Truy cập nội dung luôn

Chi tiết bài viết

Hoa Kỳ có thoát Trung Quốc hay không, cần nghe lời nói và nhìn việc làm

Vừa qua, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã đại diện cho Chính quyền Tổng thống Trump phát biểu chuyên đề về chính sách đối ngoại với Trung Quốc lần thứ hai, bày tỏ rõ Mỹ không muốn "thoát Trung" và vẫn cần tiếp xúc với Trung Quốc. Điều này trùng hợp với phát biểu của Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tại Diễn đàn Hương Sơn, chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc không nhằm thoát Trung, cũng không yêu cầu bất kỳ nước nào chọn bên.

Những động thái gây xôn sao trong giới học giả ngoại giao hai nước Trung - Mỹ. Có học giả Trung Quốc hoan hô, vai trò và địa vị của Trung Quốc trong quan hệ Trung - Mỹ ngày càng quan trọng, Chính quyền Tổng thống Donald Trump có muốn thoát Trung cũng không làm được. Có học giả Mỹ cho rằng, điều này đại diện cho bước chuyển lớn trong chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc, cuối cùng Chính quyền đã thừa nhận, đối với Mỹ tiếp xúc là chính sách tất yếu không thể né tránh và Washington dường như đang rút ra khỏi vòng quay ma quỷ, nhằm xây dựng biện pháp hiện thực hơn đối với Trung Quốc.

Quan hệ Trung - Mỹ xấu đi trong 2 năm qua thực sự có thể vén mây nhìn thấy mặt trời hay không? Chúng ta không thể quá lạc quan. Tình thế của cục diện nước lớn đã quyết định con đường của quan hệ Trung - Mỹ. Hai năm qua, Tổng thống Trump đã dùng biện pháp phát động chiến tranh thương mại, đã triển khai tiến trình "thoát Trung", nên sẽ không chịu để yên như thế. Chính quyền Tổng thống Trump có thực sự không muốn thoát Trung hay không, cần phải nghe lời nói, càng cần phải nhìn hành động.

Nghe lời nói, không cần bỏ qua và phủ nhận thông tin chính thống trong phát biểu mới nhất của Phó Tổng thống Mike Pence. So với phát biểu lần đầu vào ngày 4/10 mà dư luận Mỹ cho rằng Chính quyền Tổng thống Trump đã mở màn chiến tranh lạnh mới với Trung Quốc, phát biểu của Phó Tổng thống Pence năm nay thực sự đã mềm đi nhiều. Đặc biệt là Phó Tổng thống Pence nhấn mạnh không nhằm đối kháng Trung Quốc, cần hợp tác thực chất, thúc đẩy giao lưu nhân dân.

Những phát biểu này của Phó Tổng thống Pence chắc chắn đã được sự ủy quyền của Tổng thống Trump. Cho dù phái diều hâu của Nhà trắng có thể trong lòng không vui, nhưng hiện nay Tổng thống Trump có nhu cầu chính trị bầu cử đạt "Thỏa thuận thương mại một phần" với Trung Quốc, nói những điều tốt đẹp về quan hệ Mỹ - Trung, an ủi Phố Wall và nông dân miền Tây là cần thiết. Huống hồ, nửa đầu phát biểu của Phó Tổng thống Pence vẫn phê bình mạnh Trung Quốc, chính là để bày tỏ với phe cứng rắn trong nội bộ nước Mỹ, sự cứng rắn của Tổng thống Trump đối với Trung Quốc là trước đây không thể so sánh được. Những ngôn từ này, chủ yếu là vì nhu cầu chính trị bầu cử, bên ngoài đương nhiên không cần quá coi là thật.

Hai ngày sau phát biểu của Phó Tổng thống Pence, hai bên Mỹ - Trung tiến hành đàm thoại cấp cao, tuyên bố đã đạt tiến triển trên vấn đề cụ thể, tiếp cận việc đạt được một phần thỏa thuận. Tổng thống Trump bày tỏ vẫn hợp tác chặt chẽ với Trung Quốc về Thỏa thuận thương mại; đàm phán với Trung Quốc tiến triển thuận lợi và phía Trung Quốc rất muốn đạt được Thỏa thuận. Những điều này đã chứng minh, phát biểu mềm đi của Phó Tổng thống Pence lần này, chủ yếu là tạo không khí dư luận nếu Tổng thống Trump muốn đạt thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.

Không ít học giả ngoại giao và kinh tế Mỹ thừa nhận, quan hệ thương mại Mỹ - Trung một năm rưỡi qua, Chính quyền Tổng thống Trump đã đánh giá thấp sức chịu đựng của Trung Quốc, mục tiêu không rõ ràng, sách lược sai lầm, đã bỏ qua cơ hội đạt được thỏa thuận tốt hơn trước đây. Cùng với bầu cử ngày càng đến gần, Tổng thống Trump có lo lắng về tiềm ẩn tụt dốc của kinh tế Mỹ và khó khăn trong đấu tranh chính trị nội bộ về luận tội, đứng trước một Trung Quốc có thực lực và có sách lược, đối kháng cứng rắn là không triển khai được. Biện pháp thoát Trung "giết 1.000 kẻ địch, tự thương vong 800", sách lược đối kháng một mất một còn với Trung Quốc, bị ngày càng nhiều người hoài nghi.

Do vậy, Trung Quốc nhân cơ hội hiện nay, đạt được "Thỏa thuận giai đoạn một" hoặc "thỏa thuận tạm thời" mà hai bên đều chấp nhận được với Mỹ, thực sự là một lựa chọn hiện thực.

Nhìn hành động, không nên đánh giá quá cao ý nghĩa của phát biểu nhất thời của quan chức Chính quyền Tổng thống Trump, suy cho cùng chiến lược an ninh quốc gia và chiến lược quốc phòng Mỹ đã xác định Trung Quốc là "đối thủ cạnh tranh chiến lược" chủ yếu. Hai năm qua, một phần và từng bước thoát Trung của Chính quyền Tổng thống Trump trong các lĩnh vực kinh tế thương mại, khoa học kỹ thuật, tài chính, giáo dục, giao lưu nhân dân là hiện thực đang xảy ra. Người Trung Quốc không mong muốn nhìn thấy và cũng không thể phủ nhận. Trước đây, quan chức cấp cao Mỹ nhiều lần phủ nhận có ý đồ kiềm chế Trung Quốc; hiện nay các quan chức cấp cao như Phó Tổng thống Pence, Ngoại trưởng Mike Pompeo công khai, không hề dấu giếm nói không thể để Trung Quốc vượt Mỹ về kinh tế, khoa học kỹ thuật, thậm chí yêu cầu các nước đồng minh và đối tác của Mỹ lựa chọn "có nó (Trung Quốc) thì không có ta (Mỹ)". Về chiến lược, dùng khái niệm "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do mở cửa" kiềm chế và bao vây Trung Quốc, để Đài Loan phát huy vai trò "Tốt đầu", gây sóng gió ở "Nam Hải" (Biển Đông). Cạnh tranh về hình thái ý thức, cạnh tranh về chế độ xã hội, cạnh tranh về mô hình phát triển, cạnh tranh về trật tự thế giới, nhiều lần được quan chức cấp cao Mỹ nhấn mạnh và triển khai trên thực tiễn.

Đúng như học giả người Mỹ gốc Hoa, ông Triệu Tuệ Sinh chỉ ra, đối với phát biểu của Phó Tổng thống Pence, cần đặt trong bối cảnh 3 đặc điểm lớn của Chính quyền Tổng thống Trump là "tính giao dịch, tính không thể dự đoán, tính đầu cơ" để quan sát. Trước Hội nghị Cấp cao APEC, những phát biểu này có thành phần giao dịch rất lớn, chính là muốn Trung Quốc có thể hợp tác, thỏa hiệp, đạt được Thỏa thuận thương mại. Tuy nhiên, Tổng thống Trump là một người thay đổi thất thường, sớm nắng chiều mưa, hôm nay có thể nói tốt, ngày mai một khi không đạt được thỏa thuận hoặc thỏa thuận không hài lòng, rất có thể lập tức lật mặt. Nói tóm lại, vì lợi ích có thể vứt bỏ nguyên tắc, không từ thủ đoạn.

Vì vậy, không thể coi phát biểu của Phó Tổng thống Pence là mốc chuyển hướng gió, Chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố điều chỉnh chính sách hoặc chiến lược đối với Trung Quốc. Điều cần chú ý là, trong thời gian tới, biện pháp của Chính quyền Tổng thống Trump như thế nào? Làm cái gì? Bởi vì trong tiến trình "thoát Trung" 2 năm qua, chủ yếu là do phía Mỹ chủ động thúc đẩy.

Ngày 1/11, hai bên tiếp tục đàm thoại cấp cao về thương mại. Điều này thể hiện hai bên không bị ảnh hưởng của việc Chile hủy bỏ Cấp cao APEC, mong muốn tiếp tục tiến về phía trước. Nếu hai bên có thể đạt được Thỏa thuận giai đoạn một trong tháng 11 và có hành động tiếp theo xử lý quan tâm của hai bên, thì chiến tranh thương mại Mỹ - Trung có hy vọng hòa hoãn. Điều quan trọng hơn là, xu thế "thoát ly" đã xuất hiện trên các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, giáo dục, du lịch, văn hóa giữa hai bên Trung - Mỹ có hòa hoãn trong tương lai? Cạnh tranh địa chiến lược giữa hai bên có thể không nâng cấp đến đối kháng trong lĩnh vực an ninh? Tiền đồ không dễ lạc quan, nhưng hai bên cùng nỗ lực, trách nhiệm không thể thoái thác./.

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

Tin liên quan
LUẬT XÂY DỰNG CỦA PHÁP    12/11/2019
Vai trò ASEAN trong chiến thương mại Mỹ - Trung    12/11/2019
LUẬT QUẢN LÝ TÌNH TRẠNG KHẨN CẤP CỦA CANADA    12/11/2019
Nỗi lo thường trực của các nước vì các đập thủy điện ở thượng nguồn    11/11/2019
Vì sao các nước ngày càng thận trọng với cường quốc mới nổi?    11/11/2019
LUẬT QUẢN LÝ THẢM HỌA CỦA CAMPUCHIA    11/11/2019
Ngân hàng Phát triển Châu Á và các dự án cơ sở hạ tầng xanh cho khu vực ASEAN    11/11/2019
Các nước ASEAN kết thúc Hội nghị Cấp cao Bangkok lần 35    11/11/2019
WTO ra phán quyết cho phép Trung Quốc đánh thuế đối với 3,6 tỷ USD hàng hóa của Mỹ    11/11/2019
Kinh tế toàn cầu năm 2019 có 5 điểm tốt và 6 điểm xấu    11/11/2019

Liên kết Liên kết