Truy cập nội dung luôn

HỘI NGHỊ KẾT NỐI KIỀU BÀO HỘI NGHỊ KẾT NỐI KIỀU BÀO

Học giả Trung Quốc bình luận về hướng đi của thế giới

Năm 2020 đánh dấu kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Liên hợp quốc, ngày 15/9, Đại hội đồng Liên hợp quốc lần thứ 75 khai mạc. Vào thời khắc lịch sử này, đại đa số các nước đều tái khẳng định kiên trì, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương. Nhưng cũng trong thời gian này chủ nghĩa đơn phương của Mỹ đang gia tăng đã đưa đến những thách thức chưa từng có đối với sự phát triển của chủ nghĩa đa phương trên phạm vi toàn cầu. Trong cuộc chiến giằng co chống lại chủ nghĩa đơn phương, chủ nghĩa đa phương sẽ đi về đâu, cộng đồng quốc tế rất cần câu trả lời.

Giáo sư lịch sử Trung Quốc Tiêu Công Tần cho rằng quan hệ Trung - Mỹ hiện đang ở trong tình trạng như quan hệ Nhật - Mỹ thời điểm trước Sự kiện Trân Châu Cảng khi xưa (Ảnh: Sina).

Thời gian qua, các hành vi đơn phương của Mỹ đã gây tổn hại nghiêm trọng cho hợp tác quốc tế. Ngày 11/9/2020, Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết ứng phó với đại dịch Covid-19, kêu gọi các quốc gia thành viên hợp tác, thực thi chủ nghĩa đa phương, đoàn kết và tương trợ lẫn nhau. Tuy nhiên, Mỹ và Israel đã bỏ phiếu chống lại nghị quyết, tạo ra cục diện bất thường 169:2. Ngay từ tháng 2/2020, Mỹ đã cắt giảm đáng kể kinh phí tài trợ cho WHO. Vào ngày 6/7, Chính quyền Trump đã chính thức thông báo với Tổng Thư ký Liên hợp quốc Guterres rằng Mỹ sẽ rút khỏi WHO, đánh dấu đỉnh điểm chủ nghĩa đơn phương Mỹ.

Trước đó, Mỹ đã cố tình làm tê liệt cơ chế phúc thẩm của WTO, đẩy thể chế thương mại đa phương toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Trong G20, Mỹ đã liên tiếp áp đặt các biện pháp trừng phạt thuế quan đối với Argentina, Australia, Brazil, Canada, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Mexico, Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và EU, kích động cọ xát thương mại và theo đuổi nguyên tắc "Nước Mỹ trước tiên", tùy tiện chà đạp chủ nghĩa đa phương. Tại Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Osaka, Mỹ và 19 quốc gia khác đã hình thành cục diện 1:19 liên quan vấn đề Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu. 19 quốc gia bày tỏ "các bên ký kết Hiệp định Paris cho rằng tiến trình xử lý khí hậu toàn cầu là không thể đảo ngược và quyết tâm thực hiện bằng tất cả sức lực của mình", trong khi Mỹ tuyên bố "Mỹ nhắc lại quyết định rút khỏi Hiệp định Paris vì lợi ích của người lao động trong nước và người nộp thuế".

Từ góc độ động cơ, hành vi "rút lui" và "phá vỡ cam kết" của Mỹ bắt nguồn từ vấn đề kinh tế và chính trị trong nước. Loại trừ yếu tố cá nhân Tổng thống Mỹ Donald Trump, hiện sự phân cực chính trị trong nước, bất bình đẳng kinh tế và xung đột xã hội ngày càng gia tăng ở Mỹ, công chúng Mỹ cho rằng Mỹ đã gánh vác quá nhiều trách nhiệm quốc tế và đòi hỏi phải có sự "rút lui" chiến lược. Xét về nội dung triển khai, các hành vi "rút lui" của Chính quyền Trump chủ yếu liên quan đến các vấn đề như dịch bệnh Covid-19, cọ xát kinh tế và thương mại, việc làm, nhập cư hoặc vấn đề Trung Đông, liên quan trực tiếp đến các vấn đề kinh tế - xã hội sâu rộng tại Mỹ. Các tổ chức quốc tế đã trở thành đối tượng để Chính quyền Trump "đổ lỗi" trách nhiệm.

Do Mỹ vẫn là siêu cường và hệ thống, cơ chế quản trị toàn cầu Mỹ thiết lập sau Thế chiến thứ 2 có sức ì nhất định, chủ nghĩa đơn phương Mỹ đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với tiến trình hợp tác đa phương quốc tế hiện nay và phủ bóng đen lên chủ nghĩa đa phương. Tuy nhiên, những hành động đơn phương của Mỹ tại các cơ chế đa phương như Liên hợp quốc, WHO, WTO và G20 đã bị cộng đồng quốc tế phản đối, Mỹ ngày càng rơi vào thế bị cô lập.

Kiên trì chủ nghĩa đa phương là nhận thức chung của hầu hết các quốc gia. Hòa bình và phát triển vẫn là chủ đề của thời đại hiện nay, xu hướng trỗi dậy của các thị trường mới nổi và các nước đang phát triển không thay đổi, xu hướng đa cực hóa thế giới không thay đổi, xu thế chung của toàn cầu hóa kinh tế không thay đổi, mặc dù có quanh co khúc khuỷu. Mặc dù chủ nghĩa đa phương tồn tại những khuyết điểm nhất định, nhưng vẫn là một lực lượng quan trọng hiện đang thúc đẩy thế giới tiến lên. Duy trì chủ nghĩa đa phương là ưu tiên hàng đầu để củng cố và hoàn thiện quản trị toàn cầu. Tuy nhiên, cải cách hệ thống chủ nghĩa đa phương hiện tại không phải là lật đổ hay bắt đầu lại, mà là thúc đẩy từng bước, theo kịp thời đại.

Quả thực, không có một lý thuyết thông thái nào có thể đưa ra hướng dẫn thực tiễn cũng như phương án hành động đối với các bước đi tiếp theo của chủ nghĩa đa phương. Đứng trước thực tế giằng co giữa chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa đa phương, điều quan trọng nhất là phải đoàn kết, đạt được nhận thức chung của ngày càng nhiều quốc gia, thúc đẩy quản trị toàn cầu, và xây dựng hệ thống quản trị toàn cầu mới.

Đối mặt với đại dịch, Trung Quốc đã tích cực hưởng ứng kế hoạch ứng phó nhân đạo toàn cầu do Liên hợp quốc khởi xướng, cung cấp 50 triệu USD hỗ trợ tiền mặt cho WHO, hỗ trợ vật tư  cho hơn 150 quốc gia, xuất khẩu vật tư phòng chống dịch đến hơn 200 quốc gia và khu vực, đồng thời cũng tuyên bố Trung Quốc sẽ cung cấp cho cộng đồng quốc tế vắc-xin Covid-19 như một "hàng hóa công" toàn cầu sau khi Trung Quốc hoàn thành nghiên cứu và phát triển. Trung Quốc, Nga và EU đã phối hợp đề xuất một dự thảo nghị quyết để ứng phó với dịch bệnh Covid-19, đã được biểu quyết thông qua tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế Thế giới. Đối mặt với thách thức của biến đổi khí hậu, Trung Quốc, Pháp và Liên hợp quốc cùng phát huy vai trò lãnh đạo quốc tế. Trong đó, Trung Quốc đề xuất "giải pháp tự nhiên" để quản lý khí hậu toàn cầu, Pháp đề xuất giải pháp "tài chính ứng phó với biến đổi khí hậu". Điều này dự báo sẽ mở ra con đường mới cho sự lãnh đạo quản trị khí hậu toàn cầu không có sự tham gia của Mỹ. Trước tình hình khó khăn của hệ thống thương mại đa phương, 116 thành viên WTO đã đệ trình đề xuất khởi xướng việc lựa chọn Cơ quan phúc thẩm, 40 thành viên bao gồm EU và Trung Quốc đã đệ trình đề xuất cải tổ Cơ quan phúc thẩm, phấn đấu đạt được nhận thức chung giữa các bên và tiếp tục thúc đẩy giải quyết các vấn đề liên quan.

Như Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc lần thứ 74 Mohammed Bandy đã nói, thế giới ngày nay phải đối mặt với quá nhiều thách thức và cách duy nhất để đối phó với những thách thức và mối đe dọa này là tăng cường hợp tác đa phương./.

 

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 

 


Tin liên quan
Hiệp định RCEP mở ra cơ hội nào cho đồ điện tử gia dụng Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam    23/11/2020
Những quan điểm khác nhau của Châu Âu trong quan hệ với Hoa Kỳ sau bầu cử    20/11/2020
Dự báo về 8 thay đổi trong chính sách quân sự Mỹ sau khi ông Biden lên cầm quyền    19/11/2020
WHO kêu gọi các nước xem kiến tạo hòa bình và ngăn chặn Covid-19 là hai phạm trù không thể tách rời    19/11/2020
Nhiều mặt hàng nông sản đạt giá trị xuất khẩu cao dù chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19    19/11/2020
Tổng hợp ý kiến các nước về Hội nghị Cấp cao Đông Á và các Hội nghị liên quan    19/11/2020
RCEP và vai trò đi đầu của ASEAN trong việc củng cố hệ thống thương mại đa phương    19/11/2020
Bản tin Ngoại giao kinh tế (Thứ Ba, ngày 17/11/2020)    18/11/2020
Hội thảo khoa học quốc tế về biển Đông lần thứ 12 tại Hà Nội    16/11/2020
Hội nghị Cấp cao ASEAN 37: Tín hiệu tích cực về vấn đề Biển Đông và Covid-19    16/11/2020

Liên kết Liên kết