Truy cập nội dung luôn

Nội dung bài viết

CSIS công bố Báo cáo về quan hệ Việt - Mỹ: Đối tác tưởng như không thể, nhưng lại rất thiết yếu
13/07/2021

Ngày 6/7/2021, Trung tâm CSIS công bố Báo cáo về quan hệ Việt - Mỹ với với tiêu đề “Quan hệ đối tác tưởng như không thể, nhưng lại rất thiết yếu”.

Theo đó, quan hệ ngoại giao hai nước kể từ khi thiết lập tiếp tục chiều hướng phát triển, từ chính trị-an ninh, đến thương mại, giao lưu nhân dân, giáo dục… Những thành tựu này có được là nhờ vào hàng thập kỷ nỗ lực và kiên trì của cả hai bên, từ hợp tác giải quyết hậu quả chiến tranh, tới nhận thức chung về mối đe doạ đến từ Trung Quốc. Dù còn những trở ngại, trong đó có vấn đề nhân quyền, nguy cơ Mỹ áp đặt trừng phạt do việc Việt Nam mua sắm vũ khí của Nga nhưng Việt Nam vẫn chiếm một vị trí quan trọng trong tầm nhìn của chính quyền Tổng thống Biden về một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở, tự cường và bao trùm.

Báo cáo nêu một số vấn đề chính. Thứ nhất, đó là giải quyết các tranh chấp thương mại, trong đó có điều tra 301. Khác với chính quyền Tổng thống Trump, chính quyền Tổng thống Biden đã chọn cách giải quyết lặng lẽ với Việt Nam để giảm thâm hụt và tăng liên kết kinh tế; và Việt Nam đã tăng đáng kể nhập khẩu từ Mỹ. Một khả năng khác là hai nước theo đuổi thoả thuận thương mại tự do song phương hoặc đa phương, tương tự như thoả thuận Việt Nam đã ký với Anh và với Liên minh Châu Âu, dù khả năng này hiện là khó với chính quyền Tổng thống Biden.

Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Brussels, Bỉ, ngày 14-6-2021-Ảnh: AFP/TTXVN

Thứ hai, về thu hút đầu tư. Thực tế là đầu tư của Mỹ vào Việt Nam những năm gần đây gia tăng, do tác động của chiến tranh thương mại Trung - Mỹ, hấp dẫn của thị trường Việt Nam, cũng như thành công trong phòng chống dịch Covid-19. Thứ ba là hợp tác năng lượng, với trọng tâm là nhập khẩu khí hoá lỏng từ Mỹ. Thứ tư là giải quyết hậu quả chiến tranh, trong đó có tẩy độc sân bay Biên Hoà, hỗ trợ tìm kiếm quân nhân Việt Nam mất tích. Thứ năm là quan hệ giữa Việt Nam với nhóm Bộ Tứ, Việt Nam không chỉ có quan hệ gần gũi với Mỹ mà còn có quan hệ phát triển với 3 thành viên còn lại. Dù vậy, Việt Nam vẫn rất thận trọng trong tham gia các hoạt động liên quan, do không muốn làm ảnh hưởng tới quan hệ với Trung Quốc. Thứ sáu là quan hệ đối tác ở Biển Đông để đối phó với mối đe doạ từ Trung Quốc, trong đó có đe doạ từ các lực lượng dân quân biển. 

Tuy nhiên, quan hệ hai bên cũng đứng trước những trở ngại, tồn đọng. Thứ nhất là việc Việt Nam hiện vẫn dựa chủ yếu vào vũ khí của Nga, gây trở ngại cho việc mua sắm, tích hợp vũ khí của Mỹ, cũng như nguy cơ Việt Nam chịu trừng phạt gián tiếp bằng đạo luật chống buôn bán với kẻ thù của Mỹ. Quan ngại về nhân quyền tiếp tục là một thách thức, nhất là khi chính quyền Tổng thống Biden được cho là chú trọng vấn đề này hơn chính quyền cựu Tổng thống Trump. Ngoài ra, điều tra 301 vẫn tiếp diễn, trở thành “bất ổn” tiềm tàng cho quan hệ song phương. Bloomberg ngày 7/7, dẫn nguồn giới thông thạo với vấn đề nhưng không muốn nêu danh cho biết, chính quyền Tổng thống Joe Biden dự kiến tổ chức một cuộc họp về chủ đề này cùng ngày với sự tham gia của các quan chức Bộ Tài chính, văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), Bộ Thương mại và Hội đồng An ninh Quốc gia. Hạn chót để áp thuế là tháng 10/2021, một năm sau khi cuộc điều tra bắt đầu. 

Báo cáo đưa ra 6 khuyến nghị Mỹ cần thực hiện để củng cố quan hệ song phương: (i) Thông báo ý định nâng cấp quan hệ từ đối tác toàn diện lên đối tác chiến lược, có thể nhân chuyến thăm của Tổng thống Biden tới Châu Á; (ii) Ngừng điều tra 301, giải quyết mọi bất đồng thông qua đối thoại thay vì đe doạ trừng phạt; (iii) Tiếp tục ngoại giao vắc-xin; (iv) Ngừng trục xuất người gốc Việt vi phạm pháp luật trở lại Việt Nam; (v) Khởi xướng đàm phán đa phương về thương mại số ở Ấn Độ Dương -Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam; (vi) Triển khai nỗ lực đa phương để giám sát và nhận diện các chủ thể dân quân biển của Trung Quốc, xây dựng cơ sở dữ liệu về các tàu vi phạm và buộc Trung Quốc trả giá về ngoại giao…./.

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 

Liên kết Liên kết