Truy cập nội dung luôn

Nội dung bài viết

Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 17/8/2021)
20/08/2021

VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ

   -----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 17/8/2021)

***

Tin vắn:

-       Báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) đánh giá Hiệp định CPTPP tác động tích cực đối với thương mại của các nước thành viên.

-       Cựu Thủ tướng Anh Gordon Brown kêu gọi tổ chức hội nghị khẩn về vắc-xin.

-       Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố ưu tiên đầu tư nội đia hơn các thoả thuận thương mại.

-       Thượng viện Mỹ khởi động thảo luận về kế hoạch chi tiêu mới 3,5 nghìn tỷ USD.

-       GDP Nhật Bản Quý II/2021 bất ngờ tăng trưởng trở lại 1,3%.

-       Singapore nâng dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2021 lên mức 6%-7%.

-       Indonesia công bố chiến lược thay thế 35% hàng nhập khẩu vào năm 2022.

-       Việt Nam có tỷ lệ người dùng thanh toán qua di động cao thứ ba thế giới.

Tin phân tích:

Biến thể Delta làm chệch hướng sự phục hồi kinh tế của ASEAN

A. KINH TẾ THẾ GIỚI

●     Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ra báo cáo đánh giá về tác động của CPTPP đến các thành viên. Theo báo cáo, CPTPP đã tác động tích cực đến xuất khẩu của các thành viên, trong đó đánh giá Việt Nam là hình mẫu về việc hưởng lợi từ CPTPP trong xuất khẩu hàng hóa, Singapore và Nhật Bản thì tăng xuất khẩu các sản phẩm số và đây là những tín hiệu tích cực cho các nước Đông Nam Á khác xem xét gia nhập CPTPP. Tỷ trọng nhập khẩu từ CPTPP trong tổng nhập khẩu năm 2020 tại Peru, Mexico và Singapore đã tăng so với năm 2011 và 2017. Bên cạnh đó, các điều khoản tiêu chuẩn cao về thương mại điện tử của CPTPP đã được “xuất khẩu” sang các FTA khác như FTA Singapore-Úc, FTA Chile-Uruguay cũng như Hiệp định đối tác kinh tế số giữa Singapore, Chile và New Zealand. Đây là báo cáo đầu tiên trong chuỗi 5 báo cáo về tác động của CPTPP tới thương mại và đầu tư của các thành viên của CSIS. (ĐSQVN tại Mỹ, Inside Trade 10/8)

●     Cựu Thủ tướng Anh Gordon Brown cho rằng lãnh đạo các nước Mỹ, Anh và Italia cần tổ chức hội nghị khẩn trước kỳ họp thường niên của Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tháng 9 tới nhằm chấm dứt tình trạng bất bình đẳng trong tiếp cận vắc-xin ngừa COVID-19. Ông Brown cho rằng chỉ có thể chấm dứt tình trạng bất bình đẳng về tiếp cận vắc-xin khi có sự can thiệp ở mức cao nhất của 3 nhà lãnh đạo này tại hội nghị vắc-xin toàn cầu vào tháng 9 tới. Cựu Thủ tướng Anh cũng kêu gọi lãnh đạo các nước trên chấm dứt tình trạng siết chặt nguồn cung vắc-xin của những nước giàu có hiện dư thừa vắc-xin để các nước này hỗ trợ tài chính và logistics cho các nước châu Phi cũng như những nước có thu nhập thấp. Tháng 6 vừa qua, lãnh đạo Nhóm G7 nhất trí cung cấp 1 tỷ liều vắc-xin cho những nước nghèo vào cuối năm 2022. Tuy nhiên, ông Brown cho rằng đến năm 2022, châu Phi mới nhận được phần lớn số vắc-xin này. Hiện chưa đến 2% dân số châu Phi được tiêm đủ liều vắc-xin ngừa COVID-19.

1. Mỹ

●     Ngày 9/8, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho rằng Mỹ cần thúc đẩy đầu tư nội địa, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng trước khi cân nhắc các thỏa thuận thương mại mới và coi đây là nhân tố quan trọng nâng cao sức mạnh Mỹ so với Trung Quốc và các đối thủ cạnh tranh khác. Ông Blinken cho rằng việc Mỹ duy trì chính sách thúc đẩy ngoại thương trong khi giảm đầu tư nội bộ trong một thời gian dài đã không mang lại lợi ích cho người lao động và nhân dân Mỹ và nhấn mạnh rằng thay đổi chính sách đầu tư nội địa là biện pháp thực hiện chính sách ngoại giao hiện đại. Trong những thập kỷ gần đây, tỷ trọng đầu tư công trong nền kinh tế Mỹ đã giảm hơn 40% và Mỹ hiện đứng thứ 9 về chi tiêu cho hạ tầng. (ĐSQVN tại Mỹ 10/8, Inside Trade 9/8)

●     Sau khi phê chuẩn kế hoạch đầu tư hạ tầng trị giá 1 nghìn tỷ USD vào ngày 10/8, Thượng viện Mỹ đã ngay lập tức khởi động cuộc thảo luận về một kế hoạch chi tiêu 3,5 nghìn tỷ USD tiếp theo, tập trung vào các ưu tiên chủ chốt của Tổng thống Joe Biden về chống biến đổi khí hậu, trường mẫu giáo miễn phí cho tất cả trẻ em Mỹ, và nhà ở giá phải chăng cho người dân. Dù chỉ nắm đa số mong manh ở Thượng viện, Đảng Dân chủ của Ông Biden đặt kỳ vọng vào khả năng gói chi tiêu tiếp theo này được thông qua sau vài tháng nữa và thậm chí tính đến khả năng dùng một quy trình đặc biệt để thông qua trong trường hợp không nhận đủ ủng hộ của phe Cộng hoà. Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Janet Yellen đã lên tiếng ủng hộ về ý tưởng gói chi tiêu 3,5 nghìn tỷ USD nêu trên. Nếu được Thượng viện phê chuẩn, kế hoạch này cần có sự thông qua ở Hạ viện để được triển khai. (VnEconomy, Reuters, 11/8)

2. Trung Quốc

●     Sự phục hồi kinh tế của Trung Quốc đang chậm lại. Các chỉ số hàng tháng về công nghiệp, tiêu dùng và đầu tư đều không đạt được kỳ vọng. Nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm hơn dự kiến vào tháng 7 do thời tiết khắc nghiệt và biến thể Delta rất dễ lây lan của vi-rút Sars-CoV-2 quét qua đất nước, làm tăng thêm nhiều chủng vi rút cho sự phục hồi vốn đã kéo dài hơn một năm sau khi đại dịch bùng nổ lần đầu. Các chỉ số hàng tháng về hoạt động công nghiệp, tiêu dùng và đầu tư đều cho thấy tốc độ tăng trưởng giảm nhanh hơn dự kiến - và giảm tốc so với mức tăng trưởng hàng năm của tháng Sáu - theo dữ liệu do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố hôm thứ Hai. Những con số mới được đưa ra sau khi nhiều nhà kinh tế và công ty nghiên cứu đã bắt đầu hạ thấp kỳ vọng của họ về tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc, khi các dấu hiệu của đà chậm lại va chạm với những lo ngại mới về tác động của các hạn chế đại dịch. (WSJ, 16/8)

●     Giá cổ phiếu toàn cầu đã giảm sau khi niềm tin của Trung Quốc giảm mạnh một cách đáng ngạc nhiên về sự phục hồi được “dẫn dắt” bởi vắc-xin. Sau một đợt tăng kéo dài, thị trường chứng khoán đã phản ứng tiêu cực trước những dấu hiệu cho thấy điều kiện tín dụng khó khăn hơn và sự bùng phát mới của Covid-19 đang đè nặng lên nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. FTSE 100 của London giảm chỉ dưới 1% sau khi Bắc Kinh công bố dữ liệu “nhẹ nhàng” hơn nhiều so với dự kiến cho sản xuất công nghiệp và doanh số bán lẻ của Trung Quốc. (The Guardian, 16/8)

●     Nền kinh tế Hồng Công sẽ tăng từ 5,5% đến 6,5% trong năm nay, theo dự báo mới nhất của chính quyền Hồng Công, trong khi các nhà phân tích đã bác bỏ các đề xuất rằng tăng trưởng đang bị đe dọa từ sự sụt giảm dân số gần đây. Các số liệu chính thức được công bố tuần trước cho thấy tổng sản phẩm quốc nội của thành phố đã tăng 7,6% hàng năm trong quý thứ hai, báo hiệu sự phục hồi kinh tế bền vững do tình hình dịch Covid-19 tại địa phương đã giảm bớt. Trong nửa đầu năm 2021, GDP thực tế tăng 7,8% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu của Cục Điều tra dân số và Thống kê. (SCMP, 13/8)

 

3. Châu Âu

●     Ngày 16/8, Liên minh châu Âu (EU) đã chấp thuận cho phép Quỹ Bảo lãnh châu Âu, do Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) quản lý, bảo lãnh cho các đợt chứng khoán hóa để giúp các doanh nghiệp tại 22 quốc gia thành viên EU chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch COVID-19. Chứng khoán hóa là nghiệp vụ phát hành những công cụ tài chính mới bằng cách kết hợp các tài sản tài chính khác lại với nhau, sau đó bán những sản phẩm này cho các nhà đầu tư. Trong một tuyên bố, Ủy ban châu Âu (EC) cho biết với ngân sách dự kiến 1,4 tỷ euro (1,65 tỷ USD), những sản phẩm mới sẽ giúp huy động ít nhất 13 tỷ euro cho vay mới cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. (TTXVN, 16/8)

●     Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) ngày 13/8 công bố thặng dư thương mại của Khu vực đồng euro (Eurostat) trong tháng 6/2021 tăng nhờ xuất khẩu tăng nhanh hơn nhập khẩu. Eurostat cho biết khu vực 19 quốc gia này đã ghi nhận thặng dư thương mại 18,1 tỷ euro (21,2 tỷ USD) trong tháng 6/2021, tăng so với mức 7,5 tỷ euro trong tháng 5/2021. Eurozone đã xuất khẩu hàng hóa trị giá 209,9 tỷ euro trong tháng 6/2021, tăng gần 22% so với tháng 5/2021. Trong khi đó, nhập khẩu hàng hóa của Eurozone trong tháng 6/2021 đạt 191,8 tỷ euro, tăng gần 17% so với tháng 5/2021. Dù vậy, thặng dư thương mại của Eurozone trong tháng 6/2021 giảm nhẹ so với mức 20 tỷ euro của tháng 6/2020. So với cùng kỳ năm ngoái, nhập khẩu của Eurozone tăng nhanh hơn xuất khẩu. (TTXVN, 14/8)

●     IMF thông báo sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ tình hình ở Belarus sau khi cộng đồng quốc tế liên tục kêu gọi việc hạn chế giải ngân quỹ dự trữ khẩn cấp cho chính phủ Tổng thống Alexander Lukashenko, người bị phương Tây chỉ trích đã gian lận bầu cử hồi tháng 8/2020. Trước đó, phương Tây, bao gồm Anh, Canada và Mỹ, đã ra các lệnh trừng phạt lên các cá nhân và doanh nghiệp Belarus. (Reuters, 13/8)

●     Cơ quan Thống kê Quốc gia của Anh (ONS) ngày 12/8 công bố số liệu cho thấy kinh tế nước này đã tăng trưởng nhanh hơn dự đoán trong tháng 6, với mức tăng 1% nhờ sự phục hồi của lĩnh vực dịch vụ. Lĩnh vực dịch vụ tăng 1,5% trong tháng Sáu so với tháng Năm, trong đó dịch vụ y tế đóng góp nhiều nhất, sản lượng công nghiệp giảm 0,7%. GDP trong quý II của Anh cũng đã tăng 22,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngân hàng Trung ương Anh dự đoán kinh tế nước này sẽ phục hồi về các mức trước đại dịch vào quý IV năm nay, chậm hơn so với Mỹ. (TTXVN, 12/8)

4. Nhật Bản và Hàn Quốc

●     Nhật Bản: (i) Văn phòng Nội các Nhật Bản ngày 16/8 thông báo trong Quý II/2021, nền kinh tế lớn thứ ba thế giới bất ngờ tăng trưởng trở lại với việc tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Nhật Bản tăng 1,3% so với cùng kỳ năm ngoái và tăng 0,3% so với Quý I/2021, bất chấp việc Chính phủ ban bố tình trạng khẩn cấp lần thứ ba ở 10 trong tổng số 47 tỉnh, thành trong gần hai tháng (TTXVN 16/8); (ii) Một cuộc khảo sát do Ngân hàng Phát triển Nhật Bản gần đây cho thấy, gần 30% các công ty lớn trên khắp Nhật Bản có kế hoạch mở rộng đầu tư vốn vào các công nghệ để giảm lượng khí thải carbon dioxide, phản ánh những nỗ lực toàn cầu nhằm đạt được một xã hội không có carbon. Cuộc khảo sát cũng cho thấy 27% trong số 1.000 công ty lớn, được xác định là những công ty có vốn từ 1 tỷ Yên (9 triệu USD) trở lên, sẽ tăng cường đầu tư vào những lĩnh vực phi carbon, chẳng hạn như vào các công nghệ liên quan đến xe điện và năng lượng tái tạo (Kyodo News, 14/8).

●     Hàn Quốc: Ngày 13/8, Ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BOK) công bố chỉ số giá xuất khẩu tháng 7/2021 đạt 111,19 điểm (với mức chuẩn 100 điểm năm 2015), tăng 1,7% so với một tháng trước, đà tăng 8 tháng liên tiếp. Đây cũng là mức cao kỷ lục kể từ sau tháng 9 năm 2013 (111,38 điểm). Chỉ số giá xuất khẩu tháng 7 tăng 16,9% so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng cao nhất từ sau tháng 3 năm 2009 (17,4%) do nhu cầu về chíp bán dẫn như bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) tăng đẩy giá máy tính, thiết bị điện tử và quang học tăng theo. Giá xuất khẩu sản phẩm nông, lâm, thủy sản tăng 6% so với tháng 6. Chỉ số giá nhập khẩu tháng 7 đạt 119,73 điểm, tăng 19,2% so với một năm trước, mức tăng cao nhất kể từ tháng 12 năm 2008 (22,4%). Chỉ số giá nhập khẩu tăng 3,3% so với tháng trước, đà tăng ba tháng liên tiếp do giá nguyên liệu đầu vào như giá dầu quốc thế tăng (KBS, 13/8).

5. ASEAN và các nền kinh tế mới nổi

●     Các quốc gia Đông Nam Á phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đã bắt đầu rời xa dầu mỏ, than đá và các tài nguyên gây ô nhiễm khác, xuất phát từ lực đẩy toàn cầu nhằm cắt giảm khí phát thải gây hiệu ứng nhà kính. Tổng công ty điện lực Perusahaan Listrik Negara (PLN) của Indonesia đã cam kết ngừng xây dựng các nhà máy nhiệt điện than mới và có kế hoạch chuyển công suất than hiện nay sang năng lượng tái tạo từ năm 2025-2060. Thái Lan cũng đang xem xét yêu cầu các doanh nghiệp báo cáo lượng phát thải khí nhà kính và bắt các công ty không tuân thủ phải nộp phạt và đang soạn thảo kế hoạch trung hòa carbon để trình bày tại Hội nghị thượng đỉnh của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới. Cả Thái Lan và Indonesia đang tìm cách nâng tỷ lệ ô tô điện lên mức 20% và 30% tổng doanh số bán xe ô tô mới vào năm 2025 và 2030. Tại Việt Nam, các ưu đãi thuế dành cho EV cũng đang được xem xét, bao gồm cả việc cắt giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô. Tập đoàn Vingroup đang xây dựng dòng EV của riêng mình với kế hoạch bán hàng bắt đầu vào tháng 11 tới. (Nikkei Asia, 16/8)

●     Ngày 11/8, Bộ Công Thương Singapore (MTI) đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế của nước này lên mức 6-7% cho năm 2021 (tăng so với dự báo trước đó ở mức 4-6% công bố vào tháng 11 năm ngoái) trong bối cảnh Singapore bắt đầu nới lỏng các biện pháp phòng chống Covid-19 từ tuần này và độ phủ vắc xin hiện đã đạt mức trên 70% dân số. Việc nâng dự báo tăng trưởng cũng dựa trên tình hình hoạt động tốt hơn so với dự kiến của nền kinh tế Singapore của trong nửa đầu năm 2021. GDP trong 6 tháng đầu năm tăng 7,7% so với 6 tháng đầu năm 2020. Thứ trưởng Công Thương Singapore Gabriel Lim cho biết Nền kinh tế Singapore dự kiến sẽ tiếp tục phục hồi dần trong nửa cuối của năm nay, phần lớn nhờ vào các khu vực kinh tế hướng ra bên ngoài như ngành chế tạo và thương mại bán buôn, song rủi ro đến từ các nền kinh tế châu Á hiện đang phải tái áp dụng các biện pháp thắt chặt phòng dịch. (ĐSQVN tại Singapore, Strait Times 11/8)

●     Ngày 17/8, Bộ trưởng Công nghiệp Indonesia Agus Gumiwang Kartasasmita đã công bố chiến lược thay thế 35% hàng nhập khẩu vào năm 2022 nhằm tăng khả năng tự chủ và thúc đẩy ngành công nghiệp trong nước. Theo đó, Indonesia sẽ ưu tiên cắt giảm các mặt hàng nhập khẩu có giá trị lớn trong năm 2019 như máy móc, hóa chất, kim loại, điện tử, thực phẩm, thiết bị điện, dệt may, ô tô, kim loại, cao su và các vật liệu làm bằng cao su, đồng thời, sẽ khuyến khích phát triển các lĩnh vực sản xuất thay thế hàng nhập khẩu, tăng cường tiện ích của ngành sản xuất trong nước và thúc đẩy đầu tư để sản xuất hàng hóa thay thế hàng nhập khẩu. Chính phủ Indonesia cũng đã phát động phong trào quốc gia “Người Indonesia dùng hàng Indonesia”. (TTXVN, 17/8)

B. KINH TẾ VIỆT NAM

●     Theo báo cáo Triển vọng thị trường kỹ thuật số Statista, Trung Quốc là quốc gia có tỷ lệ người dùng sử dụng hình thức thanh toán qua điện thoại di động cao nhất thế giới với hơn 500 triệu người - chiếm 39,5% dân số, bao gồm cả việc thanh toán tại các cửa hàng, nhà hàng cũng như gian hàng trực tuyến. Xếp vị trí thứ hai là Hàn Quốc với tỷ lệ 29,9%. Việt Nam đứng thứ ba với 29,1%. Tuy nhiên, xét về tổng giá trị giao dịch bình quân năm trên một người dùng, Trung Quốc và một số quốc gia đang phát triển châu Á như Ấn Độ, Việt Nam, dù có tỷ lệ sử dụng ứng dụng thanh toán cao hơn bình quân toàn cầu, nhưng mức chi của mỗi khách hàng thấp, ước tính chỉ đạt 2.300 USD trong năm 2021 tại Trung Quốc, 80 USD tại Ấn Độ và 74 USD tại Việt Nam trong năm nay, ít hơn nhiều so với mức 7.000 USD tại Anh và 8.000 USD tại Mỹ. (VnEconomy, 14/8)

●     Bất chấp tác động của dịch COVID-19, việc xúc tiến thương mại, mở cửa thị trường cũng như tháo gỡ khó khăn trong xuất khẩu cho nông sản Việt Nam thời gian qua được ngành nông nghiệp cùng các đơn vị triển khai với nhiều hình thức linh hoạt, góp phần đưa nông sản Việt Nam tiếp tục được mở rộng trên thế giới và là điểm sáng với giá trị xuất siêu ấn tượng 3,9 tỷ USD trong 7 tháng qua. Nổi bật là Việt Nam đã mở cửa thị trường xuất khẩu quả vải sang Nhật Bản. Cục Thú y cũng tích cực hỗ trợ để có thêm các nhà máy được xuất khẩu sữa và sản phẩm sữa, các doanh nghiệp sản xuất lông vũ, bột cá và dầu cá sang Trung Quốc; xúc tiến xuất khẩu tổ yến; hoàn thiện hồ sơ và đã được chấp thuận xuất khẩu sản phẩm thịt gà chế biến sang Nga. Ngoài ra, đơn vị cũng trao đổi, đàm phán mở cửa thị trường cho động vật, sản phẩm động vật khác với một số nước như Mỹ, Trung Quốc, Nga… (BNews, 17/8)

●     Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cho thấy trong 7 tháng đầu năm 2021, tổng vốn đầu tư Việt Nam ra nước ngoài cấp mới và tăng thêm 570,1 triệu USD, tăng gần 2,3 lần so với cùng kỳ. Trong đó, có 28 dự án được cấp mới giấy chứng nhận đầu tư của doanh nghiệp (DN) Việt Nam ra nước ngoài với tổng số vốn 145,3 triệu USD, giảm 29,6% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động đầu tư nòng cốt là chuyên môn, khoa học công nghệ đạt số vốn 270,8 triệu USD, chiếm 47,5% tổng vốn đầu tư. Tiếp theo trong tổng cộng 12 lĩnh vực được DN Việt đầu tư ra nước ngoài là: bán buôn và bán lẻ; sửa chữa ôtô, môtô, xe máy và xe có động cơ khác; nông, lâm nghiệp và thủy sản… Về thị trường, Mỹ dẫn đầu trong 18 quốc gia và vùng lãnh thổ nhận vốn từ Việt Nam với 302,8 triệu USD, chiếm 53,1% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài của các DN Việt Nam; tiếp theo là Campuchia, Lào, Canada, Pháp, Đức, Hà Lan. (Báo NLD, 17/8)

 

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU

Biến thể Delta làm chệch hướng sự phục hồi kinh tế của ASEAN (Business Times, 16/8)

Việc biến thể Delta hiện đang hoành hành ở khu vực Đông Nam Á đã làm đảo ngược những kỳ vọng về sự phục hồi kinh tế của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và gây ra lo ngại về thiệt hại lâu dài trong khu vực.

Ngân hàng ANZ đã hạ dự báo về vọng tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2021 của ASEAN-6 gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam xuống còn 3,9%, từ mức dự báo 4,6% trước đó. Mặc dù lĩnh vực sản xuất vẫn kiên cường trong dịch bệnh, nhưng ông Mathur của ANZ cảnh báo có những tín hiệu tiêu cực đang lan rộng, đặc biệt là ở Malaysia, Thái Lan và Việt Nam. Các nhà hoạch định chính sách ban đầu đã tìm cách duy trì mở cửa các lĩnh vực sản xuất và xây dựng, nhưng theo ông Mathur, đợt bùng phát dịch mới đây nghiêm trọng hơn nhiều so với các làn sóng trước đó.

Giám đốc điều hành Hội đồng Doanh nghiệp Liên minh châu Âu (EU)-ASEAN, Chris Humphrey, cho rằng những hy vọng về sự phục hồi trong năm 2021 của ASEAN đang tắt dần do số ca mắc COVID-19 mới gia tăng, việc tái áp đặt các biện pháp phong tỏa và hạn chế, và việc triển khai tiêm vắc-xin ngừa COVID-19 đang diễn ra rất chậm trong phần lớn khu vực. Ông Humphrey lưu ý, nhiều doanh nghiệp sẽ phải dừng quyết định đầu tư trong bối cảnh nhiều bất ổn như hiện nay. Nếu tình hình càng kéo dài, “vết sẹo” đối với nền kinh tế sẽ càng sâu hơn và sự phục hồi sẽ cần nhiều thời gian hơn.

Các nhà phân tích Helen Qiao và Son Bum Ki của bộ phận nghiên cứu kinh tế toàn cầu tại ngân hàng Bank of America (BofA) nhận định, biến thể Delta đã tấn công vào khu vực dễ bị tổn thương của châu Á. Biến thể này với khả năng lây lan nhanh hơn bệnh đậu mùa hay Ebola đã khiến Indonesia trở thành điểm nóng với hơn 100.000 ca tử vong vào tuần trước. Sau nhiều giai đoạn áp đặt lệnh kiểm soát đi lại, Malaysia vẫn ghi nhận số ca nhiễm mới mỗi ngày ở mức kỷ lục. Theo dõi hoạt động khu vực trong tháng Bảy, một ghi chép riêng của BofA nhận xét rằng tất cả các lĩnh vực, trừ xuất khẩu, đã sụt giảm trong tháng này.

Ông Kotaro Tamura, chuyên gia về châu Á thuộc tổ chức tư vấn chiến lược Viện Milken (Mỹ), cũng lưu ý rằng hoạt động đi lại trong nước ở Đông Nam Á lại giảm trong những đợt bùng phát dịch bệnh gần đây, xuống còn 30% so với mức trước dịch bệnh. Ông cho biết: “Đường biên giới của các nước vẫn đóng lại. Nếu tình trạng này kéo dài, rất có khả năng các hoạt động của nhà máy sẽ được tự động hóa… Các cơ sở sản xuất có thể bị đào thải khỏi Đông Nam Á”.

Trong báo cáo công bố hồi tuần trước, hãng xếp hạng tín nhiệm Moody's nhận định các nền kinh tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương có thể sẽ tăng trưởng nhanh hơn vào năm 2021-2022 so với khu vực Trung Đông, Bắc Phi và châu Mỹ Latinh. Tuy nhiên, đến năm 2023, khoảng 30% các nền kinh tế châu Á-Thái Bình Dương đối mặt với những “vết sẹo” mà đại dịch để lại, với sản lượng thấp hơn từ 2-8% so với mức GDP mà Moody's dự báo trước khi đại dịch bùng phát. Các nước này chủ yếu là những nền kinh tế có thu nhập trung bình và đang vật lộn để kiểm soát dịch bệnh, chẳng hạn như Malaysia, Indonesia và Thái Lan. Moody’s cũng dự báo mức giảm sâu hơn (hơn 8%) ở các nền kinh tế Đông Nam Á như Campuchia, Lào và Philippines, do các yếu tố như năng lực tài chính hạn chế và làn sóng COVID-19 ngày càng tồi tệ ở các nước này.

Chuyên gia nghiên cứu Viện ISEAS-Yusof Ishak (Singapore) Jayant Menon nhận định dịch bệnh có thể dẫn tới những tác động dài hạn khác nhau, một số trong đó là không thể đảo ngược như việc đóng cửa vĩnh viễn một số doanh nghiệp, cũng như tình trạng nghèo đói nghiêm trọng hơn ở các khu vực nông thôn và các nước đang phát triển. Tiến sỹ Menon cho biết: “Tình hình đang thay đổi hàng tuần hay thậm chí là hàng ngày. Mặc dù những biện pháp hạn chế hiện nay sẽ không đưa nền kinh tế khu vực xuống mức đáy như trong quý II/2020, nhưng sẽ làm chậm đáng kể sự phục hồi kinh tế”.

Trong khi đó, ngân hàng Maybank Kim Eng vẫn kỳ vọng vào sự phục hồi của ASEAN vào đầu năm 2022, nhờ nhu cầu tăng và sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng vào khu vực. Ông Chua Hak Bin, Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô khu vực của Maybank Kim Eng đánh giá: Sự phục hồi của ASEAN được hỗ trợ bởi sản xuất và xuất khẩu, với nhu cầu toàn cầu được thúc đẩy bởi sự phục hồi và các nền kinh tế lớn như Mỹ, châu Âu và Trung Quốc mở cửa trở lại. Indonesia, Singapore và Việt Nam là những nước có thể hưởng lợi ích từ sự dịch chuyển các chuỗi cung ứng sản xuất do cạnh tranh Mỹ-Trung ngày càng căng thẳng. Dịch bệnh đã không làm chệch hướng sự thay đổi mang tính cấu trúc này.

Theo một báo cáo mới đây của các nhà phân tích Joseph Incalcaterra, Yun Liu và Maitreyi Das của ngân hàng HSBC, sự phục hồi kinh tế sẽ phụ thuộc vào tiến trình tiêm vaccine, xuất khẩu và chính sách tài khóa.

Giám đốc điều hành của Liên đoàn Doanh nghiệp Singapore Lam Yi Young cũng tái khẳng định tầm quan trọng của thị trường ASEAN đối với các công ty Singapore. Ông lưu ý rằng sự gia tăng số ca mắc COVID-19 gần đây trên toàn thế giới đã tác động đến hoạt động kinh doanh, và một số công ty đã phải trì hoãn hoặc giảm quy mô các kế hoạch mở rộng của họ ở ASEAN. Tuy nhiên, ASEAN vẫn đem lại những cơ hội tăng trưởng tốt trong trung và dài hạn cho các công ty do quy mô và sự phát triển nhanh của khu vực.

Trong khi đó, ông Tamura - chuyên gia của Viện Milken - chỉ ra điểm hấp dẫn của Indonesia là thị trường trong nước khổng lồ, còn Việt Nam và Thái Lan có năng lực để tăng cường các lĩnh vực sản xuất trong nước. Theo ông, căng thẳng địa chính trị gia tăng cũng có thể thúc đẩy sự dịch chuyển các chuỗi cung ứng đến ASEAN nhiều hơn./.

 

Liên kết Liên kết