Truy cập nội dung luôn

Nội dung bài viết

Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 6/4/2021)
08/04/2021

Tin vắn:

  • G7 cân nhắc các biện pháp phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19.
  • WTO dự báo thương mại toàn cầu sẽ tăng trưởng 8% trong năm 2021.
  • Mỹ đưa ra cam kết mới về giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính.
  • Đại diện thương mại Mỹ chỉ trích kế hoạch “Made in China 2025” của Trung Quốc.
  • Chỉ số phát triển ngành logistics Trung Quốc tăng trong tháng 3/2021.
  • Trung Quốc tăng cường hỗ trợ ngành công nghiệp sản xuất chip bán dẫn.
  • EU dự kiến triển khai chứng chỉ kỹ thuật số “du lịch” vào Quý II/2021.
  • Anh dự kiến mở cửa lại nền kinh tế và khởi động lại hoạt động du lịch vào ngày 5/4.
  • Chỉ số niềm tin của các doanh nghiệp sản xuất Nhật Bản tiếp tục tăng trong tháng 3/2021.
  • Đồng baht của Thái Lan trở thành đồng tiền mất giá nhất tại Đông Nam Á trong quý I/2021
  • Ấn Độ và Mỹ nhất trí đổi mới quan hệ đối tác năng lượng chiến lược giữa hai nước.
  • Sản xuất công nghiệp của Việt Nam có nhiều tín hiệu tích cực từ một số ngành mũi nhọn.

 

VỤ TỔNG HỢP KINH TẾ

   -----------

BẢN TIN NGOẠI GIAO KINH TẾ
(Thứ Ba, ngày 6/4/2021)

***

Tin vắn:

  • G7 cân nhắc các biện pháp phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19.
  • WTO dự báo thương mại toàn cầu sẽ tăng trưởng 8% trong năm 2021.
  • Mỹ đưa ra cam kết mới về giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính.
  • Đại diện thương mại Mỹ chỉ trích kế hoạch “Made in China 2025” của Trung Quốc.
  • Chỉ số phát triển ngành logistics Trung Quốc tăng trong tháng 3/2021.
  • Trung Quốc tăng cường hỗ trợ ngành công nghiệp sản xuất chip bán dẫn.
  • EU dự kiến triển khai chứng chỉ kỹ thuật số “du lịch” vào Quý II/2021.
  • Anh dự kiến mở cửa lại nền kinh tế và khởi động lại hoạt động du lịch vào ngày 5/4.
  • Chỉ số niềm tin của các doanh nghiệp sản xuất Nhật Bản tiếp tục tăng trong tháng 3/2021.
  • Đồng baht của Thái Lan trở thành đồng tiền mất giá nhất tại Đông Nam Á trong quý I/2021
  • Ấn Độ và Mỹ nhất trí đổi mới quan hệ đối tác năng lượng chiến lược giữa hai nước.
  • Sản xuất công nghiệp của Việt Nam có nhiều tín hiệu tích cực từ một số ngành mũi nhọn.

 

Bài phân tích/Tin chuyên sâu:

Sức mạnh dẫn dắt kinh tế toàn cầu của Mỹ đến đâu? (Washington Post, 4/4)

A. KINH TẾ THẾ GIỚI

  • Tại cuộc họp trực tuyến ngày 1/4, đại diện thương mại của Nhóm bảy quốc gia công nghiệp hàng đầu thế giới (G7) đã nhất trí giải quyết "các thông lệ gây rối loạn thị trường" thông qua phối hợp toàn cầu. Tham dự cuộc họp có đại diện của Anh, Pháp, Đức, Italy, Canada, Mỹ, Nhật Bản cùng Liên minh châu Âu (EU). Để thúc đẩy đà phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19, các đại diện thương mại G7 đã nhất trí tiếp tục cân nhắc các cách thức triển khai chính sách thương mại để hỗ trợ cho hoạt động buôn bán sản phẩm y tế và tăng cường mức độ bền vững của chuỗi cung ứng. G7 cũng khuyến khích hợp tác giữa các chính phủ, các nhà sản xuất và các nhân tố khác nhằm tăng năng suất và thúc đẩy việc phân phối vắc-xin ngừa Covid-19 (Bloomberg, 1/4).
  • Ngân hàng Thế giới (WB) đang hoàn thiện kế hoạch hành động 5 năm trong giai đoạn tới về chống biến đổi khí hậu trước sức ép ngày càng tăng từ Mỹ, Anh và các quốc gia khác nhằm chấm dứt việc cấp vốn cho các dự án nhiên liệu hóa thạch phát thải cao. Để đáp ứng các mục tiêu của Hiệp định Paris, các khoản đầu tư trị giá hàng nghìn tỷ USD cần nhanh chóng chuyển khỏi các dự án đốt nhiên liệu hóa thạch để sản xuất năng lượng và mở rộng năng lượng tái tạo cùng với công nghệ sản xuất và vận chuyển phát thải thấp (Reuters, 1/4).
  • Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngày 31/3 dự báo thương mại toàn cầu sẽ tăng trưởng 8% trong năm 2021, đồng thời nhấn mạnh đà phục hồi từ cuộc khủng hoảng do dịch Covid-19 sẽ còn phụ thuộc vào tiến trình triển khai tiêm vắc-xin. Theo WTO, dù sự phục hồi trong năm nay sẽ tốt hơn dự đoán, nhưng tăng trưởng kinh tế được cho là sẽ chậm lại ở mức 4% trong năm 2022. Tổ chức này cảnh báo tác động của cuộc khủng hoảng do dịch Covid-19 sẽ tiếp tục hiển hiện, khi hoạt động thương mại toàn cầu vẫn ở dưới mức trước đại dịch (WTO, 31/3)

 

1. Mỹ

  • Đặc phái viên của Mỹ về khí hậu John Kerry cho biết Mỹ sẽ sớm đưa ra cam kết mới về giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Phát biểu tại cuộc họp do Cơ quan năng lượng quốc tế tổ chức tại Paris, ông Kerry nhấn mạnh Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ công bố các khoản đầu tư hàng nghìn tỷ USD để thúc đẩy kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính. Các khoản đóng góp do quốc gia tự quyết định là biện pháp mà các quốc gia đưa ra để đạt được mục tiêu của Hiệp định Paris, nhằm hạn chế sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu ở mức khoảng 1,5°C. Tổng thống Biden đã công bố kế hoạch tổ chức Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu vào Ngày Trái Đất 22/4 (WSJ, 31/3).
  • Theo Bloomberg, báo cáo dự báo rào cản thương mại nước ngoài năm 2021 do Đại diện Thương mại Mỹ Katherine Chi Tai công bố ngày 31/3 cho thấy chiến lược “Made in China 2025” có thể làm trầm trọng thêm sự méo mó của thị trường, đồng thời tạo ra tình trạng dư thừa năng lực sản xuất nghiêm trọng trong nhiều ngành công nghiệp mục tiêu. Điều này có thể gây thiệt hại lâu dài đối với lợi ích của Mỹ, do các công ty nhận được sự hỗ trợ của Trung Quốc đã gia tăng thị phần trên thị trường, làm tổn hại lợi ích của các doanh nghiệp Mỹ hoạt động trong những lĩnh vực này (Bloomberg, 1/4)
  • Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho biết Mỹ đang tìm cách loại bỏ thuế quan và các rào cản thương mại khác của Nhật Bản ảnh hưởng đến các sản phẩm của Mỹ. USTR tiết lộ Mỹ sẽ hối thúc Nhật Bản dỡ bỏ các rào cản đối với hàng hóa của Mỹ, đặc biệt là các sản phẩm đang phải chịu mức thuế cao như da giày, hệ thống nhập khẩu gạo "được quản lý chặt chẽ và không minh bạch", cũng như những trở ngại trong lĩnh vực dịch vụ và đầu tư. Báo cáo của USTR nhấn mạnh Mỹ và Nhật Bản sẽ thảo luận thường xuyên nhằm rà soát việc triển khai thỏa thuận thương mại, vốn có hiệu lực từ tháng 1/2020 và giải quyết những vấn đề nổi cộm về thương mại giữa hai nước (Reuters, 30/3).

2. Trung Quốc

  • Theo số liệu do Liên đoàn logistics Trung Quốc (CFLP) công bố ngày 2/4, chỉ số phát triển ngành logistics Trung Quốc trong tháng 3/2021 đạt 54,9%, tăng 5,1 điểm phần trăm so với tháng 2/2021; chỉ số kho bãi đạt 52,7%, tăng 3,8 điểm phần trăm so với 2/2021. Theo đánh giá của các chuyên gia, kết quả này phản ánh nền kinh tế Trung Quốc đang tiếp tục chiều hướng tốt lên, qua đó thúc đẩy toàn bộ ngành logistics hoạt động sôi động hơn. Về triển vọng trong thời gian tới, trong tháng 3/2021, chỉ số đơn hàng mới đạt 54,1%, chỉ số kỳ vọng đạt 62,6% cho thấy hoạt động của ngành logistics sẽ tiếp tục duy trì xu thế phát triển (Tân Hoa xã, 4/4).
  • Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường ngày 31/3 chủ trì Hội nghị thường vụ Quốc vụ viện Trung Quốc thảo luận về việc tăng cường kích thích chủ thể thị trường, nâng cao tiềm năng phát triển; đề xuất các biện pháp mới về cải cách “phân quyền, quản lý, phục vụ”; thúc đẩy chính sách giảm thuế và hạ phí, thực hiện và tối ưu hóa chính sách giảm thuế đối với doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh cá thể (Nhật báo Kinh tế  - 1/4).
  • Trung Quốc tăng cường hỗ trợ ngành công nghiệp sản xuất chip bán dẫn nhằm giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, trong đó có việc thành lập quỹ đầu tư 29 tỷ USD. Năm 2020, Trung Quốc đã ban hành nhiều chính sách mang tính đột phá nhằm khuyến khích đầu tư, nghiên cứu phát triển trong lĩnh vực bán dẫn. Mới đây, Trung Quốc tuyên bố giảm thuế để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn nội địa. Theo giới phân tích, đây có thể là sự khởi đầu của quá trình tái cơ cấu ngành công nghiệp sản xuất chip bán dẫn toàn cầu. (Nhân dân nhật báo - 30/3)
  • Theo số liệu do Bộ Tài chính Trung Quốc công bố ngày 29/3, trong hai tháng đầu năm 2021, doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp nhà nước đều tăng trưởng ở mức hai con số. Cụ thể, doanh thu của doanh nghiệp nhà nước đạt hơn 10,01 nghìn tỷ NDT, tăng 33,7% so với cùng kỳ. Trong đó, doanh thu của doanh nghiệp trung ương đạt hơn 5,99 nghìn tỷ NDT, tăng 25,5%; doanh thu của doanh nghiệp nhà nước tại địa phương đạt 4,19 nghìn tỷ NDT, tăng 47,5%  (South China Morning Post, 27/3).

3. Châu Âu

  • Liên minh châu Âu (EU) dự kiến triển khai chứng chỉ kỹ thuật số “du lịch” vào mùa Hè năm nay nhằm bảo đảm việc đi lại an toàn trong mỗi nước và giữa các thành viên của EU. Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Margaritis Schinas cho biết chứng chỉ trên có 3 thành tố gồm chứng nhận tiêm vắc-xin, kết quả xét nghiệm PCR âm tính hoặc chứng minh có miễn dịch sau khi đã mắc Covid-19. EC đưa ra đề xuất về chứng chỉ xanh kỹ thuật số trong bối cảnh chiến dịch tiêm vắc-xin phòng Covid-19 của khu vực này triển khai rất chậm so với kế hoạch dự kiến. Tuy nhiên, EU kỳ vọng 27 quốc gia thành viên sẽ nhất trí với đề xuất về triển khai chứng chỉ nhằm đưa vào triển khai trong vòng một vài tháng tới. (AFP, 31/3)
  • Số liệu của Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) công bố ngày 31/3 cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng - thước đo lạm phát ở Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã tăng trong tháng 3/2021 do giá năng lượng bất ngờ nhảy vọt và hoạt động kinh tế khởi sắc bất chấp tác động của đại dịch Covid-19. Theo Eurostat, trong tháng 3 vừa qua, tỷ lệ lạm phát tại 19 quốc gia thành viên Eurozone đạt 1,3%, tăng so với mức 0,9% của tháng trước đó. Lạm phát tăng chủ yếu do giá năng lượng tăng sau nhiều tháng giảm. Tuy nhiên, Eurostat cho rằng nhu cầu tiêu dùng ở châu Âu hiện vẫn còn yếu và lạm phát cơ bản không tính một số mặt hàng dễ biến động giá như lương thực và năng lượng giảm trong tháng 2. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde nhận định giá tiêu dùng tăng là hệ quả của "các yếu tố tạm thời" chủ yếu liên quan đến đại dịch Covid-19, do đó ngân hàng này sẽ không sớm thắt chặt chính sách tiền tệ hiện nay. (europa.eu, 31/3)
  • Anh dự kiến sẽ mở cửa lại nền kinh tế và khởi động lại hoạt động du lịch vào ngày 5/4. Thủ tướng Johnson sẽ đưa ra bản cập nhật kế hoạch nhằm giảm bớt các hạn chế chống dịch trong những tháng tới. Theo dự kiến, ông Johnson xác nhận các cửa hàng bán lẻ không thiết yếu, dịch vụ nghỉ dưỡng có hoạt động ngoài trời và tiệm làm tóc có thể mở cửa trở lại vào ngày 12/4 tại Anh. Đồng thời, ông cũng cung cấp thêm thông tin chi tiết về chương trình "hộ chiếu vaccine" và du lịch quốc tế. Giới quan sát cho biết nước Anh đang trên đà phục hồi sau khi triển khai tiêm chủng vắc-xin ngừa Covid-19 của AstraZeneca và Pfizer cho hơn một nửa dân số của nước này (Reuters, 05/4)

4. Nhật Bản và Hàn Quốc

  • Theo báo cáo khảo sát ngắn hạn của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), chỉ số niềm tin của các doanh nghiệp sản xuất lớn của nước này là +5 điểm, ghi nhận đà tăng quý thứ 3 liên tiếp. Cuộc khảo sát được BoJ thực hiện với 9.500 doanh nghiệp Nhật Bản trong vòng 3 tháng gần nhất để xác định chỉ số niềm tin của giới doanh nghiệp dựa trên “tỷ lệ đánh giá tốt” trừ đi “tỷ lệ đánh giá xấu”. Riêng đối với thủ đô Tokyo và 3 tỉnh lân cận là Kanagawa, Saitama và Chiba, BoJ chỉ thực hiện khảo sát từ cuối tháng Hai đến hết tháng Ba, tức là sau khi dỡ bỏ tình trạng khẩn cấp. Chính phủ Nhật Bản hiện nay đang đứng trước bài toán nan giải để vực dậy ngành dịch vụ trong bối cảnh nguy cơ bùng phát làn sóng thứ tư” của dịch Covid-19 đang gia tăng và tác động của quy định hạn chế người nước ngoài đến Nhật Bản trong thời gian tổ chức Thế vận hội Olympic Tokyo (Tokyo News, 1/4)
  • Bộ Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng Hàn Quốc cho biết kim ngạch xuất khẩu của nước này trong tháng 3/2021 đạt 53,83 tỷ USD, lần đầu tiên vượt mốc 50 tỷ USD trong năm nay, tăng 16,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân kim ngạch xuất khẩu tăng là do đà tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ của các mặt hàng chủ lực như chíp bán dẫn, ô tô, và các hàng hóa khác như dệt may, chế phẩm dầu mỏ. Tổng kim ngạch nhập khẩu của Hàn Quốc tháng 3/2021 đạt 49,65 tỷ USD. Do đó, cán cân thương mại của Hàn Quốc trong tháng 3/2021 thặng dư 4,17 tỷ USD (Yonhap, 29/3)

5. ASEAN và các nền kinh tế mới nổi

  • Bất chấp ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đối với nền kinh tế toàn cầu và tâm lý các nhà đầu tư, việc phát hành sukuk (trái phiếu Hồi giáo) toàn cầu tăng 16,8%, đạt 152,6 tỷ USD năm 2020 so với 130,6 tỷ USD năm 2019. Theo tập đoàn xếp hạng tín dụng RAM Ratings, Malaysia tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu khi chiếm 39,2% thị trường, tiếp theo là Ả-rập Xê-út với 20,4% và Indonesia ở vị trí thứ 3 với 17,5% thị trường. Trong báo cáo mới nhất về thị trường sukuk, RAM Ratings cho biết trong bối cảnh ảnh hưởng của dịch Covid-19, năm 2020 đã chứng kiến các đợt phát hành ổn định sukuk từ các nền kinh tế Hồi giáo nhằm tài trợ cho các gói kích thích kinh tế, khôi phục sản xuất. RAM Ratings nhận định chính sách tiền tệ hỗ trợ và chi tiêu chính phủ mạnh mẽ là chìa khóa thúc đẩy kinh tế trong nước (The Star, 30/3)
  • Bộ trưởng Công nghiệp Indonesia Agus Gumiwang Kartasasmita ngày 1/4 cho biết, chính phủ đang đặt mục tiêu sản xuất 600.000 ô tô điện và 2,45 triệu xe máy chạy bằng pin vào năm 2030. Việc sản xuất xe chạy bằng pin hy vọng có thể giảm 2,7 triệu tấn khí thải CO2 từ ô tô và 1,1 triệu tấn từ xe máy. Theo ông Agus để thúc đẩy sản xuất xe điện chạy bằng pin, chính phủ đang cung cấp các biện pháp khuyến khích tài chính và phi tài khóa cho người tiêu dùng cũng như các nhà sản xuất (Jakarta Post, 1/4).
  • Đồng baht của Thái Lan trở thành đồng tiền mất giá nhất trong số các đồng tiền giao dịch phổ biến ở Đông Nam Á trong quý I/2021. Theo hãng nghiên cứu Refinitiv, đồng baht mất 4% giá trị so với đồng USD, mức sụt giảm cao trong khu vực Đông Nam Á vốn cũng ghi nhận sự mất giá của nhiều đồng tiền khác. Các yếu tố nền tảng yếu kém của nền kinh tế Thái Lan đã dẫn đến sự mất giá của đồng baht. Theo Ngân hàng Trung ương Thái Lan, tài khoản vãng lai của nước này trong quý IV/2020 “rơi vào” tình trạng thâm hụt lần đầu tiên kể từ quý III/2014 (Thailand News, 1/4)
  • Ấn Độ và Mỹ đã nhất trí đổi mới quan hệ đối tác năng lượng chiến lược giữa hai nước để tập trung tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng sạch hơn như nhiên liệu sinh học và sản xuất hydro. Theo một tuyên bố của Chính phủ Ấn Độ ngày 29/3 sau cuộc họp trực tuyến giữa Bộ trưởng Dầu mỏ Ấn Độ Dharmendra Pradhan và Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Jennifer Granholm, hai bên đã đánh giá về Hợp tác năng lượng chiến lược Ấn Độ-Mỹ (SEP), nhất trí sẽ đổi mới SEP song phương để phản ánh các ưu tiên mới của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Tổng thống Mỹ Joe Biden, trong đó tập trung vào thúc đẩy năng lượng sạch bằng các mô hình carbon thấp và đẩy mạnh hợp tác về năng lượng xanh (India Times, 31/3)

 

B. KINH TẾ VIỆT NAM

  • Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư số 03/2021 ký ngày 2-4-2021, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 01/2020 ban hành ngày 13-3-2020, quy định về việc tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Việc tiếp tục cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay cho các doanh nghiệp được xem là sự hỗ trợ thiết thực giúp họ vượt qua khó khăn do đại dịch Covid-19 trong năm 2021. (Saigontimes, 3/4)
  • Tổng cục Thống kê cho biết, trong quý I/2020, sản xuất công nghiệp đã có nhiều tín hiệu tích cực từ một số ngành mũi nhọn; trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng cao, tiếp tục đóng vai trò động lực dẫn dắt tăng trưởng của nền kinh tế. Cụ thể, ngành công nghiệp quý I/2021 đạt mức tăng 6,5% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,45%, cao hơn tốc độ tăng 7,12% của cùng kỳ năm trước. Một số sản phẩm công nghiệp chủ lực tăng cao so với cùng kỳ năm trước như: thép cán, linh kiện điện thoại, ti vi, ô tô, sơn hóa học, sắt, thép thô… (TTXVN, 4/4)
  • Bộ Công Thương đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA). Theo Hiệp định, doanh nghiệp có thể tự chứng nhận xuất xứ để hưởng ưu đãi từ UKVFTA; và để hưởng ưu đãi thuế quan UKVFTA, chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa phải được nộp cho cơ quan hải quan nước thành viên nhập khẩu phù hợp quy định của nước thành viên đó. (Vietnamplus, 4/4)
  • Dù số doanh nghiệp thành lập mới trong quý đầu tiên của năm 2021 sụt giảm so với cùng kỳ năm ngoái nhưng lĩnh vực bất động sản lại là ngoại lệ. Trong 3 tháng đầu năm nay, có 1.733 doanh nghiệp bất động sản đăng ký thành lập mới (tăng 27,1% so với cùng cùng năm ngoái). Tính trung bình, theo tổng số ngày trong 3 tháng qua, một ngày có 19 doanh nghiệp bất động sản được thành lập. (Saigontimes, 5/4).

C. BÀI PHÂN TÍCH/TIN CHUYÊN SÂU

Sức mạnh dẫn dắt kinh tế toàn cầu của Mỹ đến đâu? (Washington Post, 4/4)

Tổ chức Oxford Economics dự đoán Mỹ sẽ trở thành quốc gia đóng góp lớn nhất cho tăng trưởng toàn cầu năm nay, lần đầu tiên kể từ năm 2005. Gói chi tiêu của chính quyền Biden cùng với lãi suất thấp của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đang thúc đẩy sự bùng nổ mới ở Mỹ và hỗ trợ các nước khác, nơi các chính phủ đã không phản ứng đủ mạnh với đại dịch.

Bằng chứng mới về tình hình tốt của Mỹ xuất hiện cuối tuần trước, khi Bộ Lao động báo cáo tháng 3/2021 có thêm 916.000 việc làm mới và tỷ lệ thất nghiệp đã giảm xuống mức thấp nhất sau suy thoái là 6%. Bảng đánh giá hoạt động sản xuất của Viện Quản lý Cung ứng cũng ghi nhận mức cao nhất kể từ tháng 12/1983.

Lợi thế của Mỹ là nhờ việc đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng, cộng với chi tiêu hào phóng chính phủ. Tính đến cuối tháng 3, Mỹ đã tiêm chủng cho một tỷ lệ dân số lớn hơn gấp đôi so với Liên minh châu Âu. Trong khi sự phục hồi kinh tế châu Âu bị đình trệ khi tổng số ca nhiễm Covid-19 tăng cao. Pháp tuần trước tuyên bố phong tỏa lần thứ ba. Đức và Italy đã áp đặt hạn chế một phần với các hoạt động. Hầu hết nhà kinh tế đều dự báo Trung Quốc năm nay sẽ tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn Mỹ. Nhưng vì nền kinh tế Mỹ trị giá 21.000 tỷ USD, vẫn lớn hơn đáng kể so với Trung Quốc, đóng góp của người Mỹ vào tăng trưởng toàn cầu sẽ lớn hơn một chút, theo Oxford Economics.

Vai trò của Mỹ trong việc dẫn dắt nền kinh tế toàn cầu năm nay trái ngược với cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, khi Trung Quốc tung ra một chương trình kích thích lớn tài trợ cho các tuyến đường sắt mới, sân bay, đường sá và các chương trình nhà ở xã hội. Sự bùng nổ xây dựng của Trung Quốc đã bơm tiền vào các nước sản xuất hàng hóa, giúp ngăn chặn suy thoái kinh tế toàn cầu. Ở chiều ngược lại, nội bộ nước Mỹ đã vấp phải cuộc tranh luận gay gắt về thâm hụt ngân sách liên bang, khiến các chi tiêu kích thích bị ngắt mạch và tỷ trọng đóng góp vào tăng trưởng toàn cầu của Mỹ năm 2010 chỉ bằng một nửa so với con số 28% trong năm nay, theo tính toán của Oxford Economics. Còn giờ đây, để phục hồi kinh tế, Quốc hội Mỹ hồi tháng 3 phê duyệt gói cứu trợ 1.900 tỷ USD. Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), cùng với khoản tiền 900 tỷ USD vào tháng 12, các gói cứu trợ này đã làm tăng thêm 1,5% vào tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu năm nay.

Được hỗ trợ bởi các khoản kích thích của chính phủ, người Mỹ đã chi tiêu thoải mái cho hàng tiêu dùng nhập khẩu, thực phẩm, đồ uống và thức ăn chăn nuôi, theo Cục Điều tra dân số. Nhờ gói kích cầu năm ngoái, họ đã tích lũy được khoảng 1.700 tỷ USD để chi tiêu khi nền kinh tế mở cửa trở lại. Ngay cả khi hàng triệu người bị thiệt hại trong năm qua, tài sản ròng của hộ gia đình Mỹ đã tăng thêm 18.000 tỷ USD, theo Fed. Các doanh nghiệp Mỹ cũng tăng cường mua phụ tùng ôtô nhập khẩu từ Trung Quốc và máy móc công nghiệp, được vận chuyển đến từ cảng Rotterdam sầm uất của Hà Lan. Không chỉ vậy, lãi suất gần bằng 0 của Fed, được thiết kế để thúc đẩy hoạt động kinh doanh thông qua việc đi vay rẻ hơn, mang lại lợi ích cho các tập đoàn nước ngoài, cùng với các tập đoàn Mỹ.

Tuy nhiên, khả năng dẫn dắt của Mỹ có thể cũng chỉ nổi lên được trong năm nay. Theo Oxford Economics, Trung Quốc, quốc gia dẫn đầu đà phục hồi toàn cầu ban đầu vào năm ngoái sau khi kiềm chế đại dịch, dự kiến giành lại vị trí hàng đầu vào năm 2022. Theo IMF, Trung Quốc đã đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng toàn cầu mỗi năm kể từ năm 2000.

Nhưng sự phục hồi quá nhanh cũng đi kèm nhiều lo lắng cho nước Mỹ và một phần thế giới. Việc các nhà đầu tư nước ngoài đổ xô vào cổ phiếu và trái phiếu của Mỹ, tìm cách hưởng lợi từ nền kinh tế đang phát triển mạnh, đã khiến đồng USD tăng giá khoảng 10% so với euro và gần 8% so với yen.

Đồng USD tăng giá giống như một đợt giảm giá với hàng hóa châu Âu và Nhật Bản. Nhưng nó đã làm cho các sản phẩm của Mỹ trở nên đắt hơn với khách hàng ở thị trường nước ngoài, làm giảm giá trị xuất khẩu của Mỹ và khiến thâm hụt thương mại tăng cao.

Các nhà kinh tế tại Goldman Sachs dự báo thước đo rộng nhất của cán cân thương mại, tức thâm hụt tài khoản vãng lai, sẽ đạt đỉnh vào cuối năm nay ở mức 4,4% GDP. Đó sẽ là mức cao nhất trong 15 năm và gấp đôi con số của năm 2019.

Kỳ vọng về sự tăng trưởng mạnh mẽ cũng làm tăng lãi suất dài hạn, khi các nhà đầu tư đặt cược vào tăng trưởng hoặc lo lắng về lạm phát. Lãi suất trái phiếu 10 năm của Kho bạc Mỹ đã tăng lên 1,67%, từ 0,91% vào cuối năm 2020. Nếu lãi suất dài hạn của Mỹ tăng mạnh - do các nhà đầu tư lo sợ lạm phát hoặc Fed buộc phải hạ nhiệt nền kinh tế - hậu quả có thể rất thảm khốc với các quốc gia đang phát triển mà mắc nợ nhiều./.

 

 

 

Liên kết Liên kết