Truy cập nội dung luôn

HỘI NGHỊ KẾT NỐI KIỀU BÀO HỘI NGHỊ KẾT NỐI KIỀU BÀO

Cục diện Biển Đông cần sự kìm chế của các nước lớn!

Những tuyên bố mới về lập trường của Chính phủ Mỹ và hoạt động quân sự với tần suất cao của Mỹ tại Biển Đông vừa qua làm dấy lên lo ngại về khả năng nổ ra xung đột. Đây là vấn đề hết sức cấp bách và đáng quan tâm. Tình hình Biển Đông từ đầu năm 2020 đến nay căng thẳng và bất ổn hơn trước, thể hiện trên 4 lĩnh vực:

(i) Về bảo vệ chủ quyền trên biển, tàu hải cảnh của Trung Quốc với tàu cá, tàu thăm dò, khảo sát của Việt Nam, Philippines, Indonesia đã nhiều lần xảy ra va chạm và đối đầu nhau, đã có tàu cá bị chìm.

(ii) Về quản lý hành chính, tháng 4, Trung Quốc tuyên bố thành lập "quận Tây Sa" và "quận Nam Sa" thuộc "thành phố Tam Sa", tỉnh Hải Nam, vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của phía Việt Nam.

(iii) Về hoạt động quân sự, Trung Quốc tăng cường diễn tập quân sự trong khi Mỹ cũng điều 2 tàu sân bay và nhiều lượt máy bay do thám, ném bom chiến lược đến Biển Đông, gia tăng sức ép quân sự chưa từng có đối với Trung Quốc.

(iv) Về đàm phán ngoại giao, đàm phán giữa Trung Quốc với ASEAN về COC, từ sau vòng đọc thứ nhất năm 2018 đến nay, chưa có tiến triển nào mang tính đột phá, chỉ còn lại 16 tháng trong thời hạn 3 năm mà Trung Quốc đề xuất, rất khó để có thể hoàn thành.

Từ đầu tháng 7 đến nay, 2 nhóm tác chiến tàu sân bay USS Ronald Reagan và USS Nimitz đã có 2 cuộc tập trận chung trên Biển Đông. Ảnh: US NAVY.

Từ 4 phương diện trên, Biển Đông vẫn chưa có dấu hiệu hòa dịu, khiến dư luận rất quan tâm tình hình trên biển thời gian tới sẽ như thế nào, nhất là khả năng xảy ra xung đột quân sự giữa Trung Quốc và Mỹ tại Biển Đông. Một số ý kiến cho rằng, mặc tình hình Biển Đông leo thang căng thẳng, nhưng khó có khả năng xảy ra xung đột quân sự giữa Trung - Mỹ. Cựu quan chức tình báo thuộc Hải quân Mỹ Kurt Ritter cho rằng, một số "nhân sĩ cấp tiến" từ phía Mỹ coi tuyên bố của Ngoại trưởng Pompeo là "cơ sở pháp lý để dùng vũ lực đối với Trung Quốc", nhưng thực tế, "cho dù là lực lượng hải quân hay là lính thủy đánh bộ của Mỹ đến nay đều không có biện pháp để thực hiện thành công hành động quân sự tấn công Trung Quốc ở Biển Đông". Chuyên gia quân sự Nga Alexei Leonkov cũng cho rằng Mỹ không có đủ sức mạnh để kiểm soát Biển Đông trong thời gian dài, do đó, Trung - Mỹ sẽ không xảy ra đối đầu nghiêm trọng tại Biển Đông trong tương lai.

Tuy nhiên, nhìn vào những diễn biến trong hành động quân sự của Mỹ và quan hệ giữa hai quân đội Mỹ - Trung thời gian qua có thể dự liệu rằng, cục diện Biển Đông đang dịch chuyển về phía bờ vực xung đột.

Thứ nhất, từ những hành động gần đây của quân đội Mỹ. Hai tàu sân bay của Mỹ diễn tập tại Biển Đông trong tháng 7. Thông thường, diễn tập 2 tàu sân bay được coi là sự phối hợp tác chiến tiêu chuẩn, cho dù không phải là tác chiến, nhưng cũng là sự chuẩn bị về hành động quân sự đối với tình hình căng thẳng ở khu vực. Bên cạnh đó, máy bay do thám E-8C và máy bay ném bom chiến lược B-52 của Mỹ liên tục tiến vào Biển Đông, có lúc do thám gần nhất chỉ cách bờ biển Quảng Đông khoảng 100 km. Đáp lại, Trung Quốc không chỉ theo dõi toàn bộ hoạt động của Mỹ, mà còn tiến hành diễn tập thực chiến ở vùng biển liên quan. Điều này làm tăng khả năng va chạm giữa quân đội hai nước, cũng có thể dẫn đến hiểu lầm và phán đoán sai, càng làm gia tăng rủi ro.

Thứ hai, nhìn từ vai trò của cơ chế trao đổi giữa quân đội hai nước. Trong tình hình quan hệ Trung - Mỹ ngày càng xấu đi, quan hệ giữa quân đội hai nước cũng khó có thể duy trì trao đổi bình thường, những nhận thức chung liên quan đạt được trước đây đã trở thành quá khứ. Quan hệ giữa quân đội khác biệt về bản chất so với quan hệ kinh tế thương mại hai nước Trung - Mỹ, đó là mối quan hệ độc lập, không phụ thuộc lẫn nhau như kinh tế thương mại. Vì vậy, khi hai nước đối đầu, quân đội chắc chắn sẽ không hữu nghị. Hiện nay, vai trò của cơ chế trao đổi và kiểm soát rủi ro giữa quân đội hai nước có thể đã bị suy yếu, nếu không sẽ không xuất hiện cục diện căng thẳng tại Biển Đông như hiện nay. Điều này dẫn tới thiếu sự ràng buộc giữa quân đội hai nước, làm cho khả năng xảy ra xung đột quân sự gia tăng.

Thứ ba, nhìn vào năm bầu cử Tổng thống Mỹ. Tổng thống Trump có tái cử không là một biến số lớn. Trong phát biểu công khai, Tổng thống Trump chưa cam kết "sẽ chấp nhận thất cử". Điều này đặt ra một nỗi lo là, nếu Tổng thống Trump thua, trong thời gian quá độ từ khi kết thúc bầu cử (ngày 5/11) cho tới lúc Tổng thống mới tuyên thệ nhận chức (ngày 20/1/2021), không loại trừ khả năng Tổng thống Trump sẽ có "hành động khác thường" để thể hiện quyền lực Tổng thống.

Dịch bệnh Covid-19 nghiêm trọng tác động rất lớn đến tranh cử lần này của Tổng thống Trump. "Tuyên chiến với bên ngoài" để chuyển hóa khủng hoảng nội bộ cũng là một biện pháp khả thi. Việc thảo luận trong giới chính khách "phái diều hâu" của Mỹ về khả năng và hậu quả bùng phát xung đột quân sự với Trung Quốc đã không còn là bí mật, thậm chí đã cân nhắc đến thời cơ, mức độ và thời gian kéo dài của xung đột.

Cuốn sách Va chạm giữa các nền văn minh và sự tái lập trật tự thế giới của học giả người Mỹ Samuel Huntington, xuất bản năm 1996 đã dự liệu, lần xung đột tiếp theo giữa nước lớn sẽ "bùng phát tại Biển Đông", khi Mỹ cử tổ hợp tác chiến tàu sân bay đến bảo vệ Việt Nam khỏi sự xâm lược của Trung Quốc và Trung Quốc đã tấn công Mỹ với lý do xâm phạm "chủ quyền" của Trung Quốc ở "Nam Hải" (Biển Đông). Hy vọng sự tưởng tượng của ông Huntington 25 năm trước sẽ không trở thành hiện thực./.

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 


Tin liên quan
Việt Nam khẳng định không dùng chính sách tỷ giá để tạo lợi thế cạnh tranh trong thương mại quốc tế    30/10/2020
Quan hệ thương mại Australia - Trung Quốc tiếp tục chao đảo với cuộc chiến chống bán phá giá    30/10/2020
Hội nghị gặp gỡ doanh nhân kiều bào vì sự phát triển TP. HCM và các tỉnh, thành phía Nam    29/10/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 27/10/2020)    28/10/2020
Việt Nam sẽ trở thành “con hổ Châu Á” tiếp theo sau Trung Quốc    28/10/2020
Báo chí Trung Quốc bình luận về sức hấp dẫn của Việt Nam trong thu hút FDI toàn cầu    27/10/2020
Các nước hỗ trợ nhân đạo cho Việt Nam ứng phó lũ lụt ở miền Trung    27/10/2020
Trung Quốc ban hành “Luật kiểm soát xuất khẩu” để tăng cường quản lý các hoạt động thương mại vì mục tiêu an ninh và lợi ích quốc gia    26/10/2020
Thông báo tuyển dụng của Bộ Ngoại giao    26/10/2020
Định hình mới về chính sách Trung Quốc đối với 5 nước ASEAN sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị    23/10/2020

Liên kết Liên kết