Truy cập nội dung luôn

Nội dung bài viết Nội dung bài viết

Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 19/5/2020)
22/05/2020
Giảm font chữ Tăng font chữ

VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ

-----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 19/5/2020)

***

Tin vắn

  • ADB dự báo thế giới có thể thiệt hại từ 5,8-8,8 nghìn tỷ USD, tương đương 6,4% tới 9,7% GDP toàn cầu do Covid-19.
  • Ông Roberto Azevedo thôi chức Tổng giám đốc WTO sớm hơn 1 năm.
  • Tất cả các nhà sản xuất chip công nghệ có yếu tố Mỹ sẽ phải xin giấy phép từ Bộ Thương mại nước này trước khi chuyển chip cho Huawei.
  • Chủ tịch FED, nhận định GDP Mỹ có thể giảm 30% trong quý II nhưng sẽ không rơi vào suy thoái như giai đoạn trước.
  • Lãnh đạo Đức và Pháp đề xuất thành lập quỹ 500 tỉ Euro để hỗ trợ EU khôi phục sau dịch Covid-19.
  • JCER dự báo kinh tế Nhật tiếp tục tăng trưởng âm 5,8% trong quý II/2020, tương đương giảm -21% so với cùng kỳ năm trước.
  • Khoảng 1,05 triệu người Hàn Quốc đã mất việc do Covid-19, đưa số thất nghiệp 4 tháng đầu năm lên 2,05 triệu người, mức cao nhất kể từ năm 2000.
  • Trong quý I/2020 ASEAN đã vượt qua EU trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc với 15% thị phần.
  • Ấn Độ đưa ra gói cứu trợ 265 tỉ USD nhằm khôi phục nền kinh tế, tương đương với 10% GDP nước này.

Bài phân tích/Tin chuyên sâu

  • Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường Trung Quốc đã chệch hướng như thế nào

A. KINH TẾ THẾ GIỚI

  • Báo cáo đánh giá cập nhật về ảnh hưởng kinh tế tiềm tàng do Covid-19 của ADB công bố ngày 15/5 nhận định kinh tế toàn cầu có thể bị thiệt hại từ 5,8 - 8,8 nghìn tỷ USD, tương đương 6,4% tới 9,7% tổng GDP toàn cầu do Covid-19. Báo cáo đưa ra 02 kịch bản về tổn thất kinh tế ở châu Á-Thái Bình Dương: (i) dao động khoảng 1,7 nghìn tỷ USD nếu có thể ngăn chặn dịch bệnh trong ngắn hạn (3 tháng); (ii) khoảng 2,5 nghìn tỷ USD trong kịch bản ngăn chặn trong 6 tháng.Trong đó, Trung Quốc có thể bị tổn thất từ 1,1 nghìn tỷ tới 1,6 nghìn tỷ USD. Theo các kịch bản, Báo cáo lưu ý rằng những biện pháp đóng cửa biên giới, hạn chế đi lại và phong tỏa mà các nền kinh tế nơi dịch bùng phát đã thực hiện để ngăn chặn sự lây lan của Covid-19 nhiều khả năng khiến thương mại toàn cầu sụt giảm từ 1,7 nghìn tỉ tới 2,6 nghìn tỷ USD. Việc làm sẽ giảm từ 158-242 triệu trong đó khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm 70% tổng số việc làm bị mất. Thu nhập của lao động trên toàn thế giới sẽ giảm từ 1,2 - 1,8 nghìn tỷ USD, 30% trong số đó sẽ thuộc về các nền kinh tế trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, tương đương từ 359 - 559 tỷ USD. (ADB, 15/5)
  • Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngày 14/5 thông báo, Tổng giám đốc Roberto Azevedo sẽ rời vị trí này từ 31/8, sớm hơn thời hạn nhiệm kỳ là 1 năm. Đây là một động thái rất bất ngờ trong bối cảnh WTO đang đấu tranh để kiềm chế căng thẳng thương mại toàn cầu và phối hợp ứng phó với Covid-19. Ông Azevedo cho biết, đây là quyết định cá nhân, không liên quan đến lý do sức khoẻ hay một tham vọng chính trị nào khác và quyết định này cũng là lợi ích tốt nhất cho tổ chức WTO. (Bloomberg, 14/5)
  • Giá vàng thế giới liên tiếp tăng mạnh trong 3 tuần qua, hiện đang giao dịch quanh ngưỡng 1.729/ounce; giá vàng tương lai tăng 1,3% và giao dịch quanh ngưỡng 1.738%. Giá vàng có xu hướng tăng cao sau khi Chủ tịch FED Jerome Powell đưa ra cảnh báo về khả năng Mỹ trải qua giai đoạn tăng trưởng kinh tế yếu sẽ bị kéo dài và đề cập tới khả năng sẽ có thêm các biện pháp kích thích nền kinh tế, bên cạnh gói cứu trợ trị giá 3.000 tỷ USD đang được triển khai trong bối cảnh kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề và tỷ lệ người thất nghiệp tăng cao. Theo số liệu từ Bộ Lao động Mỹ, trong tuần qua có thêm gần 3 triệu người Mỹ mất việc, nâng tổng số người mất việc lên con số 36 triệu, kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng nổ (CNBC, 14/5/2020).

1. Mỹ

  • Ngày 14/5, Chủ tịch FED Jerome Powell nhấn mạnh ngân hàng trung ương sẽ không xem xét "lãi suất âm" vào thời điểm này, ngay cả khi các ngân hàng trung ương khác, như ngân hàng Anh đang thảo luận về ý tưởng này. Goldman Sachs nhận định nếu làn sóng Covid-19 thứ hai xảy ra sẽ làm chệch hướng sự phục hồi kinh tế và điều này sẽ khiến FED phải suy nghĩ lại. Tuy nhiên, Goldman Sachs cũng nhận định chính sách tài khóa (lãi suất âm) sẽ không giúp ích được nhiều cho quá trình phục hồi kinh tế, nhưng không giải thích vì sao. Nhiều chuyên gia kinh tế từ lâu đã nghi ngờ tính hiệu quả của chính sách như vậy, trích dẫn kinh nghiệm của một số nước châu Âu và Nhật Bản đã phải vật lộn để phát triển nền kinh tế ngay cả khi áp dụng lãi suất âm trong nhiều năm. (CNBC, 15/5).
  • Theo Bộ Thương mại Hoa Kỳ ngày 15/5, tất cả các nhà sản xuất chip công nghệ nước ngoài có sử dụng các thành phần linh kiện, bằng sáng chế, sở hữu trí tuệ hoặc phần mềm thiết kế của Mỹ để sản xuất chip điện tử đều phải xin giấy phép từ Bộ này trước khi chuyển chip cho Huawei, đồng thời, Huawei cũng phải xin giấy phép từ Bộ Thương mại nếu muốn nhận hoặc sử dụng các thiết kế bán dẫn liên quan đến các công nghệ và phần mềm của Mỹ (Reuters, 16/5).
  • Ngày 17/5, ông Jerome Powell, chủ tịch FED, nhận định GDP Mỹ có thể sẽ giảm hơn 30% trong quý II/2020 nhưng không sẽ không rơi vào suy thoái như giai đoạn trước. Nguyên  nhân là do những khác biệt về mặt bối cảnh, nguyên nhân suy thoái và hiệu quả tích cực của gói cứu trợ lịch sử gần 3.000 tỷ USD được phê duyệt hồi cuối tháng 3. Ông cũng cho biết , một gói kích thích khác trị giá 3.000 tỷ USD cũng đang chờ Thượng viện Mỹ thông qua (CNBC, 17/5).

2. Trung Quốc

  • Theo Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS), kinh tế Trung Quốc đang tiếp tục đà phục hồi từ tác động của dịch bệnh khi một số chỉ số kinh tế cơ bản được cải thiện. Sản lượng sản xuất công nghiệp trong tháng 4 tăng 3,9% (so với mức tăng -1,1% trong tháng 3); bán lẻ giảm 7,5% (so với mức giảm 15,8% trong tháng 3); đầu tư tài sản cố định giảm 10,3% (so với mức giảm 16,1% trong quý I). Tuy nhiên, tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 4/2020 là 6%, cao hơn 1 điểm % so với cùng kỳ năm 2019, mức 5,9% của tháng 4 và so với mức dự đoán 5,8%. NBS cảnh báo áp lực gia tăng mạnh đối với một số nhóm chủ chốt bao gồm lao động di cư ở khu vực nông thôn và số sinh viên tốt nghiệp dự kiến khoảng 8,74 triệu người trong năm nay (ĐSQVN tại Trung Quốc, China Daily, Global Times, 17/5).
  • Theo SCMP, nền kinh tế Trung Quốc đã giảm phát 6,8% trong quý I/2020, đánh dấu lần đầu tiên tăng trưởng âm trong vòng 4 thập kỉ. Chính phủ Trung Quốc quyết định thực hiện gói kích thích 4 nghìn tỉ Nhân dân tệ (tương đương 586 tỉ USD), tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế cho rằng việc này có thể dẫn đến những tác động tiêu cực và gia tăng nợ công. Việc Ngân hàng Nhân dân mua trái phiếu kho bạc đặc biệt góp phần gia tăng rủi ro lạm phát, bong bóng tài sản và giảm giá đồng Nhân dân tệ (SCMP, 17/5).
  • Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 15/5 công bố số liệu cho thấy, do bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, thu hút FDI của Trung Quốc trong 4 tháng đầu năm 2020 tiếp tục giảm. Trung Quốc thu hút đạt 286,55 tỷ NDT (tương đương 40,9 tỷ USD) vốn FDI trong 4 tháng đầu năm, giảm 6,1% , thu hẹp mức độ sụt giảm 4,7 điểm % so với quý 1/2020 (quý 1 giảm 10,8%). Riêng trong tháng 4/2020, Trung Quốc thu hút FDI được 70,36 tỷ NDT (tương đương 11,68 tỷ USD), tăng 11,8%. Đây cũng là lần đầu tiên FDI tăng trưởng dương trong gần 3 tháng qua kể từ khi bệnh dịch nổ ra. Trong 4 tháng đầu năm 2020, Trung Quốc thu hút FDI thực tế trong ngành dịch vụ công nghệ cao tăng 2,7%. Đồng thời, nguồn vốn FDI từ các nước ASEAN tăng 13% so với cùng kỳ năm trước; thu hút từ các nước dọc tuyến "Vành đai và con đường" tăng 7,9% (SCMP, 17/5).

3. Châu Âu

  • Lãnh đạo Đức và Pháp đã nhất trí đề xuất thành lập quỹ giá trị 500 tỉ Euro để hỗ trợ EU khôi phục sau dịch Covid-19. Dự kiến EU sẽ vay tiền từ thị trường tài chính để giúp các lĩnh vực và khu vực chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất do dịch bệnh. Gói hỗ trợ này sẽ được giải ngân dưới dạng trợ cấp chứ không phải khoản vay, và ngân sách EU sẽ chịu trách nhiệm thanh toán. Đây là một đề xuất chưa có tiền lệ, do từ lâu Berlin luôn phản đối mô hình vay nợ tập thể. Tuy nhiên Thủ tướng Pháp thừa nhận thỏa thuận giữa hai nước chưa có nghĩa là đã có đồng thuận từ 27 thành viên EU. Mặc dù nhận được sự ủng hộ từ Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen, đề xuất này nhiều khả năng vẫn vấp phải sự phản đối từ các chính khách có quan điểm cứng nhắc về tài chính trong EU. Theo AP ngày 18/5.
  • Cao ủy Kinh tế của EU Paolo Gentiloni đánh giá sự tồn vong của EU đang đối mặt với thách thức hồi phục kinh tế sau dịch bệnh Covid, tuy nhiên ông cũng coi đây là cơ hội lịch sử cho toàn khối. Theo cựu Thủ tướng Italia, EU cần một kế hoạch phục hồi kinh tế hiệu quả để ngăn ngừa nguy cơ chia rẽ, khi kinh tế EU dự kiến sẽ suy giảm 7,5% trong năm 2020, cao hơn cả thời điểm khủng hoảng tài chính 2009. Ông lo ngại rằng một số nước không có đủ nguồn lực để phục hồi, nhất là các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất như Hy Lạp, Italia, Tây Ban Nha và Croatia. Trong khi đó Ủy ban Châu Âu cũng đang xây dựng một kế hoạch phục hồi trị giá 1.000 tỉ Euro, tuy nhiên các bên chưa đạt đồng thuận về việc sẽ lấy nguồn tiền này từ đâu. (Guardian, 13/5)
  • Số liệu của Tổng cục Thống kê Liên bang Đức cho thấy Covid-19 đã khiến kinh tế Đức đã suy giảm 2.2% trong quý I, mức độ sụt giảm cao nhất kể từ khủng hoảng tài chính 2009. Sụt giảm tăng trưởng hai quý liên tiếp (0.1% của quý IV năm 2019) là tiêu chí kỹ thuật để đánh giá kinh tế Đức đã rơi vào suy thoái. Tuy nhiên, đây vẫn là kết quả khả quan nếu so với nhiều nước láng giềng như Pháp (-5.8%) hay Italia (-4.7%). Đây là hệ quả của việc 16 bang thuộc Đức cho phép các nhà máy và công trường tiếp tục hoạt động và gói cứu trợ đặc biệt do Chính phủ liên bang ban hành. Mặc dù vậy, các chuyên gia dự báo mức sụt giảm sẽ còn nghiêm trọng hơn trong quý II, phản ánh rõ hơn hậu quả của lệnh giãn cách xã hội. Theo BBC ngày 15/5.

4. Nhật Bản và Hàn Quốc:

  • Nhật Bản: (i) Theo Nội các ngày 18/5, kinh tế Nhật Bản giảm 0,9% trong Quý I/2020 so với quý trước liền kề, giảm 3,4% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy nền kinh tế lớn thứ ba thế giới đã rơi vào giai đoạn suy thoái kỹ thuật từ trước khi nước này công bố tình trạng khẩn cấp quốc gia do dịch Covid-19. Theo khảo sát của JCER, dự kiến kinh tế Nhật sẽ tiếp tục tăng trưởng âm 5,8% trong quý II/2020, tương đương giảm -21% so với cùng kỳ năm trước (Nikkei Asian Review, 18/5); (ii) Văn phòng Nội các lần thứ ba liên tiếp hạ đánh giá triển vọng kinh tế, cho biết kinh tế nước này hiện đang trong tình trạng khá nghiêm trọng do dịch bệnh bùng phát và sẽ tiếp tục tồi tệ hơn nữa. Chỉ số niềm tin kinh tế của nhóm ngành nghề nằm trong điều tra kinh tế hàng tháng của Chính phủ như lái xe taxi, bồi bàn tháng 4/2020 giảm 6,3 điểm so với tháng trước, xuống còn 7,9 – mức thấp nhất kể từ khi chỉ số này được đưa vào theo dõi năm 2002 (Kyodo, 13/5); (iii) Chính phủ đang dự thảo gói chính sách hỗ trợ những doanh nghiệp lớn và vừa bị ảnh hưởng bởi nhu cầu giảm do dịch Covid-19, thông qua các chương trình trợ cấp chính phủ hoặc hỗ trợ vốn vay lãi suất thấp trong một số ngành công nghiệp trọng yếu như ô tô, thép và hàng không. Dự thảo sẽ được công bố sớm nhất trong tháng 5/2020 (Reuters, 14/5).
  • Hàn Quốc: (i) Theo Tổng cục Thống kê Hàn Quốc, số người thất nghiệp của Hàn Quốc đã đạt mức cao kỷ lục trong 4 tháng đầu năm phần lớn do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Khoảng 1.05 triệu người Hàn Quốc đã mất việc do các công ty cắt giảm nhân sự, khiến tổng số người thất nghiệp trong 4 tháng đầu năm tăng lên thành 2,05 triệu người, mức cao nhất kể từ năm 2000 (Yonhap News, 18/5); (ii) Xuất khẩu trong tháng 4 của Hàn Quốc giảm 24,3%so với cùng kỳ xuống còn 36,9 tỷ USD. Hàn Quốc đã bị thâm hụt thương mại 950 triệu USD trong tháng 4, chấm dứt chuỗi 98 tháng thặng dư thương mại liên tiếp. IMF dự báo kinh tế Hàn Quốc sẽ tăng trưởng -1,2% trong năm 2020. Để đối phó với các ảnh hưởng tiêu cực tới nền kinh tế, Bộ trưởng tài chính Hàn Quốc Hong Nam-ki cho biết các biện pháp khuyến khích các công ty tăng cường đầu tư sẽ được thực hiện khi Chính phủ đang lên kế hoạch bổ sung ngân sách cho gói hỗ trợ nền kinh tế lần thứ ba trong năm nay (Yonhap News, 19/5).

5. ASEAN và các nền kinh tế mới nổi:

  • Ủy ban Dịch vụ tài chính (FSC) Hàn Quốc cho biết việc mở rộng hoạt động ở các nước ASEAN là một trong 3 chiến lược chính để thực hiện kế hoạch tổng thể lần thứ 5 trở thành trung tâm tài chính quốc tế vào năm 2022 của nước này. Đây là lần đầu tiên Hàn Quốc nhấn mạnh ASEAN trong kế hoạch này. FSC nhấn mạnh nền kinh tế ASEAN là mục tiêu trong chiến lược hướng ngoại trong thời gian tới. Trong số 27 chi nhánh nước ngoài mà các công ty tài chính Hàn Quốc thành lập năm ngoái, có 13 chi nhánh được đặt tại các quốc gia thành viên ASEAN như Việt Nam, Indonesia và Singapore. FSC quyết định tập trung vào thị trường ASEAN sau khuyến nghị của Viện Nghiên cứu thị trường vốn Hàn Quốc (KCMI) vào tháng 12 năm ngoái, với mục tiêu đáp ứng nhu cầu dịch vụ tài chính của khu vực, vốn nổi lên như một chuỗi cung ứng toàn cầu. KCMI cũng lưu ý việc các công ty tài chính toàn cầu xác định thị trường tài chính Hàn Quốc đã bão hòa, do đó, rất khó để theo đuổi một chiến lược hướng nội nhằm thu hút các công ty tài chính nước ngoài đến Hàn Quốc  (FSC, 16/5)
  • Trong quý I/2020, ASEAN đã vượt qua EU trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, do EU áp dụng các biện pháp phong tỏa nhằm đối phó với Covid-19.Thương mại ASEAN-Trung Quốc tăng 6% so với cùng kỳ lên 140 tỷ USD và chiếm 15% tổng khối lượng thương mại của Trung Quốc. Các mặt hàng điện tử đã đóng góp lớn trong việc gia tăng thương mại giữa ASEAN – Trung Quốc, trong quý I/2020, Trung Quốc đã nhập khẩu các mạch tích hợp trị giá 14,9 tỷ USD từ các nước ASEAN, tăng từ 25% so với cùng kỳ năm trước và Trung Quốc cũng đã xuất khẩu một số mạch tích hợp trị giá 6 tỷ USD sang ASEAN. Nhập khẩu của Trung Quốc từ Việt Nam và Indonesia tăng lần lượt 24% và 13% so với cùng kỳ (ASEAN Briefing 15/5).
  • Trước tác động của dịch Covid-19, chính phủ Ấn Độ đã đưa ra gói cứu trợ trị giá 265 tỉ USD nhằm khôi phục nền kinh tế, tương đương với 10% GDP nước này, song một số nhà kinh tế ước tính mức chi tiêu chính phủ chỉ tăng khoảng 1% GDP. Thâm hụt tài khóa dự tính khoảng 10,5 – 11% GDP trong năm tài khóa 2021. Trong bối cảnh lệnh đóng cửa nền kinh tế Ấn Độ được kéo dài đến ngày 31/5, một số nhà phân tích dự báo chính phủ nước này sẽ phải tăng cường chi tiêu để khôi phục nền kinh tế bởi các biện pháp cho đến nay không đem lại hiệu quả như mong muốn (Bloomberg, 18/5/2020).
  • Phó Chủ tịch Liên đoàn các Ngành công nghiệp Thái Lan, ông Kriangkrai Thiannukul, cho rằng Thái Lan nên tham gia Hiệp định Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) gồm 11 quốc gia thành viên nhằm thúc đẩy xuất khẩu và thu hút các nhà đầu tư. Theo ông, nền kinh tế Thái Lan sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn trong dài hạn do tác động của dịch Covid-19. Bộ Thương mại Thái Lan đã kiến nghị Nội Các nước này bắt đầu các cuộc đàm phán CPTPP. Tuy nhiên, việc Thái Lan tham gia CPTPP gặp phải một số ý kiến phản đối, trong đó các nghị sĩ Quốc hội thuộc Đảng vì Nước Thái (Pheu Thai) cho rằng Thái Lan nên theo đuổi chính sách thương mại song phương như chính sách hiện thời của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump (Thai Examiner, 17/5/2020).

B. KINH TẾ VIỆT NAM

  • Trong báo cáo của Chính phủ đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH và ngân sách nhà nước năm 2019, tình hình triển khai thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2020, trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội sáng 15/5. Chính phủ dự kiến hai kịch bản tăng trưởng của Việt Nam năm 2020:

Kịch bản 1: Thời gian Việt Nam đã cơ bản khống chế và kiểm soát dịch từ nửa cuối tháng 4/2020 và các quốc gia là đối tác thương mại, đầu tư quan trọng với Việt Nam trong Quý III/2020, theo đó dự kiến GDP tăng khoảng 4,4-5,2% so với năm 2019 (thấp hơn 1,6-2,4 điểm % so với mục tiêu đề ra), trong đó: khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản ước tăng 2,5-2,8%, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 6,7-7,9%, khu vực dịch vụ ước tăng 2,8-3,6%.

Kịch bản 2: Thời gian Việt Nam đã cơ bản khống chế và kiểm soát dịch từ nửa cuối tháng 4/2020 và các quốc gia là đối tác thương mại, đầu tư quan trọng với Việt Nam trong Quý IV/2020, theo đó dự kiến GDP tăng khoảng 3,6-4,4% so với năm 2019 (thấp hơn 2,4-3,2 điểm % so với mục tiêu đề ra), trong đó: khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản ước tăng 2,1-2,5%, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 5,8-6,7%, khu vực dịch vụ ước tăng 1,8-2,8% (Chính phủ,15/5).

  •  Trưởng đại diện IMF tại Việt Nam, Francois Painchaud cho biết, thời gian qua, Việt Nam cũng như các quốc gia khác đã áp dụng các biện pháp giãn cách xã hội nhằm ngăn chặn lây lan dịch Covid-19. Xu hướng suy thoái kinh tế toàn cầu và sự sụt giảm nhu cầu tiêu dùng nội địa là các yếu tố được dự đoán sẽ làm chậm tăng trưởng kinh tế của Việt Nam ở mức 2,7% trong năm 2020, so mức trung bình khoảng 7% trong năm 2018 và 2019. Nguyên nhân là do các biện pháp kiểm soát dịch bệnh chặt chẽ mà Chính phủ Việt Nam áp dụng cùng với suy thoái toàn cầu, mức cầu tiêu dùng trong nước suy giảm. Đồng thời, một số ngành sẽ bị ảnh hưởng lớn từ Covid-19, trong đó có du lịch, vận tải và ngành kinh doanh khách sạn, phòng nghỉ. Tuy nhiên đà tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sẽ phục hồi và kỳ vọng đạt 7% vào năm 2021 khi các biện pháp kiểm soát được dỡ bỏ, cùng với đó là việc nới lỏng chính sách tài khóa và tiền tệ, những nền tảng vững chắc trong kinh tế vĩ mô và mức cầu hàng hóa từ các thị trường bên ngoài dần phục hồi (Nhandan, 13/5).

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU

Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường Trung Quốc đã chệch hướng như thế nào (theo The Diplomat, ngày 07/5/2020)

Khi bị ảnh hưởng bởi các tác động của địa chính trị, BRI đang trở nên rời xa mục đích kinh tế ban đầu. Nền tảng Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường Trung Quốc (BRI) nhằm tối ưu hóa mô hình phát triển kinh tế trong nước, cơ cấu kinh tế và ngành công nghiệp của Trung Quốc, cũng như giải quyết các vấn đề lịch sử còn sót lại sau sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Trung Quốc từ năm 2000 đến 2010.

Tuy nhiên, bảy năm sau khi được công bố lần đầu tiên, sự phát triển liên tục của BRI đang gặp phải sự phản đối ngày càng gia tăng. Trong thực tế, sự phát triển của toàn bộ Sáng kiến ​​đã chệch khỏi mục tiêu chiến lược ban đầu, qua hai điểm. Đầu tiên, nguồn lực đầu tư giữa Vành đai kinh tế Con đường tơ lụa (the Belt) và Con đường Tơ lụa trên biển (the Road) là quá mất cân đối. Nói cách khác, Con đường tơ lụa trên biển độc quyền quá nhiều chính sách và nguồn lực vật chất. Thứ hai, việc triển khai BRI tập trung quá mức vào kết nối cơ sở hạ tầng. Kết quả là, chiến lược quốc gia bao trùm và to lớn ban đầu đã trở thành sự kết hợp đơn giản của "doanh nghiệp nhà nước và cơ sở hạ tầng". Quan trọng nhất, sự rời xa của BRI khỏi mục tiêu ban đầu, đặt ra những thách thức lớn đối với triển vọng phát triển của toàn bộ dự án.

Đầu tiên, sự phân bổ nguồn lực không cân bằng giữa Vành đai và Con đường đã khiến toàn bộ kế hoạch mất đi ý nghĩa địa lý ban đầu và gây áp lực quốc tế không cần thiết cho Trung Quốc. Là một cường quốc về đất đai truyền thống, Trung Quốc đang phát triển Con đường tơ lụa trên biển trong nỗ lực gắn kết với hệ thống "cường quốc biển" hiện tại. Sự thúc đẩy này là điều dễ hiểu, nhưng chắc chắn sẽ thu hút sự chú ý từ phía Hoa Kỳ, cường quốc biển lớn nhất thế giới. Một khi Hoa Kỳ và Châu Âu đạt đồng thuận cuối cùng về các ý định chiến lược trong tương lai của Trung Quốc, Trung Quốc có thể sẽ rơi vào tình trạng cô lập.

Thứ hai, sự mất cân đối giữa phân bổ nguồn lực Vành đai và Con đường ngăn không cho khu vực Tây Bắc và Tây Nam của Trung Quốc tham gia đầy đủ vào BRI, điều này không có lợi cho việc giải quyết bất bình đẳng cho sự phát triển của các khu vực trong nước. Do khoảng cách lớn về trình độ phát triển, các tỉnh miền Tây Trung Quốc phải có mức độ hỗ trợ chính sách nhất định nếu muốn đạt được bước phát triển nhảy vọt và hỗ trợ chính sách này phải vượt qua mức trước đó. Tuy nhiên, do phần vành đai trên đất liền, hướng về phía tây của BRI chưa được phát triển đầy đủ, nên tác động của BRI đối với các tỉnh phía tây vẫn còn hạn chế. Thay vào đó, Con đường tơ lụa trên biển, sẽ mang lại lợi ích cho các tỉnh ven biển vốn đã giàu có ở miền Đông Trung Quốc, đang được ưu tiên.

Thứ ba, hiện nay mô hình "doanh nghiệp nhà nước cộng với cơ sở hạ tầng", làm cho toàn bộ BRI ngày càng suy yếu và kém bền vững ở cấp độ kinh tế khi rủi ro nợ tiếp tục gia tăng. Theo dữ liệu của OECD, tính đến quý 2 năm 2018, tài sản không hoạt động của Trung Quốc trong BRI đã đạt 101,8 tỷ USD. Lấy cảng Hambantota ở Sri Lanka làm ví dụ. Mặc dù sự tồn tại của các cảng nước ngoài có một ý nghĩa chiến lược nhất định, nhưng từ quan điểm kinh tế, nó đã không thành công. Đến cuối năm 2016, thiệt hại đã lên tới 340 triệu đô la, và nó vẫn không thực tế đối với cảng Hambantota để biến khoản lỗ này thành lợi nhuận trong ngắn hạn. Các trường hợp khác cũng khá phổ biến trong BRI hiện nay.

Thứ tư, mô hình "doanh nghiệp nhà nước cộng với cơ sở hạ tầng" hiện tại không thực sự giúp giải quyết tình trạng dư thừa trong nước của Trung Quốc, không thúc đẩy nâng cấp ngành công nghiệp cũng như giải quyết các vấn đề kinh tế còn sót lại trước đây. Lấy ngành thép làm ví dụ, sản lượng thép hàng tháng của Trung Quốc trong tháng 6 năm 2019 đạt 87,54 triệu tấn. Trong cùng thời gian, sản lượng thép của Hoa Kỳ chỉ là 7,514 triệu tấn và của Liên minh châu Âu là 13,641 triệu tấn. Không khó để thấy rằng, mặc dù Trung Quốc đã tiêu thụ một phần sản xuất dư thừa trong việc các dự án xây dựng BRI, nhưng mức tiêu thụ này là cơ học và không đủ để nâng cấp cấu trúc ngành công nghiệp Trung Quốc.

So sánh nền tảng chiến lược ban đầu và xu hướng phát triển hiện tại, BRI đang ở điểm quan trọng có ý nghĩa quyết định. Trung Quốc phải giải quyết vấn đề này một cách thẳng thắn và đưa ra những phản ứng chính sách phù hợp kịp thời để điều chỉnh./.

Tin liên quan
Biển Đông nổi sóng với cuộc chiến công hàm 2.0    07/08/2020
ASEAN và việc hóa giải mâu thuẩn ở Biển Đông    07/08/2020
Kế hoạch 197/KH-UBND ngày 30/7/2020 của UBND tỉnh triển khai thực hiện Thỏa thuận toàn cầu về Di cư hợp pháp, an toàn và trật tự của Liên hợp quốc giai đoạn 2020 - 2030    05/08/2020
Những chiếc cầu hữu nghị của Nhóm Việt kiều VK ở TP. HCM    31/07/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 28/7/2020)    30/07/2020
New Zealand và Việt Nam nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược    27/07/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 21/7/2020)    24/07/2020
Mỹ duy trì thượng tôn pháp luật ở Biển Đông    22/07/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 14/7/2020)    21/07/2020
Về việc Khách nước ngoài đến làm việc với các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh, UBND các huyện, thành, thị trên địa bàn tỉnh Tiền Giang    22/07/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 2
  Hôm nay: 169
  Tổng lượt truy cập: 78842