Truy cập nội dung luôn

Nội dung bài viết Nội dung bài viết

Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 21/4/2020)
23/04/2020
Giảm font chữ Tăng font chữ

VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ

-----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 21/4/2020)

***

Tin vắn

  • IMF dự báo kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng âm 3% trong năm 2020.
  • Giá dầu thế giới lần đầu tiên giảm xuống mức âm.
  • Chính phủ và Quốc hội Mỹ đạt thỏa thuận 470 tỉ USD để gia hạn gói hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ.
  • Kinh tế Mỹ mất gần như toàn bộ số việc làm được tạo ra từ cuộc Đại suy thoái (22 triệu), tỉ lệ thất nghiệp từ 3,5% lên 4,4%.l;
  • GDP Trung Quốc quý I đạt -6,8%, lần tăng trưởng âm đầu tiên kể từ năm 1992.
  • ECB cam kết chi hơn 1 nghìn tỷ Euro cho nợ công và tư nhân trong năm nay để hỗ trợ kinh tế khu vực khắc phục hậu quả của Covid-19.
  • Nhật quyết định tăng gói hỗ trợ khẩn cấp lên mức kỷ lục 117,1 nghìn tỷ yên (1,09 nghìn tỷ USD).
  • IMF dự báo tăng trưởng của Ấn Độ có thể vượt 7% trong năm tài khóa 2021.
  • IMF giảm dự báo tăng trưởng của Việt Nam từ 7% xuống còn 2,7%, và dự kiến sẽ phục hồi lên 7% vào năm 2021.

Bài phân tích/Tin chuyên sâu

  1. Đại dịch sẽ thay đổi vĩnh viễn trật tự kinh tế và tài chính.
  2. Châu Á-Thái Bình Dương tăng trưởng thấp nhất kể từ thập niên 1960.

A. KINH TẾ THẾ GIỚI

  • Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới vừa công bố của IMF đã điều chỉnh hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới. Theo IMF,  kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng âm 3% trong năm 2020, thấp hơn rất nhiều so với mức 6,3% được dự báo vào tháng 1.2020. Các nền kinh tế hàng đầu đều bị điều chỉnh hạ dự báo tăng trưởng: Mỹ dự báo giảm còn -5,9% từ mức 2,3%; Trung Quốc giảm xuống 1,2% so với con số 6,1%;; các quốc gia châu Âu, nơi đang vật lộn với Covid-19, cũng sẽ trải qua tăng trưởng âm trong năm nay: Anh -6,5%, Đức -7%, Pháp -7,2%, Ý -9,1% và Tây Ban Nha -8%. Sang năm 2021, IMF dự báo kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng ở mức 5,8%, với nhóm nước phát triển chạm mốc tăng trưởng 4,5%, trong khi các nước mới nổi và đang phát triển sẽ tăng trưởng ở mức 6,6%. Theo bà Gita Gopinath, kinh tế trưởng của IMF, sự phục hồi của kinh tế toàn cầu trong năm 2021 chỉ là sự phục hồi một phần (IMF, CNBC, 15/4)
  • Trong cuộc họp mùa xuân trực tuyến giữa IMF và  WB đánh giá đại dịch coronavirus sẽ khiến nền kinh tế của lục địa châu Phi giảm 1,25% trong năm 2020. Giám đốc điều hành IMF, bà Kristalina Georgieva, trao đổi với các quan chức các nước và cho biết châu Phi hiện thiếu các nguồn lực và năng lực chăm sóc sức khỏe để giải quyết khủng hoảng, và cần ít nhất 114 tỷ USD để đáp ứng nhu cầu tài chính khẩn cấp. IMF và WB cho biết ngay cả sau khi cam kết hỗ trợ từ các chủ nợ song phương, đa phương và tư nhân, châu Phi vẫn đối mặt với sự thiếu hụt khoảng 44 tỷ USD và có thể tăng thêm nếu cú sốc y tế kéo dài (Reuters, 18/4).
  • Giá dầu thế giới lần đầu tiên giảm xuống mức âm. Giá dầu thế giới đã giảm mạnh trong những ngày qua bất chấp việc ngày 10/4, các nước xuất khẩu dầu mỏ đạt được thoả thuận cắt giảm sản lượng[1]. Trên các thị trường tài chính quốc tế, trong phiên giao dịch ngày 20/4 giá dầu WTI hợp đồng tháng 5 khởi đầu ở mức 17,85 USD/thùng nhưng sau đó giảm mạnh, có thời điểm xuống mức -40,32 USD và kết thúc phiên giao dịch ở mức -37,63 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu WTI tháng 6 giảm 10% còn 22,54 USD/thùng, giá dầu Brent hợp đồng tháng 6/2020 giảm xuống dưới 25 USD/thùng. Nguyên nhân chính được cho là khi có thông tin các kho lưu trữ dầu ở thị trấn Cushing, nơi trung chuyển của dầu WTI, đã đầy và không còn chỗ chứa, thị trường giao dịch đã đẩy mạnh các hoạt động bán dầu WTI nhưng không có người mua. (Bloomberg, CNBC, 21/4)

1. Mỹ

  • Kinh tế Mỹ đã mất gần như toàn bộ số việc làm được tạo ra từ cuộc đại suy thoái. Theo báo cáo mới nhất của Bộ Lao động Mỹ, dịch Covid-19 đã buộc các doanh nghiệp trên khắp nước Mỹ phải đóng cửa khiến cho số lượng người Mỹ đăng ký trợ cấp thất nghiệp trong tuần vừa qua đạt 5,245 triệu người. Con số này chỉ trong vòng 4 tuần đã đạt 22,025 triệu người, gần bằng con số 22,442 triệu việc làm được tạo ra trong vòng hơn một thập kỷ qua kể từ cuộc đại suy thoái tháng 11/2009. Tỉ lệ thất nghiệp của Mỹ đã tăng gần 1% từ 3,5% lên 4,4% (CNBC, 16/4).
  • Ngày 19/4, chính quyền Trump cho biết họ sẽ cho phép các nhà nhập khẩu bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng y tế có thể trì hoãn việc nộp thuế đến ba tháng. Đây là biện pháp nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp bị ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 khiến hàng triệu người Mỹ mất việc và đẩy nền kinh tế đến bờ vực suy thoái sâu sắc. Tuy nhiên, chính sách hoãn nộp thuế này không áp dụng với các nhà nhập khẩu các loại hàng hóa trong các mâu thuẫn thương mại, bao gồm pin mặt trời, thép, nhôm, và một loạt các hàng hóa của Trung Quốc (Reuters, 20/4).
  • Ngày 14/4 tại cuộc họp báo thường kỳ, Tổng thống Trump cho biết đã chỉ đạo ngừng cấp ngân sách và thực hiện điều tra về trách nhiệm của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) trong dịch Covid-19. Hàng năm Mỹ đóng góp gần 500 triệu USD cho tổ chức này, so với mức 40 triệu USD của Trung Quốc. Phản ứng trước tuyên bố trên, Tổng thư ký Liên hiệp quốc, lãnh đạo EU, Trung Quốc, Nga, Đức, Ốt-trây-li-a đã lên tiếng phản đối quyết định trên trong thời điểm thế giới đang chật vật đối phó với dịch Covid-19. (Bloomberg, 15/4)
  • Chính quyền Trump và lãnh đạo quốc hội nước này đã kết thúc ngày Chủ nhật với một thỏa thuận trị giá khoảng 470 tỉ USD để gia hạn gói hỗ trợ cho vay tới các doanh nghiệp nhỏ trong bối cảnh đại dịch Covid-19, và dự kiến thỏa thuận này sẽ được thông qua trong vài ngày tới. Thỏa thuận này cũng sẽ tăng 75 tỉ USD chi tiêu cho bệnh viện và 25 tỉ USD cho việc thực hiện các xét nghiệm virus corona (Washington Post, 20/4).

2. Trung Quốc

  • Tiếp theo lần cắt giảm lãi suất đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Trung Quốc đã hạ lãi suất cơ bản như dự kiến vào ngày 20/4, giúp giảm chi phí vay cho các công ty nhằm thúc đẩy nền kinh tế bị tác động nặng nề bởi virus corona. Lãi suất cơ bản một năm (LPR) đã giảm 20 điểm cơ bản (bps) từ 4,05% xuống còn 3,85%, lãi suất cơ bản năm năm giảm 10 điểm từ 4,75% còn xuống 4,65% (Reuters, 20/4).
  • Theo dữ liệu của Cục thống kê ngày 17/4, GDP quý 1/2020 đạt -6,8%, lần tăng trưởng âm đầu tiên kể từ năm 1992. Cùng với GDP, xuất khẩu giàm 13,3% so với quý trước liền kề, nhập khẩu giảm 2,9% do gián đoạn thương mại với các đối tác chủ chốt ở Mỹ và châu Âu. Giới chuyên gia dự đoán kinh tế Trung Quốc sẽ suy thoái hơn nữa vào quý 2 khi virus corona lây lan mạnh mẽ trên khắp thế giới. Chính phủ Trung Quốc đã công bố gói chính sách tài khóa trị giá 1,3 nghìn tỷ yuan (184 tỷ USD) bao gồm chi tiêu chăm sóc sức khỏe bổ sung, giảm thuế và bảo hiểm thất nghiệp, và cam kết sẽ thực hiện các chính sách khác nhằm ổn định nền kinh tế (Nikkei Asian Review, 17/4).
  • Theo Hiệp hội Cảng biển Trung Quốc, trong tuần thứ 2 của tháng 4/2020 (6-12/4), lưu lượng container tại 8 cảng hàng đầu của Trung Quốc (gồm Thâm Quyến, Thượng Hải, Ninh Ba, Quảng Châu, Hạ Môn, Thiên Tân, Đại Liên và Thanh Đảo) giảm 5% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù mức giảm này thấp hơn nhiều so với con số âm 19,8% của tháng 2/2020, nhưng đây là tuần giảm thứ hai liên tiếp kể từ khi cảng biển được vận hành trở lại. Từ 30/3 đến 5/4, lưu lượng đã giảm 4,4% so với tuần liền kề trước đó (SCMP, 15/4).

3. Châu Âu

  • Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) đã tung ra các biện pháp hỗ trợ tài chính trong thời gian qua để hỗ trợ các quốc gia trong toàn khối, bao gồm cam kết chi hơn 1 nghìn tỷ Euro cho nợ công và tư nhân trong năm nay. Phó Chủ tịch ECB, ông Luis de Guindos, cho biết ECB đang tập trung vào việc ngăn chặn cuộc khủng hoảng do sự bùng phát của coronavirus trở thành một cuộc khủng hoảng nợ công và  ECB có thể có hành động tiếp theo nếu cần để hỗ trợ khu vực đồng euro. Gợi ý về tính linh hoạt trong ứng phó khủng hoảng ECB, ông Guindos cho biết ECB luôn ủng hộ sự tồn tại của một công cụ tài chính ở cấp độ châu Âu có thể bổ sung vào chính sách tiền tệ như "corona bonds" (Bloomberg, 18/4).
  • Thủ tướng Pháp Edouard Philippe vừa tiết lộ kế hoạch dỡ bỏ dần các hạn chế đối với việc đi lại và kinh doanh của người dân nhằm ngăn chặn sự lây lan của COVID-19 trong vòng 2 tuần tới. Theo đó, kế hoạch dỡ bỏ dự kiến sẽ được bắt đầu từ ngày 11/5. Bên cạnh đó, Đức dự kiến cho phép một số cửa hàng nhỏ (diện tích dưới 800 mét vuông) bắt đầu phục vụ khách hàng trong tuần này, trong khi các trường dự kiến sẽ dần mở cửa trở lại vào đầu tháng 5 (Bloomberg 20/4).
  • Ngày 15/4, Chính phủ Thụy Điển đã thông báo về Chính sách Tài khóa và Sửa đổi ngân sách 2020 (hay còn gọi Kế hoạch Ngân sách Mùa Xuân). Kế hoạch Ngân sách Mùa xuân ước tính lên tới 107 tỉ SEK (khoảng 10,7 tỉ USD) trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19. Bộ trưởng Tài chính Magdalena Andersson cảnh báo, nếu đại dịch kéo dài, một viễn cảnh tồi tệ hơn có thể là GDP giảm 10% trong năm nay thay vì giảm 4%, thâm hụt ngân sách lên tới 9% so với tính toán trước là 3,8% và tỉ lệ thất nghiệp có thể lên tới 13,5%, thay vì 9-10% như dự báo 2 tuần trước (ĐSQVN tại Thụy Điển, 15/4).

4. Nhật Bản và Hàn Quốc:

  • Nhật Bản: (i) Chính phủ Nhật đã tăng gói hỗ trợ khẩn cấp giảm tác động của dịch Covid-19 từ 102,8 nghìn tỷ yên lên mức kỷ lục 117,1 nghìn tỷ yên (~1,09 nghìn tỷ USD). Nguyên nhân là do Nhật Bản đã bất ngờ điều chỉnh chính sách hỗ trợ thành cấp phát 100.000 yên mỗi cá nhân cho 126 triệu người dân nước này thay vì 300.000 yên mỗi hộ gia đình bị giảm thu nhập vì dịch bệnh như trước (Kyodo, 20/4); (ii) Xuất khẩu 3 tháng đầu năm 2020 giảm 11,7%, mức giảm mạnh nhất trong 4 năm. Tuy nhiên, nhập khẩu chỉ giảm 5,0% giúp cho thương mại quý 1/2020 vẫn đạt thặng dư 4,9 tỷ yên (45,47 triệu USD). Theo đối tác, xuất khẩu sang Trung Quốc, đối tác lớn nhất của Nhật Bản, giảm 8,7% ở các mặt hàng như linh kiện ô tô, hợp chất hữu cơ và máy móc sản xuất chip; xuất khẩu sang Mỹ giảm 16,5%, mức thấp nhất kể từ năm 2011 do sụt giảm nhu cầu về ô tô, động cơ máy bay, máy móc xây dựng và khai thác mỏ; xuất khẩu sang châu Á, vốn chiếm hơn nửa kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản, giảm 9,4% (Reuters, 20/4).
  • Hàn Quốc: (i)Ngày 20/4, Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc cho biết nước này có khả năng tăng chi tiêu tài chính như một biện pháp kinh tế ứng phó với đại dịch Covid-19, chính phủ nước này có thể sẽ phát hành thêm trái phiếu chính phủ. Tuần trước, Bộ đã công bố ngân sách bổ sung thứ hai là 7.6 nghìn tỷ won (6,3 tỷ USD) để tặng phiếu mua sắm và phiếu quà tặng cho các hộ gia đình để giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế từ đại dịch. Cùng với ngân sách của chính quyền địa phương, chính quyền trung ương sẽ chi 9,7 nghìn tỷ won cho gói cứu trợ một lần cho 14,78 triệu hộ gia đình, khoảng một nửa tổng số hộ gia đình của cả nước (Yonhap News, 20/4); (ii) Tiền gửi ngoại tệ tại các ngân hàng ở Hàn Quốc đã đạt mức tăng lớn nhất trong 16 tháng vào tháng 3 vừa qua trong dịch Covid-19. Theo số liệu từ Ngân hàng Hàn Quốc (BOK), tiền gửi ngoại tệ tồn đọng tại các ngân hàng ở đây đạt 75,29 tỷ USD vào cuối tháng 3, tăng 6,78 tỷ USD so với tháng trước, đánh dấu mức tăng lớn nhất trong một tháng kể từ mức tăng 6,94 tỷ USD được ghi nhận vào tháng 11 năm 2018. Tiết kiệm bằng đồng đô la Mỹ đã tăng từ 5,92 tỷ USD lên 64,46 tỷ USD, trong khi tiết kiệm bằng đồng Euro có mức tăng tương đương từ 550 triệu USD lên 3,65 tỷ USD (Yonhap News, 20/4).

5. ASEAN và các nền kinh tế mới nổi

  • IMF dự báo tăng trưởng của Ấn Độ có thể vượt 7% trong năm tài khóa 2021 (bắt đầu từ tháng 4) nếu dịch bệnh sớm chấm dứt. Theo Ranil Salgado, Trưởng văn phòng Ấn Độ của IMF, trước hết, quốc gia Nam Á này cần kiểm soát hiệu quả Covid-19, từ đó chấm dứt tình trạng phong tỏa hiện nay, đồng thời tăng cường gói kích thích kinh tế. Giá dầu xuống thấp cũng là một điều kiện thuận lợi cho kinh tế Ấn Độ. Đối với năm tài khóa 2020, IMF dự báo Ấn Độ sẽ tăng trưởng 1,9%, một trong ít nền kinh tế bên cạnh Trung Quốc có mức tăng trưởng dương trong bối cảnh bệnh dịch càn quét kinh tế toàn cầu (CNBC ngày 20/4).
  • Fitch Solutions vừa hạ dự báo tăng trưởng của Indonesia xuống còn 2.8% từ mức ban đầu là 4.2%, trong bối cảnh tăng trưởng tiêu dùng và đầu tư nhiều khả năng sẽ chậm lại do Covid-19. Những nỗ lực của của Chính phủ và ngân hàng trung ương dù rất quyết liệt nhưng theo Fitch, vẫn chưa đủ để bù đắp tác động sâu sắc của Covid-19. Tiêu dùng cá nhân của nước này dự kiến chỉ còn 1,2% so với 5% của năm ngoái do thất nghiệp gia tăng, lên tới 2,8 triệu người tính đến ngày 13/4. (The Jakarta Post 20/4).
  • Kinh tế Thái Lan đang phải gánh chịu cú sốc nặng nề nhất sáu thập niên trở lại đây do Covid-19, khi GDP tăng trưởng âm 4% và 10 triệu người thất nghiệp, theo dự báo của Phòng Thương mại Thái Lan (TCC). Chỉ số tự tin của cơ quan này trong tháng Ba đã giảm còn 37,5 điểm, thấp nhất kể từ tháng 1/2018, do dịch bệnh. Dự báo suy giảm kinh tế do TCC đưa ra đã tính đến gói kích thích kinh tế 1,9 nghìn tỷ baht mà chính phủ ban hành. Nếu không có gói hỗ trợ này, ước tính mức sụt giảm sẽ lên tới 8,8%. Tuy nhiên, TCC vẫn hy vọng kinh tế sẽ có thể phục hồi trong quý IV nếu tình hình ổn định trở lại (The Nation 19/04).
  • Mặc dù có khả năng sẽ giảm 6,7% trong năm nay (nặng nề nhất kể từ cuộc Đại suy thoái), kinh tế Australia vẫn được IMF dự báo sẽ hồi phục mạnh mẽ ở mức 6,1% trong 2021 (cao nhất từ 1984 trở lại đây). Tuy nhiên tổ chức này cũng phỏng đoán tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng từ 7,6% năm 2020 lên 8.9% vào cuối năm 2021. Con số 7,6% được cho là một đánh giá lạc quan nếu đặt trong tương quan với mức giảm GDP. Tuy nhiên sự lạc quan này chỉ dừng lại ở đó, vì 8,9% đồng nghĩa với việc tỷ lệ thất nghiệp không những không giảm mà còn tăng bất chấp kịch bản tăng trưởng kinh tế trong năm 2021. Một số chuyên gia đang lo ngại quá trình hồi phục của Australia sẽ theo hình chữ L thay vì chữ V như mô hình của IMF (The Guardian, 18/4).

 

B. KINH TẾ VIỆT NAM

  • Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới vừa công bố của IMF đã giảm dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm nay xuống còn 2,7% từ mức 7% đưa ra vào tháng 1/2020, đồng thời dự kiến sẽ phục hồi lên 7% vào năm 2021. Việt Nam được IMF đánh giá có triển vọng tăng trưởng khả quan nhất khu vực ASEAN 5 trong giai đoạn khó khăn vì dịch bệnh hiện tại. Dự báo GDP của nhóm ASEAN 5, bao gồm Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippines và Việt Nam, trong năm nay dự kiến sẽ co lại 0,6%. Mức giảm GDP mạnh nhất thuộc về Thái Lan (xấp xỉ 9%) khi ngành du lịch đóng góp 16% GDP nơi đây đang tê liệt vì dịch bệnh (IMF, 15/4).
  • Ngày 16/4, Vietjet đã đạt được thỏa thuận với các tổ chức tài chính trong nước và quốc tế để trì hoãn 70-80% các khoản phải trả cho các hợp đồng mua máy bay từ 3-12 tháng, thông báo cho biết thêm rằng các bên cho vay bao gồm HSBC, Citibank và World Bank. Vietjet cũng cho biết hãng đang tìm cách cắt giảm chi phí 30-70% và trì hoãn thanh toán cho các nhà cung cấp khác. Theo chia sẻ của Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Thị Thúy Bình với Reuters, "Đây là một phần trong những nỗ lực của chúng tôi nhằm duy trì hoạt động bình thường và chuẩn bị cho sự phục hồi mạnh mẽ khi đại dịch đi qua".
  • Trong ấn phẩm "Đánh giá kinh tế Việt Nam thường niên" của trường Đại học Kinh tế quốc dân, các chuyên gia kinh tế tính toán, trong 10 năm tới, trung bình mỗi năm, kinh tế số đóng góp từ 7 - 16% vào tốc độ tăng trưởng năng suất lao động. Đây là động lực quan trọng để cải thiện năng suất của Việt Nam vốn đang ở mức thấp trong ASEAN. Tuy nhiên, vấn đề tài chính và kỹ năng công nghệ số còn thấp. Nhiều doanh nghiệp cơ khí, dệt, may, da giày cũng không sẵn sàng chuyển đổi số (vtv.vn, 19/4).

 

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU

1. Đại dịch sẽ thay đổi vĩnh viễn trật tự kinh tế và tài chính (ĐSQVN tại Mỹ, 18/4).

Tờ Foreign Policy có bài tổng hợp ý kiến của một số chuyên gia kinh tế hàng đầu về tác động của đại dịch corona virus và đi đến nhiều nhận định, trong đó có ý kiến cho rằng đại dịch sẽ dẫn đến những thay đổi vĩnh viễn về sức mạnh chính trị và kinh tế trên thế giới.

Giải thưởng Nobel về kinh tế, GS. Joseph E. Stiglitz cho rằng đại dịch cho thấy chúng ta cần sự cân bằng tốt hơn giữa toàn cầu hóa và khả năng tự lực. Cuộc khủng hoảng corona là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng đơn vị chính trị và kinh tế cơ bản vẫn là quốc gia. Các nhà kinh tế thường chế giễu các lời kêu gọi các nước theo đuổi chính sách an ninh lương thực hoặc năng lượng. Trong một thế giới toàn cầu hóa nơi biên giới không có vấn đề, họ lập luận, chúng ta luôn có thể quay sang các nước khác nếu có chuyện gì xảy ra. Bây giờ các quốc gia giữ chặt khẩu trang và thiết bị y tế, và đấu tranh để giữ nguồn cung. Hệ thống kinh tế mà chúng ta xây dựng sau đại dịch này cần có tính dài hạn và nhạy cảm hơn với thực tế là toàn cầu hóa kinh tế đã vượt xa toàn cầu hóa chính trị. Các quốc gia sẽ phải cố gắng cân bằng tốt hơn giữa việc tận dụng lợi thế của toàn cầu hóa và đảm bảo một mức độ tự lực cần thiết.

Chuyên gia Carmen M. Reinhart cho rằng Covid 19 như thêm một cái đinh khác đóng lên chiếc quan tài toàn cầu hóa. Đại dịch coronavirus là cuộc khủng hoảng đầu tiên kể từ những năm 1930 nhấn chìm cả nền kinh tế phát triển và đang phát triển. Như những năm 1930, các yếu tố chủ quyền sẽ được đề cao. Sẽ có nhiều người ủng hộ các đề xuất hạn chế thương mại và dòng vốn quốc tế. Người ta sẽ thêm nghi ngờ chuỗi cung ứng toàn cầu, sự an toàn của du lịch quốc tế và ở cấp quốc gia, lo ngại về khả năng tự cung cấp nhu cầu và khả năng phục hồi sẽ tồn tại kể cả sau khi đại dịch được kiểm soát. Thiệt hại đối với thương mại và tài chính quốc tế có thể sẽ lan rộng và kéo dài. Đây cũng là quan điểm của Adam Tooze khi cho rằng nền kinh tế bình thường trước đây sẽ không bao giờ quay trở lại.

2. Covid-19 và Châu Á-Thái Bình Dương: tăng trưởng thấp nhất kể từ thập niên 1960 (IMF Blog, ngày 15/4/2020)

Cuộc khủng hoảng do Covid-19 mang lại tồi tệ hơn khủng hoảng tài chính toàn cầu trước đây, trong đó Châu Á bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây thực sự là một cú sốc kinh tế, tăng trưởng tại Châu Á dự báo đóng băng ở mức 0% trong năm 2020, thấp nhất trong gần 60 năm qua (so với mức tăng trưởng 4,7% trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hay 1,3% trong cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á).

Suy thoái kép

Bên cạnh tác động của các biện pháp kiểm soát trong nước và giãn cách xã hội, có 02 yếu tố chính đang định hình tương lai của Châu Á, đó là:

  • Kinh tế toàn cầu suy thoái: Kinh tế toàn cầu dự kiến sụt giảm 3% trong năm 2020. Đây là sự suy thoái đồng bộ do các nền kinh tế trên thế giới đồng loạt đóng cửa. Các đối tác thương mại chính của Châu Á dự báo sẽ bị suy thoái trầm trọng, trong đó kinh tế Mỹ sụt giảm 6%, Châu Âu giảm 6,6%.
  • Kinh tế Trung Quốc suy thoái: Mức tăng trưởng của Trung Quốc dự tính giảm từ 6,1% trong năm 2019 xuống 1,2% trong năm 2020.

Kinh tế thế giới năm 2021 dự báo sẽ tăng trưởng mạnh. Nếu các biện pháp kiểm soát và chính sách kích thích tăng trưởng có hiệu quả thì kinh tế Châu Á dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh mẽ trở lại, thậm chí mạnh hơn thời kỳ khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, Châu Á đang trải qua các giai đoạn khác nhau của Dịch Covid-19. Trong khi nền kinh tế Trung Quốc bắt đầu hoạt động trở lại thì các nền kinh tế khác còn đóng cửa, một số nước phải trải qua làn sóng thứ hai của dịch bệnh. Triển vọng kinh tế Châu Á phụ thuộc nhiều vào sự phát tán của vi-rút và hiệu quả của chính sách các nước.

Các trọng tâm chính sách

Khủng hoảng lần này không giống bất kỳ cuộc khủng hoảng nào trước đây trong lịch sử, do đó cần triển khai các chính sách ứng phó toàn diện và đồng bộ. Trước tiên, cần ưu tiên hỗ trợ ngành y tế để tăng khả năng kiểm soát vi-rút, đồng thời triển khai các biện pháp giảm lây nhiễm. Các biện pháp kiểm soát gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế, trong đó hộ gia đình và doanh nghiệp bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất từ dịch bệnh cần được hỗ trợ. Dịch Covid-19 cũng ảnh hưởng tới các thị trường tài chính. Chính sách tiền tệ cần được triển khai khéo léo nhằm tăng khả năng thanh khoản, giảm căng thẳng tài chính cho các ngành công nghiệp và doanh nghiệp vừa và nhỏ, có thể tạm thời nới lỏng các chính sách vĩ mô. Nếu cần thiết có thể tìm đến sự hỗ trợ tài chính từ các tổ chức đa phương hoặc can thiệp thị trường ngoại hối và kiểm soát vốn.

Các nền kinh tế Châu Á đã và đang triển khai một số sáng kiến theo hướng này như: hỗ trợ trực tiếp ngành y tế, các gói kích thích tài khóa và nhiều biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các ngân hàng trung ương trên khắp châu lục đã tăng cường tính thanh khoản và cắt giảm lãi suất. Ví dụ, Ngân hàng Nhật Bản mở rộng hoạt động mua lại, phối hợp với các ngân hàng trung ương trên thế giới nhằm đảm bảo sự hoạt động của thị trường và đưa ra các biện pháp tạo thuận lợi cho tài chính doanh nghiệp.

Hỗ trợ của IMF

Kể từ khi Dịch Covid-19 bùng phát, IMF đã đưa ra một số công cụ giúp các thành viên vượt qua khủng hoảng và hạn chế tổn thất về kinh tế và con người. Hơn 15 quốc gia trên khắp khu vực đã quan tâm đến hai công cụ tài chính khẩn cấp của IMF là Thấu chi tín dụng khẩn cấp (Rapid Credit Facility – RCF) và Chương trình hỗ trợ tài chính nhanh (Rapid Financing Instrument - RFI). Đường dây Thanh khoản Ngắn hạn cũng đã được thiết lập và là một phần của mạng lưới tài chính an toàn toàn cầu của IMF./.

 


[1] Tham khảo Bản tin NGKT ngày 14 tháng 4 năm 2020.

Tin liên quan
Biển Đông nổi sóng với cuộc chiến công hàm 2.0    07/08/2020
ASEAN và việc hóa giải mâu thuẩn ở Biển Đông    07/08/2020
Kế hoạch 197/KH-UBND ngày 30/7/2020 của UBND tỉnh triển khai thực hiện Thỏa thuận toàn cầu về Di cư hợp pháp, an toàn và trật tự của Liên hợp quốc giai đoạn 2020 - 2030    05/08/2020
Những chiếc cầu hữu nghị của Nhóm Việt kiều VK ở TP. HCM    31/07/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 28/7/2020)    30/07/2020
New Zealand và Việt Nam nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược    27/07/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 21/7/2020)    24/07/2020
Mỹ duy trì thượng tôn pháp luật ở Biển Đông    22/07/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 14/7/2020)    21/07/2020
Về việc Khách nước ngoài đến làm việc với các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh, UBND các huyện, thành, thị trên địa bàn tỉnh Tiền Giang    22/07/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 1
  Hôm nay: 166
  Tổng lượt truy cập: 78839