Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin

Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 25/8/2020)

VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ

-----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 25/8/2020)

***

Tin vắn

  • Nhật Bản và Ấn Độ đang đàm phán thúc đẩy sáng kiến Chuỗi cung ứng bền vững nhằm hạn chế phụ thuộc vào Trung Quốc hậu dịch.
  • USTR cho biết đã có cuộc đối thoại mang tính xây dựng với Trung Quốc và nhất trí tiếp tục thúc đẩy thỏa thuận thương mại Giai đoạn 1 giữa hai nước.
  • Thu ngân sách của Trung Quốc tăng tháng thứ hai liên tiếp từ đầu năm 2020, cho thấy kinh tế đang phục hồi, dần đi vào ổn định tăng trưởng.
  • Cục Dự trữ liên bang Mỹ dự báo dịch bệnh chắc chắn cản trở tăng trưởng và gây tổn hại cho hệ thống tài chính.
  • Do tác động của COVID-19, GDP của Eurozone giảm 12,1% trong quý II/2020, sau mức giảm 3,6% trong quý trước đó.
  • GDP của Ấn Độ trong quý I của năm tài khóa 2020 có thể giảm đến 25,5% do tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19.
  • Indonesia tạm hoãn kế hoạch 33 tỉ USD chuyển thủ đô sang đảo Borneo nhằm tập trung chống dịch Covid-19.

Bài phân tích/Tin chuyên sâu
-
Cơ hội dẫn đầu của kinh tế Trung Quốc (East Asia Forum, 12/08)

A. KINH TẾ THẾ GIỚI

  • Nhật Bản, Ấn Độ và Australia đang hướng tới một nỗ lực ba bên nhằm đảm bảo các chuỗi cung ứng toàn cầu và giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong trường hợp một thảm họa tương tự như Covid-19 xảy ra trong tương lai. Nhật Bản đã đề xuất ý tưởng này với Ấn Độ từ một tháng trước và hai bên dự kiến sẽ tiếp tục trao đổi về Sáng kiến Chuỗi cung ứng Bền vững (SCRI) tại hội nghị thượng đỉnh song phương đầu tháng 9. Australia cũng đang có nhu cầu tham gia sáng kiến này nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào Trung Quốc, nhất là khi quan hệ song phương đang trở nên căng thẳng. Tuy nhiên, Australia chưa chính thức nhận lời tham gia và các bên vẫn đang tiếp tục thảo luận về vấn đề này, và Canberra chưa đưa ra bình luận cụ thể. (SCMP 21/8)
  • Các chuyên gia kinh tế hàng đầu cho rằng xu thế đảo ngược toàn cầu hóa và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng là những dấu ấn nổi bật trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump. Kinh tế trưởng của Moody's Mark Zandi cho rằng kinh tế Mỹ sẽ bị thu hẹp sau đại dịch và không dễ gắn kết trở lại với thế giới. Chuyên gia kinh tế đoạt giải Nobel Joseph Stiglitz phê phán chủ nghĩa bảo hộ của Trump là "xấu xí" và cho rằng hồi hương các nhà máy sẽ không tạo ra việc làm cho người Mỹ do những công việc này chủ yếu sẽ được robot đảm nhiệm. CNBC 24/8.
  • Văn phòng của Đại diện thương mại Mỹ cho biết trong cuộc điện đàm song phương, các quan chức Mỹ và Trung Quốc đều nhận thấy những tiến bộ trong tiến trình giải quyết các vướng mắc trong việc thực hiện Giai đoạn 1 của thỏa thuận đạt được hồi tháng 1. Trong một thông báo khác, Bộ Thương mại Mỹ xác nhận hai bên đã có cuộc đối thoại mang tính xây dựng và nhất trí tiếp tục thúc đẩy thỏa thuận. Hai bên đã xem xét những bước đi của Trung Quốc nhằm triển khai các cải cách cơ cấu để tăng cường bảo hộ sở hữu trí tuệ và dỡ bỏ các rào cản đối với doanh nghiệp Mỹ trong lĩnh vực dịch vụ tài chính và nông nghiệp, cũng như xóa bỏ việc ép buộc chuyển giao công nghệ. (Asia Nikkei 25/8)

1. Mỹ

  • Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố về khả năng tách nền kinh tế Mỹ khỏi Trung Quốc trong bối cảnh Bắc Kinh là bạn hàng lớn mua nhiều sản phẩm của Mỹ. Ông Trump nhấn mạnh: "Chúng ta không cần phải làm ăn với Trung Quốc. Nếu họ hành xử với chúng ta không đúng, tôi chắc chắn sẽ làm được điều đó". Đến nay Mỹ - Trung mới đạt được thoả thuận thương mại giai đoạn 1, trong đó Bắc Kinh cam kết tăng mua hàng hoá từ Mỹ. Tuy nhiên Tổng thống Trump chưa muốn đàm phán giai đoạn 2 vì "không hài lòng" với cách Trung Quốc ứng phó với dịch Covid-19, mà theo ông là đã để dịch lan ra toàn cầu. Trước đó vào tháng 6, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin cũng cho biết Mỹ sẽ tách nền kinh tế khỏi Trung Quốc nếu các công ty Mỹ không được phép cạnh tranh trên cơ sở bình đẳng và công bằng trong nền kinh tế Trung Quốc. (Fox News, 23/8)
  • Báo cáo của công ty IHS cho thấy các công ty của Mỹ đang chứng kiến nhu cầu tăng trở lại sau khi mở cửa; số liệu cho thấy nền kinh tế đã đứng vững được sau đợt bùng phát trở lại của Covid-19 trong tháng 7. Chỉ số PMI, đã tăng từ 50,3 điểm lên 54,7 điểm trong tháng 7, cao nhất trong 18 tháng. Trong đó, sản lượng sản xuất tăng tử 50,9 điểm lên 53,6, cao nhất trong 19 tháng; hoạt động dịch vụ tăng từ 50 lên 54,8 điểm, cao nhất trong 17 tháng. Chuyên gia kinh tế cao cấp Michael Pearce tại Capital Economics nhận định: Số liệu này cho thấy một sự chắc chắn, nền kinh tế dường như có đủ sức mạnh để bước tới dù cho trước đó có nhiều lý do để lo lắng. Chỉ số trên PMI 50 là dấu hiệu cho thấy sự tăng trưởng. Trong một báo cáo khác, Hiệp hội Bất động sản quốc gia cho biết doanh số bán nhà đã qua sử dụng trong tháng 7 tăng 24,7% so với tháng 6, được tiếp sức bởi mức lãi suất thấp và việc mọi người mong muốn có không gian rộng hơn. (Wall Street Journal, 23/8)
  • Ủy ban Thị trường mở thuộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) công bố Biên bản cuộc họp tháng 7 trong đó các quan chức của FED bày tỏ quan ngại về tương lai của nền kinh tế, cho biết dịch bệnh chắc chắn sẽ cản trở tăng trưởng và chắc chắn sẽ gây tổn hại cho hệ thống tài chính. Các nhà hoạch định chính sách của FED đã biểu quyết giữ lãi suất gần bằng không, cho rằng cuộc khủng hoảng y tế sẽ đè nặng lên các hoạt động kinh tế, việc làm và lạm phát trong tương lai gần và sẽ đặt ra những nguy cơ đáng kể cho triển vọng kinh tế trong trung hạn. Chủ tịch FED Jerome Powell và ban lãnh đạo của FED đã nhiều lần nhấn mạnh về sự cần thiết phải tiếp tục có gói kích thích tài khóa mới hiện vẫn đang bế tắc tại Quốc hội. GDP của Mỹ trong Quý II sụt giảm mạnh do đại dịch đã khiến cho hầu hết hoạt động không thiết yếu phải đóng cửa. Có dấu hiệu tăng trưởng trong Quý III/2020 nhưng sự gia tăng trở lại của các ca lây nhiễm đang khiến nhiều người đang đặt câu hỏi về mức độ phục hồi. (CNBC,19/8)

2. Trung Quốc

  • Ngày 19/8, Bộ Tài chính Trung Quốc công bố số liệu cho thấy thu ngân sách quốc gia trong tháng 7 tăng 4,3%, cao hơn 1,1% so với tháng 6. Đây là tháng thứ hai liên tiếp kể từ đầu năm 2020, thu ngân sách quốc gia theo tháng của Trung Quốc tăng trưởng dương, cho thấy nền kinh tế Trung Quốc đang phục hồi, dần đi vào ổn định tăng trưởng. Tuy nhiên, trong 7 tháng đầu năm, thu ngân sách quốc gia đạt 11.472,5 tỷ NDT (khoảng 1.638,9 tỷ USD), giảm 8,7% so với cùng kỳ. Đại diện Bộ Tài chính Trung Quốc cho rằng dịch bệnh đã tác động rất lớn đến thu ngân sách của Trung Quốc. Do thu ngân sách những tháng đầu năm bị âm nên thu ngân sách quốc gia trong năm 2020 dự kiến sẽ thấp hơn so với năm trước. (China Times,19/8)
  • Thị phần xuất khẩu toàn cầu của Trung Quốc chịu tác động của cọ sát thương mại với Mỹ. Thêm vào đó, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, yêu cầu về quản trị doanh nghiệp, sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo, đang buộc các công ty đa quốc gia giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Theo nghiên cứu mới nhất của Công ty luật Baker McKenzie và Công ty tư vấn Silk Road Associates, lượng xuất khẩu 1.200 loại sản phẩm của Trung Quốc năm 2019 chiếm 22% thị phần xuất khẩu của thế giới, giảm 3 điểm % so với năm 2018. Đối với hàng tiêu dùng, thị phần toàn cầu của Trung Quốc đã giảm 4 điểm %, xuống mức 42%. Thời gian qua, Washington áp dụng các biện pháp trên phạm vi rộng đối với vào Trung Quốc, nhằm thoát khỏi chuỗi cung ứng với trọng tâm là Trung Quốc, ngăn chặn tham vọng trở thành "cường quốc công nghệ toàn cầu" của Bắc Kinh. Bà Anna Peter, người phụ trách thương mại quốc tế khu vực Châu Á-Thái Bình Dương của Công ty luật Baker McKenzie cho biết, sau đại dịch Covid-19, các công ty đang tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng về mặt địa lý, xây dựng nhiều lớp an toàn hơn, áp dụng biện pháp giám sát nghiêm ngặt đối với chuỗi cung ứng. (Financial Times, 20/8)
  • Đoàn đàm phán thương mại của Mỹ và Trung Quốc dự kiến trao đổi trực tuyến về kết quả thực hiện những điều khoản trong thỏa thuận thương mại giai đoạn một trong vài ngày tới. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hoãn đàm phán với Trung Quốc vì hiện giờ không muốn giao thiệp với phía Trung Quốc. Tuy nhiên, các quan chức Nhà trắng sau đó làm rõ rằng phát biểu của Tổng thống Trump đề cập đến quan hệ song phương nói chung, không đề cập cụ thể đến thỏa thuận thương mại. Theo Chánh văn phòng Nhà trắng Mark Meadows, hiện chưa có kế hoạch đàm phán cấp cao mới giữa hai bên, nhưng Đại diện thương mại Mỹ Lighthizer vẫn duy trì liên lạc đều đặn với người đồng cấp phía Trung Quốc về việc thực hiện các cam kết; nhấn mạnh phát biểu của Tổng thống Trump không đồng nghĩa với việc hủy bỏ thỏa thuận, trên thực tế tổng thống vẫn thường xuyên theo dõi việc thực hiện. Phát biểu tại họp báo thường kỳ ngày 19/08, Thư ký Nhà trắng Kayleigh McEnany khẳng định không có ngày cụ thể cho bất kỳ cuộc đàm phán chính thức về thỏa thuận, và đàm phán nếu có sẽ phải được tiến hành giữa hai trưởng đại diện thương mại. Cùng ngày, Cố vấn kinh tế Nhà trắng Peter Navarro cho biết thỏa thuận thương mại vẫn đang tiến hành bình thường; xuất khẩu dầu mỏ của Mỹ sang Trung Quốc có thể sẽ tăng gấp đôi trong tháng 9. Trong khi đó, phát biểu tại họp báo ngày 20/8, Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Gao Feng cho biết Trung Quốc và Mỹ sẽ tiến hành đàm phán thương mại trong tương lai gần. (Wall Street Journal, 20/8)

3. Châu Âu

  • Do tác động của dịch COVID-19, GDP của cả Eurozone giảm 12,1% trong quý II/2020, sau mức giảm 3,6% trong quý trước đó. Đây là con số tồi tệ nhất kể từ khi Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) bắt đầu tổng hợp số liệu liên quan vào năm 1995. Tại Anh, GDP đã giảm 20,4% trong quý II/2020 sau đà giảm 2,2% trong quý I/2020, quốc gia này ghi nhận đợt suy thoái nghiêm trọng nhất tại châu lục trong hai quý đầu năm 2020. Đức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu ghi nhận GDP giảm 10,1% trong quý II/2020, sau đà giảm 2% trong quý I/2020. Pháp, nền kinh tế lớn thứ hai khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) ghi nhận GDP giảm mạnh 13,8% trong quý II/2020, sau đà giảm 5,9% trong quý trước đó. GDP của Italy giảm 5,4% trong quý I/2020 và giảm tiếp 12,4% trong quý II/2020. Tây Ban Nha chứng kiến nền kinh tế giảm thêm 18,5% trong quý II/2020, sau khi ghi nhận GDP giảm 5,2% trong quý I/2020. (AFP, 21/8)
  • Theo số liệu do Chính phủ Tây Ban Nha công bố ngày 22/8, hơn 50% số doanh nghiệp ở Tây Ban Nha đã phải ngừng hoạt động khi dịch COVID-19 bùng phát hiện đang mở cửa trở lại, qua đó cho thấy nền kinh tế trong nước đang từng bước phục hồi. Số liệu thống kê cho thấy kể từ khi Tây Ban Nha nới lỏng lệnh phong tỏa bắt đầu vào tháng 5/2020, 49.159 công ty đã đăng ký chi trả an sinh xã hội với chính phủ nước này. Con số này chỉ bằng hơn 50% số doanh nghiệp phải ngừng hoạt động khi giai đoạn cao điểm của đại dịch COVID-19 diễn ra trong hai tháng 3-4/2020. Các lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất của nền kinh tế Tây Ban Nha trong giai đoạn từ tháng 2-7/2020 là giáo dục với 22,6% số công ty đang hoạt động phải đóng cửa, nông nghiệp và ngư nghiệp với 15,2% số doanh nghiệp phải ngừng hoạt động. (Reuters 22/8)
  • Chính phủ Pháp ngày 22/8 cho biết sẽ công bố kế hoạch trị giá 100 tỷ euro (118 tỷ USD) chậm hơn một tuần so với dự kiến công bố vào ngày 25/8. Kế hoạch này để "tiếp sức" cho nền kinh tế trong nước - hiện đang chịu ảnh hưởng tiêu cực của dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 - trở lại bình thường. Các doanh nghiệp đã rất mong đợi thông tin chi tiết về kế hoạch trên. Người phát ngôn của Chính phủ Pháp Gabriel Attal cho biết, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron mong muốn các bộ trưởng nước này nỗ lực nhằm "đảm bảo các biện pháp ứng phó dịch COVID-19 như đeo khẩu trang ở nơi làm việc và các trường học trung học tại nước này được áp dụng đúng quy cách để tất cả mọi người đều có thể chấp nhận và thực hiện". Sau đó Pháp mới công bố kế hoạch phục hồi kinh tế "vào tuần đầu tiên của tháng 9/2020". (AFP 22/8)

4. Nhật Bản và Hàn Quốc

  • Hàn Quốc: (i) Ngày 20/8, Ủy ban Thương mại Hàn Quốc (KTC) ra quyết định sơ bộ về gia hạn các mức thuế chống bán phá giá với sản phẩm gỗ dán từ Trung Quốc (mức thuế từ 3,98% đến 27,1%) và Malaysia (mức thuế từ 4,73% và 38,1%) trong 5 năm với kết luận các sản phẩm này có thể bị bán phá giá tại thị trường Hàn Quốc khi các rào cản hiện tại được dỡ bỏ (Yonhap News, 20/8); (ii) Theo Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK), tâm lý người tiêu dùng Hàn Quốc đạt mức cao nhất trong 6 tháng gần đây vào tháng 8/2020 do hy vọng hồi phục nền kinh tế. Theo đó, Chỉ số tâm lý người tiêu dùng tổng hợp (CCSI) ở mức 88,2 trong tháng 8, tăng so với mức 84,2 của tháng trước, cải thiện đáng kể so với mức thấp kỷ lục 11 năm của tháng 4 năm nay (Yonhap News, 25/8); (iii) Theo báo cáo của Cơ quan Hải quan Hàn Quốc (KCS), kim ngạch xuất khẩu trong tháng 7 đạt 42,8 tỷ USD, giảm 7,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Kim ngạch nhập khẩu đạt 38,7 tỷ USD, giảm 11,6% so với cùng kỳ năm 2019. Cán cân thương mại của Hàn Quốc trong tháng 7 đạt 4,1 tỷ USD, duy trì đà thặng dư ba tháng liên tiếp. Xét theo từng quốc gia, xuất khẩu sang Mỹ tăng 7,7%, sang Trung Quốc cũng tăng 2,5%. Tuy nhiên, xuất khẩu sang Việt Nam, EU, Nhật Bản và Trung Đông vẫn duy trì xu hướng giảm. Trong các mặt hàng xuất khẩu chủ chốt, chip bán dẫn và tàu lần lượt tăng 5,5% và 18,8%. Ngược lại, xe ô tô giảm 1,8%, các thiết bị viễn thông không dây cũng giảm 8,9%. KBS, 19/8.
  • Nhật Bản: Văn phòng Nội các Nhật Bản cho biết kinh tế Nhật Bản trong quý II/2020 sụt giảm chưa từng có, GDP tính theo năm giảm 27,8% so với quý trước theo giá trị thực. Mức sụt giảm này lớn hơn nhiều so với mức sụt giảm 17,8% trong quý 1/2009 do cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và cao hơn mức dự đoán của các chuyên gia kinh tế trước đó là 26,59%.  Trước khi đại dịch bùng phát, kinh tế Nhật Bản đã bị ảnh hưởng bởi cạnh tranh thương mại Mỹ - Trung, tác động của việc gia tăng thuế tiêu dùng; Từ tháng 4/2020, chính phủ ban hành tình trạng khẩn cấp, mở rộng dần trên quy mô toàn quốc và kéo dài đến gần cuối tháng 5/2020 càng khiến nền kinh tế bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tiêu dùng cá nhân, đóng góp 1 nửa cho kinh tế Nhật Bản, giảm mạnh ở mức 8,2%, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ cũng giảm 18,5%, số lượng khách du lịch quốc tế sụt giảm mạnh do các hạn chế đi lại được áp dụng nhằm kiểm soát dịch bệnh Japan Times,18/8.

5. ASEAN và các nền kinh tế mới nổi

  • GDP của Ấn Độ trong quý I của năm tài khóa 2020 có thể giảm đến 25,5% do tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19. Dữ liệu về tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ tháng 4-6 được công bố hôm 31/8 nhiều khả năng sẽ cho thấy các biện pháp kiềm chế Covid đã tác động sâu sắc đến nền kinh tế. Hầu hết các hoạt động kinh tế đã bị đình trệ khi nước này áp dụng những biện pháp cách ly gắt gao. Nông nghiệp, chi tiêu chính phủ và hàng thiết yếu là những lĩnh vực hiếm hoi hạn chế được phần nào tác động này. Mặc dù nước này đã chấm dứt cách ly toàn quốc từ tháng 6 và một số chỉ số như tiêu thụ năng lượng và vận tải biển bắt đầu khả quan hơn, báo cáo của Barclays cho rằng tăng trưởng sẽ chỉ thực sự hồi phục từ tháng 12. Ngoài ra, tăng trưởng trong chi tiêu chính phủ sẽ khó lòng bù đắp được việc cắt giảm toàn bộ chi tiêu trong hầu hết các lĩnh vực khác. (Financial Express 25/8)
  • Indonesia đã quyết định tạm hoãn kế hoạch đầy tham vọng trị giá 33 tỉ USD của Tổng thống Widodo về việc chuyển thủ đô sang đảo Borneo trong bối cảnh nước này đang phải vật lộn với đại dịch Covid-19. Theo Bộ trưởng Suharso Monoarfa, việc xây dựng các công trình hành chính nhà nước cho thủ đô mới sẽ phải tạm gác lại cho tới khi Indonesia "nhìn thấy ánh sáng cuối đường hầm" trong dịch bệnh, vì phục hồi kinh tế và vượt qua đại dịch đang là ưu tiên số một của chính quyền. Ông này cũng thừa nhận những khó khăn hiện nay đối với dự án, và cho biết việc động thổ sẽ có thể bị hoãn đến 2022 hoặc 2023, khi chính phủ đang tập trung vào việc nghiên cứu, phát triển và phân phối vaccine cho dân số 270 triệu người ở nước này. Reuter 25/8.

B. KINH TẾ VIỆT NAM

  • Theo thông tin Tổng cục Hải quan mới công bố, nửa đầu tháng 8 (1-15/8), tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước đạt gần 12,7 tỷ USD; trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 10,8 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến 15/8, tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước đạt hơn 160,2 tỷ USD, tăng khoảng 1,8%, tương đương gần 3 tỷ USD so với cùng kỳ 2019. Trong khi đó, nhập khẩu đạt 150,2 tỷ USD, giảm khoảng 4 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, tính đến trung tuần tháng 8, Việt Nam đạt mức xuất siêu 10 tỷ USD. Trong kỳ 1 tháng 8, một số mặt hàng xuất khẩu đáng chú ý như: điện thoại các loại và linh kiện đạt 2,58 tỷ USD; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 1,9 tỷ USD; hàng dệt may đạt 1,36 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 1,11 tỷ USD; giày dép các loại đạt 652 triệu USD… (Báo Hải quan, 21/8)
  • Theo công bố của Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT), Việt Nam hiện có 6 loại hoa quả được phép xuất khẩu vào thị trường Mỹ, bao gồm thanh long, chôm chôm, nhãn, vải, vú sữa và xoài. Tuy nhiên, từ tháng 3/2020, khi tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, Mỹ đã yêu cầu nhân viên bản xứ phải quay về nước, trong đó có nhân viên của Cơ quan kiểm dịch động thực vật Mỹ (APHIS), do đó việc chiếu xạ bị ngưng trệ và xuất khẩu hoa quả sang Mỹ bị chững lại. Ngày 11/8/2020, Bộ Nông nghiệp Mỹ đã đặc cách cử chuyên gia sang Việt Nam giám sát xuất khẩu hoa quả và việc xuất khẩu trái cây sang Mỹ đã bình thường trở lại. (Báo Chính phủ, 24/8)
  • Theo Ủy ban Châu Âu (EC), khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực, mỗi năm Việt Nam sẽ có khoảng 80.000 tấn gạo được xuất sang EU, bao gồm 20.000 tấn gạo chưa xay xát, gạo xay xát và gạo thơm là 30.000 tấn. Hiện nay, lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam sang EU vẫn ở mức thấp. Năm 2019, lượng xuất khẩu gạo Việt Nam sang EU chỉ đạt khoảng 20.000 tấn, trong khi mức tiêu thụ trung bình của EU là 2,5 triệu tấn/năm. Nguyên nhân là do trước đó Việt Nam chưa được EU dành hạn ngạch thuế quan nên khó cạnh tranh với gạo của các nước khác được phân bổ hạn ngạch thuế quan hoặc được miễn thuế và không bị áp dụng hạn ngạch. Hiệp định EVFTA đã giúp Việt Nam dành được lượng hạn ngạch thuế quan 80.000 tấn mỗi năm, lượng gạo trong phạm vi này được hưởng thuế suất 0%, tức là dỡ bỏ hoàn toàn thuế quan VOV, 19/8.

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU

Cơ hội dẫn đầu của kinh tế Trung Quốc (East Asia Forum, 12/08)

Cuối tháng 6/2020, 15 quốc gia Đông Á - chiếm gần 30% sản lượng kinh tế và dân số thế giới - đã cam kết ký Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) vào tháng 11. RCEP được cho là hiệp định thương mại tự do lớn nhất từ ​​trước đến nay, bổ sung cho Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) năm 2018.

Hoa Kỳ không tham gia cả 2 Hiệp định trên và Ấn Độ rút khỏi RCEP đã góp phần gia tăng lợi thế cho Trung Quốc - nền kinh tế lớn nhất trong Đông Á hiện đang tập trung vào khu vực này. Việc Trung Quốc lựa chọn tận dụng lợi thế này để thúc đẩy lợi ích chính trị ngắn hạn – một kiểu chiến lược "Trung Quốc trên hết" hay để xây dựng một hệ thống dựa trên luật lệ áp dụng cho tất cả các quốc gia như một hình mẫu về hợp tác toàn cầu, sẽ định hình cục diện kinh tế và chính trị trong nhiều năm tới.

Các tính toán cho thấy, đến năm 2030, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung sẽ làm giảm thu nhập của thế giới khoảng 301 tỷ USD mỗi năm và gây thiệt hại gần 1 nghìn tỷ USD mỗi năm cho thương mại thế giới. Ở chiều ngược lại, CPTPP và RCEP có thể bổ sung lần lượt 121 tỷ USD và 209 tỷ USD vào thu nhập toàn cầu nếu hai Hiệp định này được thực hiện theo kế hoạch. Những lợi ích này sẽ bù đắp tác động của cuộc chiến thương mại đối với khu vực. Hai hiệp định sẽ góp phần làm sâu sắc thêm mối liên kết giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, những nước vốn là đối tác thương mại lớn nhất của nhau.

Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc cũng sẽ củng cố các mối quan hệ này. Trung Quốc rót 1,4 nghìn tỷ USD đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông, năng lượng và thông tin liên lạc cho các nền kinh tế lân cận. Trong khi đó, việc Mỹ chỉ đề xuất đầu tư 113 triệu USD làm nổi bật khoảng cách giữa các ưu tiên của Trung Quốc và Mỹ. Mỹ từng tận dụng viện trợ để đổi lấy tiếp cận thị trường nhưng hiện lại rút về chủ nghĩa trọng thương.

RCEP và CPTPP khiến Đông Á trở thành một vùng tiếp nhận ảnh hưởng tự nhiên của kinh tế Trung Quốc và kéo theo những lợi ích lệch lạc. Trung Quốc sẽ thu được nhiều nhất từ ​​RCEP (100 tỷ USD), tiếp theo là Nhật Bản (46 tỷ USD) và Hàn Quốc (23 tỷ USD). Đông Nam Á cũng sẽ được hưởng lợi (19 tỷ USD), nhưng ít hơn vì ASEAN đã có hiệp định thương mại tự do với các đối tác RCEP. Hoa Kỳ và Ấn Độ sẽ bỏ phí khoản lợi ứng tương ứng là 131 tỷ USD và 60 tỷ USD.

Câu hỏi lớn là Trung Quốc sẽ quản lý vai trò kinh tế mới của mình như thế nào. Một phần Trung Quốc coi việc thỏa hiệp với các nước khác là không cần thiết ngoài nhu cầu thương mại thiết yếu. Nhưng một phần khác các nhà lãnh đạo của Trung Quốc hiểu rằng nước này đang phải đối mặt với sự phản đối gay gắt của quốc tế. Các mối quan tâm trong khu vực bao gồm một loạt các chính sách của Trung Quốc đối với Hồng Kông và Biển Đông, được hỗ trợ bởi cách tiếp cận ngoại giao "chiến lang" hơn là cách tiếp cận truyền thống.

Mối quan tâm của Trung Quốc về hợp tác đã có động lực trong những năm gần đây, thông qua thúc đẩy đối thoại với lãnh đạo các quốc gia láng giềng. Các cuộc họp ba bên Trung Quốc - Nhật Bản - Hàn Quốc được nối lại vào năm 2018, tạo tiền đề cho chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Nhật Bản vào tháng 4 năm 2020, đã bị hoãn lại do COVID-19 và hiện có nguy cơ bị hủy bỏ để phản đối luật an ninh đối với Hồng Kông mới.

Trong những thời điểm rối ren này, một mô hình hợp tác khu vực mới và bao trùm do Trung Quốc dẫn đầu sẽ mang lại lợi ích kinh tế và hỗ trợ chính trị có ý nghĩa. Cả Trung Quốc lần thế giới đều chưa bao giờ cần có quan hệ đối tác quốc tế được đánh giá cao như thế. Trung Quốc nhiều năm đàm phán RCEP với cách tiếp cận "ASEAN là trọng tâm". Giờ đây, Trung Quốc có thể đảm bảo rằng hiệp định sẽ được thực hiện suôn sẻ và phần nào đảm bảo việc hợp tác với ASEAN về các vấn đề chính trị như hoàn tất các cuộc đàm phán về Bộ Quy tắc Ứng xử lâu dài về Biển Đông.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường trong phát biểu gần đây cho rằng Trung Quốc mở cửa tham gia CPTPP càng mở rộng thêm cơ hội cho nước này. Tuy nhiên, tham gia CPTPP sẽ yêu cầu Trung Quốc áp dụng các quy tắc quốc tế tiên tiến. Chẳng hạn, Trung Quốc sẽ phải thay đổi cách tiếp cận để hỗ trợ các ngành và doanh nghiệp chiến lược tham gia CPTPP. Tuy nhiên, luôn có khoảng trống cho thỏa hiệp. Vì ảnh hưởng của dịch COVID-19, nhiều quốc gia tăng đầu tư cho kinh tế công. RCEP và CPTPP sẽ mang lại lợi ích kinh tế, đồng thời thử thách vai trò lãnh đạo của Trung Quốc./.

Tin liên quan
Định hình mới về chính sách Trung Quốc đối với 5 nước ASEAN sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị    23/10/2020
Tổng lãnh sự Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh đến thăm và trao tặng nhà tình nghĩa cho tỉnh Tiền Giang    23/10/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 20/10/2020)    23/10/2020
Viện Nghiên cứu Lowy xếp Việt Nam vượt New Zealand về Chỉ số Quyền lực Châu Á    22/10/2020
Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ các nước hạ nguồn sông Mê Kông    21/10/2020
Năm 2020 GDP Việt Nam dự kiến ​​sẽ vượt qua Singapore và trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 trong ASEAN    21/10/2020
Vị trí ASEAN trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc    20/10/2020
Tọa đàm giữa Đoàn các Đại sứ, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại các nước với các tỉnh, thành phía Nam    15/10/2020
Triển khai thực hiện Quyết định số 1191/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ    15/10/2020
Hợp tác là dòng chảy chính trong quan hệ giữa Trung Quốc với các nước láng giềng    09/10/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 98
  Hôm nay: 533
  Tổng lượt truy cập: 101694