Truy cập nội dung luôn

HỘI NGHỊ KẾT NỐI KIỀU BÀO HỘI NGHỊ KẾT NỐI KIỀU BÀO

“Loạn, xấu, khó, biến” đó là tình hình về cục diện thế giới hiện nay

Đây là chủ đề Hội thảo do Mạng báo Nhân dân tổ chức Hội thảo "Cường quốc" ngày 24/6 với sự tham gia của 6 chuyên gia nổi tiếng Trung Quốc như ông Mã Chấn Cương - Ủy viên ủy ban tư vấn chính sách ngoại giao Trung Quốc, ông Ngụy Kiến Quốc - Phó Tổng Giám đốc Trung tâm giao lưu kinh tế quốc tế Trung Quốc cùng Phó viện trưởng viện nghiên cứu Mỹ, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu kinh tế quốc tế hiện đại Trung Quốc, Viện trưởng viện nghiên cứu tiền tệ Trùng Dương, Đại học Nhân dân Trung Quốc, Hội trưởng Ủy ban toàn quốc về hợp tác kinh tế Thái Bình Dương Trung Quốc.

Đại dịch Covid-19 có ảnh hưởng to lớn tới nhân loại, ý kiến bi quan cho rằng "dịch bệnh lần này không kém gì đại chiến thế giới, sẽ làm cho thế giới đi tới chiến tranh lạnh và đối kháng"; ý kiến lạc quan cho rằng: "thời đại của một nước độc quyền lãnh đạo đã kết thúc, thế giới sẽ được hình thành với quy tắc mới, Trung Quốc cần tích cực cống hiến phương án trí tuệ của mình". Hiện nay, mâu thuẫn và thách thức Trung - Mỹ ngày càng lớn, quan hệ quốc tế ngày càng khó đoán định, quan hệ giữa các nước lớn phức tạp. Cục diện thế giới sau đại dịch sẽ như thế nào? Trung Quốc sẽ đối diện với cơ hội và thách thức nào? Làm thế nào xây dựng lại quan hệ quốc tế? 6 chuyên gia nói trên phát biểu một số nội dung lớn sau:

"Đường ranh giới thay đổi của quan hệ quốc tế đang được hình thành, xu thế chuyển sang phía Đông nổi bật". Đại dịch tác động tới thế giới vượt mọi dự đoán, không như khủng hoảng tài chính năm 2008, không làm gián đoạn tiến trình toàn cầu hóa, trong khi đại dịch làm cho các quốc gia đi đến đóng cử, có nước thậm chí còn có quyết sách để cho dòng vốn trở về, đảm bảo chuỗi sản xuất hoàn chỉnh. Đây là mô hình phát triển trái ngược với mô hình phát triển sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai. Có thể nói, đại dịch tạo ra một thời kỳ quan trọng định hình lại cục diện thế giới. Trong tình hình này, cục diện thế giới đang xuất hiện 2 biến đổi quan trọng, một là, các nước đang phát triển do Mỹ đứng đầu đang tiếp tục thu hẹp, trật tự thế giới do Mỹ chủ đạo từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đang bị tác động mạnh, đương nhiên sự tác động và thay đổi là quá trình dần dần. Hai là, thế giới xuất hiện sự thay đổi với đa cực hóa, Đông Á đang trở thành cực tăng trưởng quan trọng của kinh tế thế giới, phương thức chủ đạo cục diện thế giới từ đơn nguyên chuyển sang đa nguyên.

Hiện tại, nguy cơ của cục diện thế giới có 4 chữ: loạn, xấu, khó, biến. "Loạn" như đại dịch năm 1918 và còn không lường được; "Xấu" là chỉ số kinh tế rất xấu, như đại khủng hoảng năm 1930, chỉ có điểm sáng là Đông Á; "Khó" là không có nhận thức chung trong xử lý khủng hoảng, các nước không thể đoàn kết nhất trí, nêu ra một phương án toàn cầu; "Biến" là trật tự đang thay đổi, thế giới đang phân hóa, giàu nghèo phân hóa, quan hệ quốc tế cũng phân hóa phức tạp. Chúng ta đang chứng kiến một nền kinh tế thế giới phân 5 xẻ 7, tương lai của kinh tế thế giới sẽ rất có khả năng tăng trưởng thấp.

Cục diện thế giới sẽ thay đổi đầu tiên từ cục diện kinh tế, trong bối cảnh đại dịch, Đông Á trở thành điểm sáng. Vành đai kinh tế Bắc Mỹ, EU, Đông Á đang bước đầu hình thành. Tương lai, vành đai kinh tế Đông Á với hạt nhân là Trung, Nhật, Hàn với vành đai mậu dịch Trung Quốc - ASEAN có khả năng dẫn đầu hổi sinh cục diện mậu dịch khu vực, quốc tế. Thế giới có thể sẽ có 3 thay đổi: (i) cục diện thế giới đơn cực do Mỹ chủ đạo sẽ gia tăng sụp đổ, xuất hiện thời kỳ quá độ thay đổi cục diện thế giới dài từ 5 - 10 năm. (ii) xuất hiện hiện tượng cục diện thế giới chuyển phía Đông, bao gồm: chế tạo, nguồn vốn, nhân tài, sáng tạo chuyển sang phía Đông. (iii) Trung - Mỹ cho dù có đấu tranh song không thể phân tách. Thời đại sau đại dịch không thể xuất hiện một thể chế quản trị toàn cầu do một nước chủ đạo. Chủ nghĩa tự do trên hết với Mỹ và phương Tây chủ đạo sẽ không còn hoàn toàn thích ứng sau đại dịch. Sau đại dịch, sẽ dần hình thành cục diện Mỹ suy yếu Trung Quốc trỗi dậy song là thời gian dài, không nên chủ quan về ưu thế của Trung Quốc trong đại dịch vì đại dịch tác động tới cả nhân loại.

"Quan hệ Trung - Mỹ chưa đi tới thời kỳ đen tối nhất và không thể phân tách toàn diện". Quan hệ Trung - Mỹ rất phức tạp, nhất là mấy năm gần đây thường bị đánh giá là đã bước vào giai đoạn phân tách toàn diện, hay Chiến tranh lạnh mới. Chính sách của Trung Quốc với Mỹ là nhất quán, như Chủ tịch Tập Cận Bình chỉ rõ, chúng ta có hàng ngàn lý do để làm tốt quan hệ với Mỹ và không có lý do nào để làm xấu đi quan hệ Trung - Mỹ. Chuyên gia cho rằng, quan hệ Trung - Mỹ dù gặp nhiều khó khăn song hợp tác vẫn là lựa chọn tốt nhất.

Quan hệ cạnh tranh và đối kháng Trung - Mỹ tồn tại mâu thuẫn có tính cơ cấu. (i) Mỹ bảo vệ bá quyền; (ii) Trung Quốc phản đối bá quyền và chủ trương cải cách; (iii) Mỹ đang tìm kiếm an ninh tuyệt đối; (iv) mô thức phát triển Trung - Mỹ liên quan tới cạnh tranh ở tầng nấc ý thức hệ. Theo đà Trung Quốc phát triển, các mâu thuẫn trên ngày càng nổi bật. Giai đoạn đen tối nhất của quan hệ Trung - Mỹ vẫn chưa đến, song sẽ gặp nhiều khó khăn, thách thức hơn trong tương lai và còn nhiều bất định. Cạnh tranh Trung - Mỹ là lâu dài, song phân tách hoàn toàn là điều không thể. Sự lên xuống của quan hệ Trung - Mỹ sẽ có tần suất tăng lên, mức độ ngày càng lớn, thậm chí không loại từ bị đẩy tới bờ vực của đối kháng, song khi đến bờ vực, hai bên sẽ co lại.

Quan hệ Trung - Mỹ trong khi cần tránh đánh giá sai lầm, cần áp dụng các biện pháp phù hợp để giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp. Mỹ, Trung về sau còn nhiều cọ sát, song hai bên cần có các biện pháp thành thực, xuất phát từ lợi ích của toàn cầu, từ đó đạt nhận thức chung.

"Láng giềng không chuyển đi được, Trung Quốc cần nắm chắc đại cục hạt nhân". Khủng hoảng biên giới Trung - Ấn được quốc tế quan tâm rộng rãi, các chuyên gia, học giả chú ý có một số tình cảm dân tộc đang xuất hiện và cho rằng, Trung Quốc và Ấn Độ là láng giềng không rời nhau được, quan hệ với nhau như thế nào ảnh hưởng tới hòa bình và ổn định của Châu Á và thế giới. Về quan hệ Trung - Ấn, (i) cần hết sức cân nhắc về quan hệ Trung - Ấn, có thể nói Trung Quốc hết sức bình tĩnh xử lý sự kiện này. (ii) cả hai nước đếu muốn phục hưng dân tộc và vấn đề phát triển, cần làm rõ lợi ích căn bản của hai nước là gì, tìm kiếm mẫu số chung. (iii) lựa chọn chính sách cần xử lý tốt quan hệ láng giềng, Trung Quốc và Ấn Độ mấy chục năm không có vấn đề biên giới, cho thấy có thể xử lý được tốt vấn đề này. Cuối cùng, hướng tới tương lai, Trung, Ấn đều là nước lớn Châu Á, quan hệ xấu tốt đều vượt qua phạm trù quan hệ song phương, hợp tác thì cùng có lợi, đấu nhau cùng bị thương tích. Đấu nhau không thể thắng 100%, có thể thắng áp đảo đối phương song đổi lại là mấy chục năm thù hận thì cũng coi như không phải là thắng lợi 100%. Kể cả cho dù có chắc thắng thì cũng nên dùng biện pháp hòa bình, lấy đại cục làm trọng, giải quyết tốt tranh chấp.

Hiện tại, trên thực tế, ở Trung Quốc đang tồn tại tinh thần chủ nghĩa dân tộc và không khí hiếu chiến rất đậm. Trung Quốc trong lúc này cần có tầm nhìn thế giới và hàng trăm năm. Ấn Độ khẳng định không phải ở vị trí trong tâm của mâu thuẫn chủ yếu, cũng không phải ở vị trí trung tâm của mâu thuẫn bên ngoài của Trung Quốc.

"Biến nguy cơ thành cơ hội, làm tốt công việc của mình để có thể hướng tới sự quản trị mới". Cục diện thế giới biến đổi đem lại ảnh hưởng to lớn đối với Trung Quốc. Con đường của Trung Quốc hãy còn rất dài. Đứng trước sự thay đổi của cục diện thế giới, đầu tiên phải làm tốt công việc của mình, xuất phát từ góc độ hợp tác, đứng từ quan niệm cộng đồng chung vận mệnh nhân loại, mới có thể phát huy tác dụng là cỗ máy ổn định trong cục diện thế giới. Đầu tiên, cần ứng phó bình tĩnh với cục diện phức tạp của tình hình hiện nay, ngăn ngừa va chạm. Trong tương lai một thời gian nữa, sức mạnh tổng hợp và uy thế của Trung Quốc khó có thể thay thế được Mỹ, đây là sự thực khách quan. Nhất định phải coi bản thân là chính, tập trung làm tốt công việc của mình, hướng vào bên trong. Phải lấy cải cách làm động lực, cần tự tin, mở cửa, bao dung để tăng cường mức độ mở cửa, xây dựng vành đai kinh tế của bản thân, giảm bớt thích hợp mức độ lệ thuộc vào Mỹ, tập trung trọng điểm vào phát triển hợp tác với các nước phương Tây phát triển, nhất là EU.

Một công nhân tại tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) thực hiện livestream ngoài trời giới thiệu sản phẩm cho đối tác - một giải pháp để duy trì kinh doanh trong bối cảnh dịch bệnh. Ảnh: Getty Images

Chấn hưng kinh tế là nhiệm vụ hàng đầu, chỉ có kinh tế tốt, quan hệ quốc tế mới tốt. Trong phát triển kinh tế, đầu tiên là khôi phục chuỗi sản xuất, xây dựng lại lòng tin. Trong quan hệ với các nước lớn, then chốt là quan hệ với Mỹ, cần làm tốt quan hệ với Mỹ, không nên hình thái ý thức hóa, không nên nhấn mạnh chế độ chính trị, không nên chính trị hóa. Cần có đầu lạnh trong khi dư luận nóng, nhất định phải tránh được bẫy Thucydides, làm cho Trung Quốc có môi trường hòa bình, phát triển. Đầu tiên cần tạo một môi trường hợp tác cùng thắng, cùng xây dựng; thứ nữa là làm tốt quan hệ song, đa phương, tập trung xây dựng láng giềng với ổn định, an ninh làm chủ yếu. Ba là, xây dựng cơ chế hợp tác sáng tạo mới, trong đó Trung Quốc dám gánh vác trách nhiệm, và cũng xuất phát từ láng giềng, làm tốt công việc của mình, sau đó làm tốt việc thế giới.

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 


Tin liên quan
Cần xây dựng lòng tin để khôi phục lại đầu tư và thương mại toàn cầu!    07/08/2020
Biển Đông nổi sóng với cuộc chiến công hàm 2.0    07/08/2020
Mỹ - Trung thống nhất họp đánh giá kết quả thực hiện thỏa thuận thương mại giai đoạn 1    07/08/2020
Hạ tầng giao thông biên giới kết nối thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại Việt - Trung    07/08/2020
Kinh tế Việt Nam cần động lực mới để phục hồi nhanh    07/08/2020
ASEAN và việc hóa giải mâu thuẩn ở Biển Đông    07/08/2020
Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu đầu vào lớn nhất từ Trung Quốc trong 7 tháng đầu năm    07/08/2020
Cục diện Biển Đông cần sự kìm chế của các nước lớn!    05/08/2020
Việt Nam và Hoa Kỳ đẩy mạnh xây dựng lòng tin    05/08/2020
Cục diện Biển Đông nhìn từ quan điểm của các học giả Trung Quốc    05/08/2020

Liên kết Liên kết