Truy cập nội dung luôn

Nội dung bài viết

Tiền Giang: 20 năm thực hiện phát triển kinh tế tập thể và hợp tác xã giai đoạn 2001-2021
06/12/2021

Qua gần 20 năm thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TW ngày 18/3/2002 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, có thể nói nhận thức trong hệ thống chính trị, các tầng lớp nhân dân về phát triển kinh tế tập thể (KTTT), hợp tác xã (HTX) được nâng lên và thống nhất trong toàn xã hội.

Các cấp ủy đảng, chính quyền của tỉnh Tiền Giang đã có những cơ chế, chính sách quan tâm nhiều hơn đến việc phát triển KTTT. Những năm gần đây, Khu vực KTTT và HTX đã có những bước phát triển cả về số lượng và chất lượng, cơ bản khắc phục được những yếu kém kéo dài; đã xuất hiện thêm nhiều loại hình, mô hình KTTT, HTX hoạt động hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa đói, giảm nghèo cho các thành viên, góp phần xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, từng bước khẳng định vị trí, vai trò nền tảng của khu vực KTTT, HTX trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Tiền Giang với gần 02 thập kỷ đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả, khu vực KTTT đã có những chuyển biến tích cực, cụ thể là:

* Hợp tác xã đã có sự phát triển cả về số lượng và chất, trong đó: đã thành lập mới là 227 HTX, giải thể 82 HTX. Đến cuối năm 2021, toàn tỉnh có 01 Liên hiệp HTX nông nghiệp và 238 HTX, quỹ tín dụng nhân dân (gồm 230 HTX đang hoạt động và 08 hợp tác xã ngưng hoạt động), tăng 158,7% so với 146 HTX năm 2001. Có 73/238 HTX chuyển đổi theo Luật Hợp tác xã năm 2012; 159/238 HTX hoạt động có hiệu quả (chiếm 66,8%) tổng số HTX, tăng 49,6% so với năm 2001, trong đó HTX loại khá là 68 HTX; HTX loại trung bình là 81 HTX. Tổng số thành viên HTX đạt 83.144 thành viên (tăng 175,6% so với 52.972 thành viên năm 2001), trong đó 82.610 thành viên là cá nhân, 364 thành viên hộ gia đình và 170 thành viên là pháp nhân. Tổng số lượng lao động thường xuyên trong HTX đạt 29.175 lao động, tăng 212,1% so với 19.828 lao động năm 2001.

So với năm 2001, tổng vốn điều lệ của các HTX đạt 1.737 tỷ đồng, tăng 810,6% (1.547 tỷ đồng); tổng vốn hoạt động khoảng 6.996 tỷ đồng, tăng 2.805% (6.755 tỷ đồng) , trong đó số vốn đăng ký mới khoảng 5.245 tỷ đồng. Năm 2021, tổng doanh thu của HTX khoảng 3.120 tỷ đồng tăng 2.943 tỷ đồng (tăng 1.661%) so với năm 2001, bình quân khoảng 33,3% tỷ đồng/HTX; lợi nhuận khoảng 52,2 tỷ đồng tăng 48,7 tỷ đồng (tăng 1.391%) so với năm 2001, bình quân khoảng 680 triệu đồng/HTX; thu nhập bình quân của thành viên, người lao động làm việc trong HTX khoảng 67,2 triệu đồng/người/năm (tăng 1.040%) so với năm 2001.

Thu hoạch vụ Hè Thu bằng cơ giới tại HTX nông nghiệp Mỹ Thành Nam. Ảnh: Minh Trí - TTXVN

Số hợp tác xã được thành lập và hoạt động hiệu quả theo tiêu chí 13 về tổ chức sản xuất của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là 127 HTX, trong đó có 26 mô hình HTX thành lập mới và hoạt động hiệu quả theo Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Có 05 HTX có sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP (04 HTX đạt tiêu chuẩn 3 sao và 01 HTX đạt tiêu chuẩn 4 sao); 04 HTX có sản phẩm ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất; 23 HTX có sản các sản phẩm đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và có 31 HTX có sản phẩm chủ lực của tỉnh hoạt động hiệu quả. Đặc biệt phải nói đến, HTX Rạch Gầm (phường 1, thành phố Mỹ Tho) và Quỹ tín dụng nhân dân Tân Hiệp là hai mô hình nổi bật, điển hình về cách làm mới. Về mô hình HTX theo phương thức sản xuất gắn với chuỗi giá trị thì HTX dịch vụ nông nhiệp Mỹ Trinh (xã Hậu Mỹ Trinh, huyện Cái Bè) và HTX Mỹ Tịnh An (xã Mỹ Tịnh An, huyện Chợ Gạo) là 02 HTX thành công trong hoạt động liên kết tiêu thụ nông sản, mang lại sự yên tâm sản xuất và việc làm cho thành viên, giữ ổn định đầu vào và đầu ra, tăng thu nhập cho nông dân.

* Tổ hợp tác (THT) tuy có giảm về số lượng tổ nhưng tăng số lượng thành viên tham gia, doanh thu và lợi nhuận bình quân đều tăng đáng kể. Cụ thể: số lượng đã thành lập mới là 1.133 THT, giải thể 1.540 THT, đến cuối năm 2021, toàn tỉnh có 310 THT nông nghiệp, 35 THT phi nông nghiệp, giảm 837 THT (giảm 70,8% so với năm 2001); có 06 THT phát triển thành HTX. Số lượng thành viên THT đạt 70.124 thành viên, tăng 26.538 thành viên (tăng 60,1% so với năm 2001), trong đó có 69.442 thành viên cá nhân và 682 thành viên hộ gia đình; doanh thu bình quân khoảng 1,05 tỷ đồng, tăng gấp 04 lần so với năm 2001; lợi nhuận bình quân khoảng 196 triệu đồng, tăng 1,5 lần so với năm 2001.

Để có được những kết quả tích cực nêu trên, thời gian qua tỉnh Tiền Giang đã tập trung tuyên truyền Nghị quyết 13-NQ/TW bằng nhiều hình thức như hội nghị, hội thảo, sách, bản tỉn, website, tuyên truyền trên báo, đài, các kênh truyền thông, mạng xã hội… nhằm xóa bỏ những định kiến về mô hình HTX kiểu cũ để lại, giúp nhân dân thấy được sự cần thiết của mô hình KTTT, HTX trong việc tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng xác lập môi trường thể chế, chính sách thuận lợi, hỗ trợ các HTX và luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi cho KTTT phát triển; có thể thấy rõ qua các chính sách:

* Về chính sách cán bộ và nguồn nhân lực được chú trọng nhằm cải thiện, nâng cao kỹ năng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, từ đó nâng cao được chất lượng, hiệu quả hoạt động, với 205 lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, dạy nghề cho 15.448 lượt cán bộ quản lý, chuyên môn, lao động, thành viên các HTX với các chuyên đề kỹ năng quản lý, điều hành HTX. Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân tỉnh đã triển khai Kế hoạch 37/KH-UBND ngày 01/02/2018 về hỗ trợ bồi dưỡng nguồn nhân lực Hợp tác xã; hỗ trợ đầu tư phát triển kết cấu cơ sở hạ tầng Hợp tác xã năm 2018 và Kế hoạch 07/KH-UBND ngày 08/01/2019 về hỗ trợ cán bộ trẻ tốt nghiệp đại học, cao đẳng về làm việc có thời hạn tại Hợp tác xã nông nghiệp giai đoạn 2019-2020. Sở Khoa học và Công nghệ đã hỗ trợ 11 cán bộ khoa học – kỹ thuật về làm việc tại HTX tiểu thủ công nghiệp và công nghiệp trong thời gian 03 năm; Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã hỗ trợ 09 cán bộ trẻ về làm việc cho 09 HTX để hỗ trợ về kỹ thuật (05 cán bộ), kế toán (04 cán bộ) trong giai đoạn 2018-2020. Từ đó giúp cho HTX cũng cố về tổ chức, đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả.

Ông Võ Văn Bình -Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh tặng bằng khen cho các cá nhân và tập thể có thành tích xuất sắc qua 20 năm thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX (Ảnh sưu tầm)

 * Về chính sách tài chính, tín dụng, Tỉnh đã thực hiện chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp theo Nghị định 114/2020/NĐ-CP của Chính phủ đạt 173 HTX với số tiền 1,94 tỷ đồng; riêng năm 2021 có 04 HTX được miễn, giảm với số tiền hơn 02 tỷ đồng. Cục thuế tỉnh đã triển khai một số chính sách nhằm hỗ trợ các HTX gặp khó khăn do ảnh hưởng của Covid-19, có 13 HTX được gia hạn thuế, với số thuế được gia hạn 4,97 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh đã cho vay 127 dự án, phương án của 39 HTX, THT với tổng số vốn giải ngân là 68,5 tỷ đồng. Ngoài ra, có 23 HTX thực hiện vay vốn ở Quỹ phát triển kho học công nghệ tỉnh, Quỹ quốc gia giải quyết việc làm, Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã Trung ương, với tổng số tiền 11,4 tỷ đồng để đầu tư nhà xưởng, máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải và bổ sung nguồn vốn lưu động phục vụ kinh doanh, góp phần giải quyết khó khăn về vốn của các HTX trong thời gian qua. Riêng các HTX sản xuất lúa, được tiếp nhận nguồn hỗ trợ theo Quyết định số 04/2015/QĐ-UBND ngày 09/02/2015 của Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ áp dụng quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt trong nông nghiệp, thủy sản trên đại bàn tỉnh. Kết quả thi hành chính sách tài chính, tín dụng đối với HTX trên địa bàn tỉnh Tiền Giang đã góp phần hỗ trợ, thúc đẩy sự phát triển của các HTX.

* Về chính sách hỗ trợ về khoa học và công nghệ đã giúp các HTX tăng năng suất, giảm chi phí, tăng doanh thu và lợi nhuận, chất lượng sản phẩm nâng cao, thu nhập của thành viên và người lao động được cải thiện. Từ năm 2002 đến nay, tỉnh đã triển khai nhiều chương trình, dự án, xây dựng nhiểu mô hình chuyển giao và ứng dụng khoa học công nghệ cho các HTX nông nghiệp; hiện tỉnh có 48 HTX được chứng nhận theo tiêu chuẩn VietGAP và 02 HTX được chứng nhận theo tiêu chuẩn GlobalGAP; hỗ trợ 12 HTX, 02 tổ hợp tác đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho các đặc sản nông nghiệp trong toàn tỉnh với các nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý nổi tiếng như vú sữa lò rèn Vĩnh Kim, sơ ri Gò Công, khóm Tân Lập, bưởi lông Cổ Cò, hủ tiếu Mỹ Tho.

Triển khai dự án vùng sản xuất lúa ứng dụng công nghệ cao giai đoạn 2018 – 2020 và định hướng đến năm 2025 theo Quyết định số 2125/QĐ-UBND ngày 08/8/2018 của Ủy ban nhân dân tỉnh, đến nay dự án lúa ứng dụng công nghệ cao đã thực hiện tại 04 HTX (HTX Mỹ Quới, HTX Mỹ Thành Bắc, HTX Bình Tân và HTX Tăng Hòa), các HTX được hỗ trợ máy cấy lúa, xây dựng các mô hình trình diễn ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất. Ngoài ra, còn hỗ trợ cho 04 HTX (HTX Quyết Thắng, HTX Bình Tây, HTX sơ ri Gò Công, HTX Hòa Lộc) đầu tư 08 máy phun xịt thuốc, 01 máy cuộn rơm, 01 hệ thống sản xuất kẹo khóm với tổng kinh phí 394,6 triệu đồng từ nguồn của Tổ chức hợp tác và phát triển quốc tế của Canada (SOCODEVI); dự án QSEAP hỗ trợ xây dựng nhà sơ chế đóng gói và hệ thống thiết bị cho 03 HTX tại vùng chuyên canh rau của tỉnh. Trung tâm Khoa học Công nghệ và Môi trường (Liên minh Hợp tác xã Việt Nam) hỗ trợ xây dựng mô hình HTX sản xuất, kinh doanh, liên kết theo chuỗi giá trị tại HTX nông nghiệp hữu cơ Gò Công (tổng kinh phí 470 triệu đồng), HTX Mỹ Tịnh An (tổng trị giá 170 triệu đồng); ngoài ra còn hỗ trợ HTX nông nghiệp tổng hợp Quơn Long xây dựng vùng trồng thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP, logo, xuất xứ hàng hóa.

* Chính sách hỗ trợ thành lập mới, tổ chức lại hoạt động của HTX, liên hiệp HTX và hỗ trợ xây dựng mô hình HTX, liên hiệp HTX kiểu mới sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực của địa phương, ứng dụng công nghệ cao sản xuất hữu cơ, Tỉnh đã vận động thành lập mới được 227 HTX, trong đó có 181 HTX được thành lập theo Luật Hợp tác xã năm 2012. Các HTX khi tiến hành thủ tục thành lập mới đều được hướng dẫn thủ tục để được nhận khoản hỗ trợ kinh phí thành lập mới. Đến cuối năm 2021, toàn tỉnh có 131 HTX nhận được hỗ trợ với tổng số tiền 02 tỷ đồng.  Bên cạnh đó, Tỉnh đã xây dựng 10 mô hình HTX kiểu mới gồm 05 HTX sản xuất lúa (HTX dịch vụ nông nghiệp Mỹ Trinh, HTX dịch vụ sản xuất nông nghiệp Mỹ Quới, HTX Mỹ Thành, HTX nông nghiệp kinh doanh tổng hợp  Bình Tây, HTX nông nghiệp dịch vụ nông thôn Bình Nhì) và 05 HTX sản xuất trái cây (HTX Hòa Lộc, HTX dịch vụ sản xuất nông nghiệp Mỹ Lương, HTX sẩu riêng Ngũ Hiệp, HTX nông nghiệp Quyết Thắng, HTX Mỹ Tịnh An). Nội dung hỗ trợ gồm nâng cao năng lực quản lý điều hành, tư vấn phương án hoạt động sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ liên kết tiêu thụ, xúc tiến thương mại và thông tin tuyên tuyền về mô hình HTX kiểu mới.

Bên cạnh những chính sách trên, tỉnh còn có nhiều chính sách khác như: chính sách đất đai, hỗ trợ tiếp thị và mở rộng thị trường, đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, tạo điều kiện tham gia các chương trình kinh tế - xã hội, hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của HTX với doanh nghiệp, đều mang lại những kết quả tích cực cho KTTT và HTX.

Đồng thời, tỉnh cũng quan tâm đến nâng cao vai trò quản lý Nhà nước về KTTT từ tổ chức bộ máy quản lý, đến thực hiện các nhiệm vụ hàng năm, kế hoạch 5 năm; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; phát huy vai trò của Liên minh hợp tác xã của tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các đoàn thể nhân dân đối với phát triển KTTT, HTX. Đề từ đây, khu vực KTTT của tỉnh có đủ điều kiện để phát triển từng bước vững chắc, đảm bảo chất lượng, đáp ứng nhu cầu của người dân.

Khu vực KTTT, HTX của tỉnh Tiền Giang sau gần 20 năm tiếp tục đổi mới, phát triển đã nhận được nhiều sự quan tâm hỗ trợ từ các cấp lãnh đạo nhưng vẫn còn gặp nhiều hạn chế, bất cập: tốc độ tăng thưởng còn thấp so với các khu vực kinh tế khác; tỷ lệ đóng góp vào GRDP chưa đáp ứng yêu cầu; phần lớn các tổ chức KTTT, HTX có quy mô nhỏ, phát triển không đồng đều giữa các vùng trong tỉnh, giữa khu vực nông nghiệp và phi nông nghiệp; sự liên kết, hợp tác giữa các tổ chức KTTT, HTX với nhau và với các loại hình kinh tế khác còn yếu… Tuy nhiên, kết quả đạt được đã cho thấy KTTT của tỉnh cơ bản khắc phục được trình trạng yếu kém kéo dài; xuất hiện thêm nhiều loại hình, mô hình hoạt động hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương nói riêng và kinh tế cả nước nói chung; tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa đói, giảm nghèo, góp phần xây dựng nông thôn mới.

Để đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT trong những năm tới, Tỉnh đã đặt ra những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể như: tập trung đẩu mạnh công tác tuyên truyền Luật Hợp tác xã năm 2012 và các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển KTTT; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng kế hoạch đào tạo trong từng giai đoạn, thời điểm, lĩnh vực phù hợp với nhu cầu thực tế thông qua tìm hiểu nhu cầu bồi dưỡng, đào tạo trong các HTX; hoàn thiện cơ cấu tổ chức cơ quan quản lý nhà nước về KTTT; xây dựng các mô hình HTX kiểu mới trong cuộc Cách mạng công nghệ 4.0, tăng cường liên doanh, liên kết giữa các HTX với các tổ chức kinh tế khác, để vừa mở rộng phạm vi hoạt động, quy mô kinh doanh, mở rộng thị trường và đảm bảo phát triển bền vững; tư vấn, hỗ trợ cho cách HTX ứng dụng khoa học kỹ thuật công nghệ mới, ưu tiên các chương trình, dự án đầu tư, thực nghiệm phục vụ cho phát triển, sản xuất, kinh doanh; xúc tiến thương mại mở rộng thị trường; tăng cường hợp tác quốc tế về KTTT./.

Ngọc Diễm tổng hợp

 

Liên kết Liên kết