Truy cập nội dung luôn

Chi tiết tin

RCEP và vai trò đi đầu của ASEAN trong việc củng cố hệ thống thương mại đa phương

Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vừa được ký kết nhân Hội nghị Cấp cao ASEAN 37 tại Hà Nội vào ngày 15/11. Các nước tham gia hiệp định bao gồm 10 quốc gia thuộc ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand. Khởi nguồn từ 2012, hiệp định  được đánh giá là đòn đáp trả của Trung Quốc đối với sáng kiến TPP  trước đây của Mỹ. Đây là hiệp định tự do thương mại lớn nhất thế giới với GDP  hơn 26 nghìn tỷ USD, chiếm gần 30% GDP toàn thế giới và bao phủ 1/3 dân số thế giới.

Ảnh: TTXVN

Phát biểu tại lễ ký kết, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói rằng: "Việc hoàn tất đàm phán RCEP, hiệp định tự do thương mại lớn nhất thế giới, sẽ gửi một thông điệp mạnh mẽ về vai trò đi đầu của ASEAN trong việc ủng hộ hệ thống thương mại đa phương, giúp tạo nên một cấu trúc thương mại mới trong khu vực".

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cho rằng việc ký kết RCEP không chỉ là thành quả mang ý nghĩa dấu mốc của hợp tác khu vực Đông Á, mà còn là thắng lợi của chủ nghĩa đa phương và tự do thương mại, tạo thêm động lực mới cho phát triển phồn vinh của khu vực, đóng góp lực lượng mới cho khôi phục tăng trưởng kinh tế thế giới.

RCEP được 10 nước ASEAN và 6 đối tác của khối đề xuất và được bắt đầu đàm phán từ năm 2012 tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN ở Phnom Penh, Campuchia. Trong số 6 quốc gia đối tác có Ấn Độ. Tuy nhiên tại lần đàm phán vào tháng 11/2019 ở Thái Lan, Ấn Độ đã quyết định rút khỏi hiệp định vì một số vấn đề không thể giải quyết, đặc biệt là đối với thuế cho hàng nông nghiệp.

Một số chuyên gia Trung Quốc nhận định RCEP sẽ mang lại lợi ích cho toàn bộ khu vực Đông Á, chứ không chỉ Trung Quốc; tạo ra tiềm năng to lớn cho khu vực Châu Á - Thái Bình Dương vì khu vực này bao gồm các thị trường sôi động nhất thế giới. Nhật Bản cũng rất quan tâm đến hợp tác này. Ngoài việc đặt hy vọng vào RCEP để vực dậy nền kinh tế đang trì trệ, Nhật Bản cũng có ý định sử dụng thỏa thuận thương mại có sự tham gia của Trung Quốc để gây áp lực với Mỹ, giành đòn bẩy trong đàm phán với Mỹ về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Hải Trung Quốc Ngô Sỹ Tồn phát biểu tại Diễn đàn quốc tế về Cải cách Trung Quốc cho rằng, Trung Quốc và các nước ASEAN cần tận dụng tốt thời cơ có được từ việc ký kết RCEP và việc thực thi Hiệp định thương mại tự do Trung Quốc - ASEAN phiên bản nâng cấp (CAFTA 2.0), lấy hợp tác trên biển tại Biển Đông và hợp tác quản trị hải dương làm chủ đề, cùng xây dựng mặt bằng hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế thương mại, ngành nghề công nghiệp, văn hóa, quản lý hải dương, tăng cường thúc đẩy sự lưu chuyển xuyên biên giới giữa Trung Quốc và ASEAN của các yếu tố sản xuất như vốn, kỹ thuật.

Theo phân tích của Chuyên gia Từ Tuân Từ thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung Hoa (Đài Loan), sau khi RCEP có hiệu lực, ngoài mức độ tự do hóa giữa Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc với ASEAN được nâng cao, giữa Trung Quốc với Nhật Bản, Hàn Quốc cũng sẽ mở cửa hơn nữa thị trường. Ngoài giảm thuế quan, RCEP còn có triển vọng điều chỉnh hiệu quả chuỗi cung ứng trong khu vực do sẽ chỉ áp dụng một quy chuẩn duy nhất về nơi xuất xứ hàng hóa, đồng thời cũng sẽ thúc đẩy tự do hóa thương mại dịch vụ và đầu tư, cải thiện những hạn chế về dịch chuyển nguồn nhân lực, xóa bỏ hoặc điều chỉnh các rào cản phi thuế quan như tiêu chuẩn hàng hóa, kiểm nghiệm kiểm dịch, ngoài ra còn liên quan tới một số nội dung mới như bảo vệ người tiêu dùng thương mại điện tử. Điều này có thể ảnh hưởng sâu rộng tới quan hệ hợp tác kinh tế - thương mại giữa Đài Loan và các nước, thậm chí tác động tới chính sách hướng Nam mới. Trước tác động lớn của RCEP, các cơ quan hữu quan của Đài Loan nên tiến hành đánh giá định tính và định lượng về tác động của RCEP đối với tổng thể nền kinh tế, thương mại và đầu tư của Đài Loan, cũng như tác động và cơ hội đối với các ngành nghề khác nhau. Vì Đài Loan có rất ít cơ hội tham gia RCEP trong ngắn hạn, và chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đã khiến vị thế của các nước Đông Nam Á tăng lên đáng kể, đặc biệt là Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philippines, Campuchia... ngày càng trở nên quan trọng hơn, do đó các nhà sản xuất tương lai nhất định phải đẩy nhanh tốc độ đầu tư vào Đông Nam Á, từ đó tạo ra một làn sóng đầu tư mới.

Về dư luận quốc tế, hãng tin Reuters cho rằng, RCEP sẽ "củng cố vị thế của Trung Quốc vững chắc hơn như một đối tác kinh tế với khu vực Đông Nam Á cũng như Nhật Bản và Hàn Quốc". Trang The Wall Street Journal của Mỹ bình luận RCEP là Hiệp định thứ hai không có sự tham gia của Mỹ. Việc ký kết Thỏa thuận này sẽ thúc đẩy mạnh mẽ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc, đưa kinh tế Trung Quốc vượt qua các nền kinh tế lớn khác, tạo sức ép lớn lên chính quyền của tân Tổng thống Biden, buộc Mỹ phải tăng cường hơn nữa hợp tác kinh tế với các nước khác, lấp đầy khoảng trống chính sách ở khu vực then chốt này.

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ, RCEP còn mang tính biểu tượng mạnh mẽ chứng tỏ, sau gần 4 năm Tổng thống Trump áp dụng chính sách "Nước Mỹ trên hết", tiến hành giao thương riêng lẻ với các nước, Châu Á vẫn nỗ lực hướng tới tự do thương mại, một mô hình tạo thịnh vượng trong tương lai.

Theo Gareth Leather, Nhà kinh tế cao cấp của Capital Economics, RCEP cho phép Trung Quốc tự xem mình là "người chiến thắng về hợp khác đa phương và toàn cầu hóa". Theo Jeffrey Wilson, Giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Mỹ - Châu Á tại Perth (Australia), RCEP đủ mở để có thể phù hợp với nhu cầu khác nhau của các nước thành viên đa dạng như Myanmar, Singapore, Việt Nam và Autralia. Không như CPTPP và EU, RCEP không thiết lập các tiêu chuẩn thống nhất về lao động và môi trường hoặc buộc các quốc gia mở cửa các dịch vụ và lĩnh vực kinh tế dễ bị tổn thương của họ. Trên cơ sở các thỏa thuận thương mại tự do hiện có, RCEP đặt ra các quy tắc thương mại nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư và các hoạt động kinh doanh khác trong khu vực. Vì vậy RCEP rất cần thiết để các nước phục hồi sau Covid-19.

Michael J.Green từ Trung tâm nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế cho rằng ông Biden, đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 3/11, sẽ không quay trở lại TPP khi các thỏa thuận thương mại trong Hiệp định này có xu hướng khuyến khích các công ty chuyển sản xuất ra nước ngoài. Nhưng lo lắng về sự ảnh hưởng ngày càng lớn của Bắc Kinh, ông Biden dường như sẽ tìm kiếm nhiều thỏa thuận hơn với các nước Đông Nam Á để bảo vệ lợi ích của Mỹ.

Theo Axios, việc ký kết RCEP có vai trò quan trọng do đây là khu vực thương mại lớn nhất thế giới. Với hiệp định này, thuế quan giữa các nước thành viên vốn đã thấp sẽ tiếp tục được giảm, mặc dù Hiệp định này quy mô và không "toàn diện" như TPP mà Tổng thống Trump rút ra năm 2017.

Theo Washington Post, Hiệp định này vẫn để ngỏ khả năng để Ấn Độ quay trở lại. Trước đó, Ấn Độ đã rút ra khỏi quá trình đàm phán do lo ngại các tiêu chuẩn về mở cửa thị trường sẽ ảnh hưởng đến thị trường trong nước

Việc ký kết RCEP cũng được Bangladesh quan tâm và theo dõi chặt chẽ, vì một số lý do. Thứ nhất, RCEP bao gồm một số nước kém phát triển nhất (LDC), hai trong số đó là Myanmar và Lào, sẽ ra khỏi LDC trong những năm tới. Campuchia cũng là LDC khác trong RCEP. Tư cách thành viên RCEP sẽ cho phép các nước kém phát triển này tiếp cận với một thị trường rộng lớn, với các điều kiện tiếp cận thị trường ưu đãi. Thứ hai, Việt Nam, một đối thủ cạnh tranh lớn của Bangladesh, đặc biệt về hàng may mặc, sẽ được hưởng ưu đãi tiếp cận thị trường RCEP rộng và nhiều cơ hội, với tư cách là thành viên của hiệp định. Việt Nam đã ký FTA song phương với EU và cũng là thành viên của CPTPP. Nếu dưới thời chính quyền mới của Biden, Mỹ quyết định tham gia CPTPP, thì khả năng tiếp cận thị trường ưu đãi của Việt Nam sẽ được đảm bảo ở hầu hết các thị trường lớn, vào thời điểm mà Bangladesh sẽ mất quyền tiếp cận ưu đãi tại các thị trường này sau khi không còn là LDC. Khả năng cạnh tranh của Bangladesh với Việt Nam sẽ chịu những thách thức do những thay đổi căn bản với những diễn biến này. Thứ ba, vì RCEP được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường thuận lợi cho đầu tư và phát triển chuỗi giá trị và mạng lưới sản xuất, các quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ có thêm động lực để đầu tư vào các nước thành viên RCEP nhằm tận dụng tiếp cận thị trường ưu đãi được cung cấp theo thỏa thuận khu vực. Những nỗ lực của Bangladesh để thu hút FDI từ các nước này có thể bị ảnh hưởng tiêu cực vì điều này./.

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 

 

Tin liên quan
Hiệp định RCEP mở ra cơ hội nào cho đồ điện tử gia dụng Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam    23/11/2020
Những quan điểm khác nhau của Châu Âu trong quan hệ với Hoa Kỳ sau bầu cử    20/11/2020
Dự báo về 8 thay đổi trong chính sách quân sự Mỹ sau khi ông Biden lên cầm quyền    19/11/2020
WHO kêu gọi các nước xem kiến tạo hòa bình và ngăn chặn Covid-19 là hai phạm trù không thể tách rời    19/11/2020
Nhiều mặt hàng nông sản đạt giá trị xuất khẩu cao dù chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19    19/11/2020
Tổng hợp ý kiến các nước về Hội nghị Cấp cao Đông Á và các Hội nghị liên quan    19/11/2020
RCEP và vai trò đi đầu của ASEAN trong việc củng cố hệ thống thương mại đa phương    19/11/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 17/11/2020)    18/11/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 10/11/2020)    16/11/2020
Hội thảo khoa học quốc tế về biển Đông lần thứ 12 tại Hà Nội    16/11/2020

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 1
  Hôm nay: 271
  Tổng lượt truy cập: 108326