế Mỹ và kéo theo tác động tiêu cực đến các nước khác". IMF cũng chỉ trích quyết định của Mỹ chặn việc đề cử các thành viên Cơ quan Phúc thẩm WTO, "làm giảm khả năng thực thi phán quyết pháp lý của WTO và có thể làm suy yếu sự tuân thủ của các thành viên khác đối với các nghĩa vụ của WTO". Theo Báo cáo, trong cuộc tham vấn với IMF, Mỹ nhắc lại lập trường cho rằng "cần phải cải cách đáng kể WTO, đặc biệt là trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp cũng như vấn đề minh bạch và việc áp dụng các quy tắc đối xử đặc biệt và khác biệt đối với các nước đang phát triển". (Insidetrade, 13/8)

2. Trung Quốc

  • Theo Reuters, kinh tế Trung Quốc đang phục hồi nhanh hơn dự kiến. Theo đó, hoạt động sản xuất tại Trung Quốcđã mở rộng với tốc độ nhanh nhất trong gần 1 thập kỷ qua, trong lúc nhu cầu nội địa của nước này cũng được cải thiện. Chỉ số quản lý thu mua Caixin/Markit (PMI) của Trung Quốc được công bố ngày 3-8 đã tăng từ 51,2 trong tháng 6 lên 52,8 trong tháng 7. Số liệu này đánh dấu 3 tháng tăng trưởng liên tiếp của PMI Trung Quốc và cũng là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 1-2011 (Reuters, 10/8).
  • Ngày 14/8, Cục thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố các số liệu thống kê cho thấy, tăng trưởng sản lượng công nghiệp của nước này thấp hơn dự kiến và doanh số bán lẻ tiếp tục giảm tháng thứ 7 liên tiếp. Doanh số bán lẻ của Trung Quốc giảm 1,1% trong tháng 7, trái với mức dự báo tăng 0,1% của giới phân tích và thấp hơn mức giảm 1,8% trong tháng 6. Trong khi đó, sản lượng công nghiệp của nước này trong tháng 7 tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2019, tương tự số liệu của tháng 6, song thấp hơn mức dự báo tăng 5,1% đưa ra trước đó. Tỷ lệ thất nghiệp dựa trên khảo sát trên toàn quốc trong tháng 7 của Trung Quốc vẫn ở mức 5,7%, tương tự số liệu của tháng 6. Một số nhà phân tích cho rằng, sự "hụt hơi" của đà hồi phục kinh tế Trung Quốc là do những trận mưa lớn gây ngập lụt ở khu vực miền Nam Trung Quốc kể từ tháng 6 và dịch Covid-19 bùng phát đã khiến một số địa phương của nước này phải áp dụng lệnh phong tỏa, từ đó khiến các hoạt động kinh tế bị ngưng trệ (ĐSQVN tại Trung Quốc, 14/8)

3. Châu Âu

  • Niềm tin nhà đầu tư tại Eurozone cải thiện trong tháng 8/2020. Chỉ số niềm tin nhà đầu tư trong Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã cải thiện từ mức âm 18,2 điểm trong tháng 7/2020 lên âm 13,4 điểm, song khu vực này vẫn đang trong tình trạng suy thoái trong quý thứ ba do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Đây là mức cao nhất kể từ thời điểm trước khi áp lệnh phong tỏa trong tháng 2 và so với dự báo âm 15,1 điểm mà hãng tin Reuters đưa ra. Chỉ số niềm tin vào tình hình hiện nay đã tăng từ âm 49,5 điểm trong tháng 7/2020 lên âm 41,3 điểm, mức cao nhất kể từ tháng 3/2020. Giám đốc điều hành Sentix, ông Patrick Hussy cho hay, quá trình phục hồi vẫn đang diễn ra chậm chạp tại Eurozone. Điều đáng chú ý trong bối cảnh này là đợt lây nhiễm COVID-19 thứ hai không để lại "di chứng" mới trong các chỉ số kinh tế, sau khi Đức chứng kiến số ca mắc COVId-19 gia tăng trong những tuần gần đây. Niềm tin của nhà đầu tư tại Đức đã tăng lên trong tháng thứ tư liên tiếp, trong đó các nhà đầu tư cảm thấy lạc quan hơn về cả tình hình hiện tại và tương lai. Sentix cho rằng điều này có thể liên quan đến lượng đơn đặt hàng công nghiệp tăng trong tháng 6/2020. Sentix tiến hành khảo sát 1.078 nhà đầu tư từ ngày 6-8/8. (TTXVN, 10/8)
  • EU công bố 3 chương trình hợp tác mới với ASEAN. Ngày 13/8, Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), ông Igor Driesmans, đã công bố ba dự án hợp tác phát triển mới với ASEAN có tổng giá trị 13 triệu euro (hơn 15 triệu USD). Được công bố tại lễ khai mạc Ngày Hợp tác và Học bổng ASEAN-EU lần thứ 3 theo hình thức trực tuyến, 3 dự án mới nêu trên sẽ hỗ trợ đô thị hóa thông minh và bền vững, quản lý rừng bền vững và định chế kiểm toán tối cao của ASEAN. Cụ thể, EU sẽ tài trợ 5 triệu euro cho dự án các thành phố xanh và thông minh của ASEAN; 5 triệu euro cho dự án quản trị rừng, cấp phép và thương mại lâm sản bền vững trong toàn khu vực (FLEGT); và 3 triệu euro cho dự án tăng cường năng lực, nâng cao nhận thức và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế của Tổ chức các cơ quan kiểm toán tối cao Đông Nam Á (ASEANSAI) (EEAS, 13/8)
  • Phong trào "hoa nở chậm" tại Châu Âu. Mỗi ngày, ngành công nghiệp hoa khổng lồ của Hà Lan bán hàng tấn hoa cho người tiêu dùng Pháp, cho thấy sự thống trị của Hà Lan trên thị trường hoa toàn cầu. Tuy nhiên, đại dịch Covid-19 bùng phát khiến người tiêu dùng quan tâm hơn tới các sản phẩm nội địa. Những người trồng hoa tại Pháp đang hy vọng có thể phá vỡ 'ngôi vương' của Hà Lan trong lĩnh vực này bằng cách bán các sản phẩm hoa trồng trong nhà, ít bị ảnh hưởng bởi khí hậu và được coi là một phần của phong trào 'Hoa nở chậm' (slow flowers), vốn được khởi xướng từ năm 2014 tại Mỹ nhằm khuyến khích và hỗ trợ người trồng hoa. Các số liệu có thể biến động, nhưng Giám đốc điều hành tại chi nhánh Pháp của Fleura Metz, nhà cung cấp hoa lớn và lâu đời từ Hà Lan, đã ước tính rằng 70% sản lượng hoa của thế giới hiện vẫn phải đi qua thị trường Hà Lan, thậm chí đối với cả những sản phẩm không trồng tại đây. (AFP, 17/8)

4. Nhật Bản và Hàn Quốc

  • Nhật Bản: (i) Báo cáo mới đây của Trung tâm nghiên cứu kinh tế Nhật Bản (JCER) cho thấy nền kinh tế Nhật Bản sẽ suy giảm 6,8% trong năm tài khóa tính đến tháng 3/2021 và dự báo hồi phục rất chậm sau đó. Nguyên nhân chính là tình hình dịch phức tạp khiến nhiều thị trường xuất khẩu lớn của nước này, bao gồm Mỹ, chịu ảnh hưởng. Con số suy giảm 6,8% của JCER cao hơn so với mức dự báo 5,1% theo khảo sát của hãng tin Bloomberg và 4,7% của Ngân hàng trung ương Nhật Bản. Báo cáo cũng nhấn mạnh dịch Covid-19 sẽ tạo nên vết thương khó lành cho nền kinh tế Nhật Bản khi Chính phủ nước này buộc phải tăng thuế để xử lý khoản nợ khổng lồ, các công ty hạn chế đầu tư, tiền lương không tăng khiến tiêu dùng của người dân sụt giảm. JCER cũng dự báo tổng GDP của Nhật Bản năm 2035 sẽ thấp hơn 2,3% so với dự đoán trước đó do ảnh hưởng từ dịch Covid-19. Từ nay đến năm 2035, nền kinh tế này sẽ mất khoảng 2,1 nghìn tỷ USD do các tác động tiêu cực từ dịch bệnh (Bloomberg, 12/8); (ii) Căn cứ vào số liệu điều chỉnh hàng quý của Trung tâm nghiên cứu kinh tế Nhật Bản, 34 chuyên gia kinh tế tham gia cuộc khảo sát của Trung tâm này dự báo kinh tế Nhật Bản trong quý II/2020 sẽ giảm hơn 26% so với cùng kỳ năm 2019. GDP giảm quý thứ ba liên tiếp sẽ là giai đoạn suy giảm lớn nhất kể từ quý II/1980 khi Chính phủ Nhật Bản bắt đầu cung cấp số liệu thống kê. Mức giảm dự đoán trên cũng sẽ vượt mức giảm 17,8% trong giai đoạn từ tháng 1 - 3/2009 khi xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 khởi nguồn từ sự sụp đổ của ngân hàng Lehman Brothers. (Japan Times, 14/8)
  • Hàn Quốc: Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) ngày 10/8 nhận định, trong trường hợp không tái bùng phát dịch Covid-19, GDP của Hàn Quốc dự báo đạt 1.884.800 tỷ Won trong năm 2020, giảm 1,8% so với năm 2019. Nếu quy đổi theo tỷ giá Won/USD dự báo là 1.222 Won/USD thì quy mô kinh tế Hàn Quốc đạt 1.544,93 tỷ USD, vươn từ thứ 12 năm ngoái lên thứ 9 trong 46 quốc gia được OECD dự báo. Theo Ngân hàng Citibank và cơ quan phân tích kinh tế Capital Economics của Anh, dự báo kinh tế Hàn Quốc sẽ tăng trưởng bình quân 1,76%/năm trong giai đoạn 2019-2024 (Yonhap news, 12/8)

5. ASEAN và các nền kinh tế mới nổi

  • Ngày 13/8, Ban Thư ký Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) phối hợp với cơ quan Cơ sở hạ tầng châu Á (IA) của Chính phủ Singapore đã tổ chức hội thảo "Kết nối kỹ thuật số" trong khuôn khổ Chuỗi Thảo luận về Cơ sở hạ tầng ASEAN. Hội thảo trực tuyến này đã thu hút sự tham dự của hơn 190 đại biểu từ tất cả các nước thành viên ASEAN, các nước đối tác đối thoại, cũng như các tổ chức tài chính, ngân hàng phát triển đa phương, các nhà đầu tư tư nhân và các nhà cung ứng giải pháp cơ sở hạ tầng. Đây sẽ là cơ hội để ASEAN tăng cường huy động các nguồn lực nhằm phát triển các cơ sở hạ tầng bền vững trong khu vực giai đoạn hậu đại dịch (Asean, 13/8)
  • Chính phủ Indonesia đang thúc đẩy chuyển đổi kỹ thuật số trong nỗ lực nâng cao hiệu quả và cắt giảm chi phí hoạt động trong bối cảnh quốc gia này bị tụt hậu so với các quốc gia khác trong việc thực hiện các quy định và dịch vụ số. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Sua Hasil Nazara, đại dịch COVID-19 đã đẩy nhanh quá trình chuyển đổi kỹ thuật số và Chính phủ Indonesia xác định đây là nội dung trọng tâm trong chương trình nghị sự của mình nhằm cải cách quản trị đất nước, trong đó có việc cải thiện năng lực công nghệ và ban hành các quy định mới nhằm đảm bảo tính bền vững và quyền riêng tư (The Jakatar Post, 13/8).
  • Royal Group, tập đoàn tư nhân lớn nhất Campuchia đã được Chính phủ nước này cho phép sử dụng 168,8 ha đất thuộc Khu bảo tồn Quốc gia Botum Sakor ở tỉnh Koh Kong (phía Tây Nam Campuchia) để phát triển nhà máy nhiệt điện có công suất 700 MW. Dự án có giá trị đầu tư 1,344 tỷ USD này gồm hai tổ máy phát điện, trong đó một tổ máy có công suất 350 MW theo kế hoạch sẽ vận hành vào năm 2023 và tổ máy còn lại dự kiến đi vào hoạt động trong năm 2024. Dự án được Nhà nước đảm bảo về thỏa thuận bán điện cho Tổng Công ty Điện lực Campuchia (EDC) (Khmer Times, 11/8).
  • Theo ông Mustapa Mohamed, Bộ trưởng phụ trách kinh tế thuộc Văn phòng Thủ tướng Malaysia, tăng trưởng kinh tế của nước này được dự báo cải thiện trong quý II/2020 và sẽ phục hồi vào năm 2021. Ngân hàng Thế giới (WB) và IMF dự đoán tăng trưởng GDP của Malaysia sẽ lần lượt đạt mức kỷ lục 6,3% và 6,9% trong năm 2021. Ông Mustapa khẳng định kỳ vọng về sự phục hồi kinh tế theo mô hình chữ V được đưa ra sau khi Chính phủ Malaysia mở cửa trở lại tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế và triển khai Gói kích thích kinh tế (PRIHATIN) cũng như Kế hoạch phục hồi kinh tế quốc gia (PENJANA) (The Star, 11/8).

B. KINH TẾ VIỆT NAM

  • Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 7 tháng năm 2020, Việt Nam xuất khẩu được khoảng 3,9 triệu tấn gạo, kim ngạch đạt 1,9 tỷ USD, giảm 1,4% về khối lượng nhưng tăng 10,9% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Hiện Philippines vẫn là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm 37% thị phần. Bảng giá gạo xuất khẩu của VFA ngày 14-8 cho thấy, gạo 5% tấm của Việt Nam được giao dịch ở mức 493 - 497 đô la Mỹ/tấn, cao hơn gạo cùng loại của Thái Lan 20 đô la/tấn. (Thời báo kinh tế Sài Gòn, 16/8)
  • Nguồn tin của Economic Times cho hay, Samsung đã trình kế hoạch đa dạng hoá dây chuyền sản xuất smartphone với Chính phủ Ấn Độ. Theo đó, Samsung có thể sẽ chuyển một phần dây chuyền sản xuất smartphone từ Việt Nam và các nước khác sang Ấn Độ. Trong số này, điện thoại thông minh giá xuất xưởng trên 200 USD có thể chiếm giá trị đến 25 tỷ USD và hầu hết được dùng để xuất khẩu. Tuy nhiên, theo Tuổi Trẻ, ngày 18/8 đại diện Samsung đã bác bỏ thông tin này và nhận định Samsung Việt Nam vẫn là cứ điểm sản xuất toàn cầu của Tập đoàn.  (Vietnamnet, Tuổi trẻ, Economic Times, 18/8)
  • Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công Thương) đã gửi thư phản đối một số nội dung cụ thể trong dự thảo của Ủy ban chống bán phá giá Indonesia (KADI). Trước đó, ngày 30/7/2020, KADI công bố dự thảo kết luận điều tra trong vụ việc chống bán phá giá đối với tôn mạ lạnh nhập khẩu từ Việt Nam và Trung Quốc, cho rằng tôn lạnh của Việt Nam đang bán phá giá và gây thiệt hại cho các công ty tôn lạnh của Indonesia. (Báo Đầu tư, 17/8)

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU

Sự phân tách kinh tế Mỹ – Trung mới chỉ bắt đầu (Financial Times, 17/8)

Sau 40 năm hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng giữa Mỹ và Trung Quốc, khó có thể tưởng tượng được mối quan hệ thực sự bị cắt đứt. Nhiều giám đốc điều hành tin rằng các chính trị gia ở Washington và Bắc Kinh sẽ giải quyết sự khác biệt của họ khi họ nhận ra tác động thực sự của việc "phân tách" hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Người ta hy vọng rằng một thỏa thuận thương mại sẽ làm ổn định mọi thứ, cho dù phải đợi đến sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.

Nhưng điều đó là quá chủ quan.Thực tế là việc tách rời còn tiếp diễn. Nó đã lan rộng ra ngoài ngành công nghệ và tài chính. Theo thời gian, nó sẽ ảnh hưởng đến mọi ngành công nghiệp lớn, từ sản xuất đến hàng tiêu dùng. Và tất cả các công ty đa quốc gia – ngay cả những công ty có trụ sở tại châu Âu – cũng sẽ bị ảnh hưởng, khi họ cố gắng vượt qua chuỗi cung ứng bị gián đoạn và những thay đổi trong luật pháp Mỹ và Trung Quốc.

Quá trình này đang được thúc đẩy bởi sự thay đổi cơ bản trong cách cả Hoa Kỳ và Trung Quốc nhìn nhận mối quan hệ của họ.Trong bốn thập niên qua, logic kinh doanh đã chiếm ưu thế so với cạnh tranh chiến lược.Nhưng chúng ta đang ở trong một thế giới mới, trong đó sự cạnh tranh chính trị lấn át các động lực kinh tế – ngay cả đối với một tổng thống Hoa Kỳ tự hào là một dealmaker (người chốt giao dịch).

Hiện tại, có một sự đồng thuận lưỡng đảng ở Washington trong việc phải cứng rắn với Trung Quốc, ngay cả khi điều đó làm tổn hại đến lợi nhuận của các công ty.Một dự luật buộc các công ty Trung Quốc hủy niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán Mỹ nếu họ không công khai sổ sách với các cơ quan quản lý của Mỹ đã được thượng viện nhất trí thông qua vào tháng Năm.

Ở Bắc Kinh cũng vậy, mệnh lệnh chính trị phải khẳng định chủ quyền giờ đây lấn lướt động lực thương mại trong việc tránh đối đầu với Mỹ – thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc. Kể từ khi Chủ tịch Tập Cận Bình lên nắm quyền vào năm 2012, Trung Quốc đã xây dựng các căn cứ quân sự trên khắp Biển Đông, chấm dứt quyền tự trị của Hồng Kông và bỏ tù hàng triệu người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương. Các đe dọa quân sự đối với Đài Loan ngày càng công khai hơn.

Cả hai bên đều đổ lỗi cho nhau vì đã bắt đầu tình trạng thù địch. Trung Quốc chỉ ra việc Mỹ đơn phương áp đặt thuế quan. Còn Mỹ phản hồi rằng Google và Facebook đã bị chặn ở Trung Quốc hơn một thập kỷ trước khi Mỹ có hành động nghiêm túc chống lại các công ty công nghệ Trung Quốc như Huawei và ByteDance.

Cho dù bên nào bắn phát súng đầu tiên thì cả hai bên đều bị khóa chặt vào một logic ăn miếng trả miếng. Nếu Mỹ thực hiện thêm các biện pháp chống lại WeChat và Huawei, Bắc Kinh có thể sẽ đáp trả bằng cách hạn chế hơn nữa các công ty công nghệ của Mỹ tại Trung Quốc. Khi căng thẳng chính trị gia tăng, các thương hiệu tiêu dùng Mỹ sẽ dễ bị công chúng Trung Quốc theo chủ nghĩa dân tộc tẩy chay. Đó có thể là tin xấu đối với các thương hiệu nổi tiếng của Mỹ như Starbucks và Hiệp hội Bóng rổ Quốc gia.

Ngoài yếu tố cảm xúc, quá trình tách rời cũng được thúc đẩy bởi những đánh giá mới về rủi ro. Việc các công ty Trung Quốc bao gồm ZTE và Huawei có nguy cơ bị cấm mua chip máy tính của Mỹ đã thúc đẩy Trung Quốc tự cung tự cấp các công nghệ quan trọng. Các công ty Hoa Kỳ cũng đang phòng ngừa rủi ro. Apple, công ty đã xây dựng hoạt động kinh doanh của mình xung quanh việc sản xuất ở Trung Quốc, đang sản xuất iPhone mới nhất của mình ở Ấn Độ bên cạnh Trung Quốc.

Một lĩnh vực xung đột đang nổi lên là ngân hàng và tài chính.Trong thập niên qua, Mỹ đã triển khai các biện pháp trừng phạt tài chính đối với các nước bao gồm Iran và Venezuela, những biện pháp thường có tác động nghiêm trọng.Bây giờ Mỹ đang bắt đầu sử dụng công cụ này trong cuộc đấu tranh với Trung Quốc.

Các quan chức chính phủ ở Hồng Kông và Tân Cương đã bị áp đặt các biện pháp trừng phạt, khiến họ bị loại khỏi hệ thống tài chính Mỹ. Do vị trí trung tâm của đồng đô la trong thương mại toàn cầu, các ngân hàng quốc tế đang cảnh giác tránh vi phạm những điều này. Rủi ro đó có thể kiểm soát được nếu chỉ giới hạn ở một vài cá nhân.Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu và khi các biện pháp trừng phạt tài chính được áp dụng đối với các công ty lớn của Trung Quốc?

Các ngân hàng Phố Wall, vốn đã kiếm được rất nhiều tiền từ việc tư vấn niêm yết cho các công ty Trung Quốc ở New York, đang cho rằng ngay cả khi việc niêm yết (ở Mỹ) tiếp tục bị cấm, họ vẫn có thể đưa các công ty sang thị trường Hồng Kông. Nhưng điều đó sẽ tuỳ thuộc vào việc họ có bị cấm đoán bởi chính phủ Mỹ và Trung Quốc hay không – cả hai điều này đều chưa thể biết trước.

Các quốc gia và công ty châu Âu hoặc Đông Nam Á khó có thể đứng ngoài cuộc. Quyết định của Anh mở cửa thị trường viễn thông 5G cho Huawei – trước sự phản đối của Hoa Kỳ – được chứng minh là không bền vững. HSBC, có trụ sở chính tại Anh nhưng tạo ra 80% lợi nhuận ở châu Á, đã bị đẩy vào cuộc đối đầu khi buộc phải đưa ra bằng chứng trong vụ Mỹ truy tố Mạnh Vãn Chu (Meng Wanzhou), giám đốc tài chính của Huawei.

Các doanh nghiệp lớn sẽ muốn giữ vị trí trung lập trong cuộc chiến tranh lạnh đang nổi lên giữa Mỹ và Trung Quốc.Nhưng điều đó có thể là bất khả thi.Lịch sử thế giới 40 năm qua được xây dựng dựa trên toàn cầu hóa và mối quan hệ hợp tác giữa Mỹ và Trung Quốc. Nhưng thế giới đó đang nhanh chóng biến mất./.

 

Tin liên quan
Vị trí ASEAN trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc    20/10/2020
Tọa đàm giữa Đoàn các Đại sứ, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại các nước với các tỉnh, thành phía Nam    15/10/2020
Triển khai thực hiện Quyết định số 1191/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ    15/10/2020
Hợp tác là dòng chảy chính trong quan hệ giữa Trung Quốc với các nước láng giềng    09/10/2020
Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ không còn cấp Bản xác nhận thay thế giấy chứng nhận Không cản trở việc kết hôn tại Việt Nam    08/10/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 06/10/2020)    08/10/2020
Chính sách mới của Trung Quốc về xuất nhập cảnh    05/10/2020
ASEAN cần sớm hoàn tất COC để hóa giải các tranh chấp ở Biển Đông    03/10/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 29/9/2020)    02/10/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 22/9/2020)    25/09/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 1
  Hôm nay: 51
  Tổng lượt truy cập: 99909