Truy cập nội dung luôn

Chi tiết bài viết

Tìm hiểu nguyên nhân về tình hình biểu tình diện rộng diễn ra tại nhiều nước trên thế giới?

Trong những tuần vừa qua, các cuộc biểu tình cả hòa bình và không hòa bình diễn ra ở tất cả các quốc gia gồm Algeria, Bolivia, Anh, Catalonia, Chile, Ecuador, Pháp, Guinea, Haiti, Honduras, Hồng Công, Iraq, Kazakhstan, Li-băng. Ngày 01/11, Pakistan gia nhập danh sách với các cuộc biểu tình hàng chục nghìn người tại thủ đô Islamabad, yêu cầu Thủ tướng Imran Khan từ chức trong vòng 48 tiếng. Đây là làn sóng các cuộc biểu tình lớn nhất kể từ làn sóng phong trào "quyền lực nhân dân" tại Châu Á và các nước Đông Âu cuối những năm 1980 và đầu thập kỷ 90. Những cuộc biểu tình lan rộng này cũng có thể so sánh với làn sóng biểu tình diễn ra tại nhiều nước vào những năm 1960.

Nguyên nhân ban đầu của các cuộc biểu tình này rất khác nhau. Ở Li-băng nơi bắt đầu từ việc thuế đánh vào dịch vụ điện thoại qua các ứng dụng như WhatsApp, dự thảo luật trục xuất về Trung Quốc các nghi phạm hình sự tại Hồng Công, hay yêu cầu tổ chức cuộc trưng cầu dân ý lần thứ 2 về Brexit tại Anh. Các nhà quan sát sơ bộ đưa ra 3 phạm trù nguyên nhân: i) Kinh tế, cơ cấu dân số và thuyết âm mưu. Những lý do về kinh tế như tăng giá vé tàu điện ngầm 4% là giọt nước cuối cùng đổ vào tâm trạng bất mãn của tầng lớp vốn ngày càng khó khăn trong một xã hội tư bản bất bình đẳng sâu sắc. Ngay cả những người cổ súy cho kinh tế thị trường tự do cũng thấy sự bất bình đẳng xã hội ngày càng lớn. Lý do về cơ cấu dân số xuất phát từ thực tế đại đa số thành phần tham gia biểu tình là giới trẻ, với độ tuổi trung bình dưới 30 tuổi và 1/3 trong số đó thậm chí dưới 20 tuổi. Đây là thế hệ trẻ đã lớn lên và trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu 2007-2008. Như nhà sử học Niall Ferguson đã chỉ ra sự tương đồng giữa làn sóng biểu tình hiện nay và những năm 60s là trong cả hai giai đoạn đều có "khủng hoảng thừa giới trẻ có học thức" vì sự bùng nổ của giáo dục đại học, tạo ra số lượng cử nhân đại học lớn hơn là thị trường việc làm có nhu cầu. Lý do thứ 3 là một số giả thuyết theo chiều hướng thuyết âm mưu theo đó, biểu tình ở Hồng Công dường như có bàn tay của Mỹ, bất ổn tại Mỹ La-tinh có thể có vai trò của Cuba và Venezuela để đánh lạc hướng dư luận đối với những khó khăn nội bộ những nước này.

Tuy nhiên, cả ba nhóm nguyên nhân này có thể có ảnh hưởng nào đó đối với  việc xảy ra hàng loạt các cuộc biểu tình, nhưng lập luận đây là những nguyên nhân chính dẫn đến làn sóng này khó đứng vững. Trên thực tế, tình hình kinh tế xã hội hiện nay nói chung tốt hơn rất nhiều so với thập kỷ trước khi khủng hoảng tài chính toàn cầu diễn ra; và không chỉ có giới trẻ mà còn rất nhiều người trung niên và cao tuổi tham gia các cuộc biểu tình; cuối cùng, những lập luận theo thuyết âm mưu cũng không có tính thuyết phục.

Vậy thì đâu là nguyên nhân thực sự đằng sau làn sóng biểu tình tại nhiều nước trên thế giới. Điều gì đã đẩy hàng trăm nghìn người biểu tình xuống đường? Có thể do nhiều người ngày càng cảm thấy bất lực vì lá phiếu của mình đã không có tác dụng và họ xuống đường vì 3 lý do. Một là vấn đề môi trường bao gồm cả vấn đề biến đổi khí hậu, thuế môi trường... đòi hỏi giải pháp toàn cầu chứ không chỉ từ Chính phủ một nước. Hai là, ảnh hưởng của mạng xã hội với xu hướng khuếch đại một số ý kiến trong tương quan với những ý kiến khác. Ba là tâm lý không chấp thuận gia tăng vì sự đổ vỡ trong cuộc mặc cả tại trung tâm của dân chủ phương Tây khi những người thất bại, đôi khi chiếm đa số phiếu phổ thông, sẽ phải chấp nhận luật lệ của kẻ chiến thắng cho đến cuộc bầu cử tiếp theo. Đây cũng không hẳn là một kết luận hữu ích. Ít khả năng làn sóng biểu tình hiện nay sẽ thoái trào và khi đó làn sóng biểu tình thứ 3 sẽ không báo hiệu một cuộc cách mạng toàn cầu mà đơn giản là một nguyên trạng mới (the new status quo)./.

 

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo 

Tin liên quan
LUẬT XÂY DỰNG CỦA PHÁP    12/11/2019
Vai trò ASEAN trong chiến thương mại Mỹ - Trung    12/11/2019
LUẬT QUẢN LÝ TÌNH TRẠNG KHẨN CẤP CỦA CANADA    12/11/2019
Nỗi lo thường trực của các nước vì các đập thủy điện ở thượng nguồn    11/11/2019
Vì sao các nước ngày càng thận trọng với cường quốc mới nổi?    11/11/2019
LUẬT QUẢN LÝ THẢM HỌA CỦA CAMPUCHIA    11/11/2019
Ngân hàng Phát triển Châu Á và các dự án cơ sở hạ tầng xanh cho khu vực ASEAN    11/11/2019
Các nước ASEAN kết thúc Hội nghị Cấp cao Bangkok lần 35    11/11/2019
WTO ra phán quyết cho phép Trung Quốc đánh thuế đối với 3,6 tỷ USD hàng hóa của Mỹ    11/11/2019
Kinh tế toàn cầu năm 2019 có 5 điểm tốt và 6 điểm xấu    11/11/2019

Liên kết Liên kết