Truy cập nội dung luôn

Nghiệp vụ ngoại giao Nghiệp vụ ngoại giao

Các nước tiếp tục đánh giá về Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP)

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) chính thức vào ngày 15/11 tại Hà Nội. Thủ tướng cho rằng việc ký kết thể hiện với thế giới rằng ASEAN, cùng với 5 đối tác Hiệp định thương mại tự do, đặt ưu tiên hàng đầu vào hội nhập kinh tế khu vực, tạo thuận lợi cho thương mại xuyên biên giới, đầu tư và nới lỏng các biện pháp phi thuế quan.

Nguồn: TTXVN

Đối với Malaysia, trong bối cảnh trình độ phát triển kinh tế khác nhau của tất cả các nước, RCEP sẽ góp phần duy trì Malaysia là một trung tâm thương mại và điểm đến đầu tư ưa thích. Đối với các doanh nghiệp của Malaysia, việc ký kết sẽ có nghĩa là loại bỏ và giảm thuế quan đối với hàng hóa, bao gồm cả việc tạo thuận lợi cho xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa giữa các nước RCEP. Những nhà cung cấp dịch vụ bao gồm cả lĩnh vực thương mại điện tử sẽ có thể thâm nhập sâu hơn vào các thị trường lớn bao gồm cả cung ứng xuyên biên giới và thiết lập hiện diện thương mại ở các thị trường của RCEP.

Theo ông Lee Heng Guie, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế - Xã hội việc ký kết RCEP sẽ mở cánh cửa thu hút thêm đầu tư và nâng cao thương mại của Malaysia với các nước đối tác. Malaysia được hưởng lợi về vị trí địa lý (tiếp cận thị trường) của các nước tham gia, việc tạo điều kiện thuận lợi thương mại tốt hơn và chi phí giao dịch thấp cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. RCEP sẽ mang nhiều cơ hội hơn cho công ty và người tiêu dùng trong nước với các nước thành viên RCEP khác.

Đầu tư nước ngoài ở Malaysia dự kiến sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp Malaysia tiếp cận vốn, công nghệ và hiểu biết chuyên môn từ các đối tác nước ngoài. RCEP sẽ mang đến nhiều cơ hội hơn cho các công ty trong và ngoài nước trong việc coi Malaysia như một trung tâm cho các hoạt động kinh tế, và là một phần của các hoạt động chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng tăng. Nhìn chung, các nghiên cứu chỉ ra rằng RCEP dự kiến tạo ra các tác động tích cực cho Malaysia với mức tăng GDP ròng từ 0,8% đến 1,7% trong khi mức tăng xuất khẩu dự kiến vẫn duy trì đáng kể ở mức 24,4%.

Nhìn chung, dư luận đánh giá việc ký kết Hiệp định quan hệ đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) chứng tỏ Bắc Kinh không chỉ nhận được sự ủng hộ của một số nước dao động ở Đông Nam Á, mà còn nhận được sự ủng hộ của Nhật, Hàn đồng minh trung thành của Mỹ, thậm chí cả Australia và New Zealand. Nhật Bản cần đạt được RCEP để tránh bị đẩy ra khỏi thị trường khoa học công nghệ. Australia cần RCEP để bảo đảm xuất khẩu nguyên vật liệu sang Trung Quốc. Thị trường Đông Nam Á đứng trước khó khăn, nếu không có Trung Quốc, họ cơ bản không thể thực hiện tăng trưởng về kinh tế sau năm 2020.

Trước đây, trong một thời gian dài, các nước ASEAN từng do dự trong việc hợp tác với Trung Quốc, nhưng dịch bệnh Covid-19 bùng nổ đã làm bộc lộ mọi vấn đề. Họ ý thức được rằng, cần phải đi cùng với nền kinh tế đầu tàu này. Sở dĩ Trung Quốc có thể đạt được RCEP là bởi vì thị trường của họ có thể bảo đảm tăng trưởng, từ đó thúc đẩy các nền kinh tế khác. Đây là thay đổi rất quan trọng. Các nước đều sẽ dựa vào Trung quốc, chứ không phải là Mỹ hoặc EU. Chúng ta đang chờ đợi thay người lãnh đạo kinh tế thế giới.

Đối với Mỹ, Nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu Quốc tế Trung Quốc Quách Hiến Cương nhận định, việc thúc đẩy chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch và chủ nghĩa đơn phương đã khiến Mỹ ngày càng bị cô lập trên bình diện quốc tế. Ông Quách Hiến Cương cũng cho rằng, việc thực hiện chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch thực chất là tự trói chân mình, kết quả tất yếu là bị cô lập. Hiện có nhiều người Mỹ thực sự phản đối điều này. Mỹ đã đến thời điểm phải xem xét lại, đã đạt đến thời điểm mà họ nên điều chỉnh chỉnh sách đối ngoại và chính sách thương mại.

Báo chí Trung Quốc trích dẫn một số bình luận của truyền thông phương Tây về việc Mỹ "nằm ngoài" RCEP. Theo AP, việc ký kết RCEP cho thấy ảnh hưởng của Mỹ đang suy yếu, có thể khiến các công ty Mỹ khó cạnh tranh hơn tại khu vực rộng lớn này trong tương lai. Reuters dẫn lời các nhà phân tích đưa tin, mặc dù không định tham gia RCEP và đã từng thúc đẩy đàm phán TPP với tư cách Phó Tổng thống của chính quyền Obama, Biden khó có thể quay lại Hiệp định này trong thời gian ngắn vì ưu tiên ứng phó với dịch bệnh trong nước. Báo Wall Street Journal nhận định, việc ký kết RCEP sẽ gây áp lực lớn lên Tổng thống đắc cử Biden, khiến ông phải tăng cường quan hệ kinh tế giữa Mỹ với các nước khác. Nhưng ngay cả sau khi Biden nhậm chức, việc tái gia nhập CPTPP cũng rất khỏ bởi trong 4 năm cầm quyền của Trump, nhiều người Mỹ đã hoài nghi về các hiệp định thương mại tự do lớn

Tuy nhiên, cũng có một số quan điểm khác về RCEP. Tại cuộc trao đổi trực tuyến về quan hệ Ấn Độ - EU, Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Jaishankar cho biết New Delhi đã thể hiện những quan ngại về Hiệp định RCEP từ một năm trước tại Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á khi một số mối quan tâm chính của nước này chưa được giải quyết trong quá trình đàm phán. Ngoại trưởng Ấn Độ cho rằng việc tham gia RCEP sẽ có những hậu quả tiêu cực đến nền kinh tế và không phản ánh quan điểm chung của Ấn Độ về thương mại, mặc dù Nhật Bản với tư cách là nước chủ chốt trong việc xây dựng dự thảo Hiệp định đã để ngỏ cánh cửa cho Ấn Độ tham gia khối thương mại lớn nhất thế giới này.

Đề cập đến Hiệp định tự do thương mại (FTA) với EU vốn đã bị trì hoãn từ lâu, ông Jaishankar cho biết Chính phủ Ấn Độ đã nói rõ về sự cần thiết nối lại FTA với EU và Ấn Độ muốn có một FTA "công bằng và cân bằng" với EU. Ông cũng nhấn mạnh việc đàm phán FTA với EU là điều không dễ dàng khi đây có thể coi là cuộc đàm phán khó khăn nhất thế giới với tiêu chuẩn rất cao. Hai bên cũng đang xét các đề xuất khác nhau, bao gồm một thỏa thuận riêng về đầu tư hoặc một thỏa thuận "thu hoạch sớm".

Với Bangladesh Thứ trưởng Thương mại Md Jafar Uddin cho biết Bangladesh không đủ điều kiện tham gia RCEP, vì chỉ dành cho các thành viên ASEAN đã ký với nhau một FTA từ trước. Không chỉ Bangladesh mà cả Nepal, Sri Lanka và Pakistan đều không đủ điều kiện tham gia. "Tuy nhiên, chúng tôi đang phân tích tác động của Hiệp định này để xem liệu nó có thể có lợi cho chúng ta hay không. Không có gì là cố định trong thương mại thế giới và định hướng tương lai sẽ được thiết lập dựa trên xu hướng thương mại và các bên cùng có lợi". Thứ trưởng Uddin cho biết hiện tại Bangladesh đang tập trung vào đàm phán các thỏa thuận thương mại song phương để Bangladesh có thể cải thiện thương mại trong khu vực cũng như với các đối tác toàn cầu.

Đối với Brazil, theo Giáo sư Luis Antonio Paulino thuộc Khoa Khoa học Chính trị và Kinh tế của UNESP (Đại học São Paulo) trong bối cảnh Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất, bất kỳ chuyển động nào ở Châu Á đều là một dấu hiệu đáng lưu tâm. Dù sự hội nhập gia tăng giữa Trung Quốc và các nước láng giềng trong thời gian đầu của RCEP chưa ảnh hưởng đến xuất khẩu truyền thống của Brazil nhưng "xu hướng tăng cường chuỗi cung ứng khu vực ở Châu Á, điều này có thể cản trở, trong tương lai, mong muốn đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu của Brazil".

Cách thức mà thỏa thuận có thể tác động đến quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ, trong cuộc chiến thương mại toàn diện, cũng ảnh hưởng đến Brazil, quốc gia có liên quan đến tranh chấp địa chính trị. Trong năm tới, Giáo sư Paulino chỉ ra rằng các vấn đề như đấu giá 5G (với việc loại bỏ Hoa Vi khỏi cuộc chơi) và mối quan hệ của Brazil với tổng thống đắc cử của Mỹ Joe Biden, sẽ rất quan trọng đối với vai trò của Brazil trong cuộc tranh chấp giữa hai bên

Sau khi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) được ký kết ngày 15/11, Bộ trưởng Thương mại Thái Lan Jurin Laksanawisit cho biết Chính phủ đang đẩy nhanh quá trình phê chuẩn Hiệp định RCEP, dự kiến tại kỳ họp quốc hội từ tháng 11/2020-tháng 2/2021. Bộ trưởng Jurin cho rằng căng thẳng chính trị sẽ không ảnh hưởng đến quyết định phê chuẩn RCEP vì Hiệp định được cho là mang lại nhiều lợi ích cho Thái Lan. Bộ trưởng Ngoại giao Don Pramudwinai cho biết Thái Lan sẽ thúc đẩy tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do hơn sau khi đã ký RCEP; cho rằng Thái Lan phải thực hiện con đường thương mại đa phương vì đây là trọng tâm của ông Joe Biden.

Trong khi đó, Chính phủ Indonesia kỳ vọng RCEP sẽ giúp khắc phục tình trạng bất ổn trong thương mại toàn cầu và hỗ trợ phục hồi sau suy thoái do đại dịch Covid-19 gây ra. Tổng thống Jokowi cho biết: "Việc ký kết này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Indonesia với chủ nghĩa đa phương". Theo Bộ trưởng Thương mại Agus Suparmanto, Indonesia kỳ vọng RCEP có thể giúp Indonesia tối đa hóa tiềm năng kinh tế bằng cách đẩy mạnh xuất khẩu và thu hút đầu tư. Tuy nhiên, Giám đốc điều hành của Trung tâm Cải cách Kinh tế (CORE) Indonesia, Mohammad Faisal, cho biết Chính phủ nên chuẩn bị một chiến lược để tối đa hóa các cơ hội thương mại và đầu tư từ RCEP; cho rằng Chính phủ thường chỉ giới thiệu thỏa thuận và các cơ hội, chứ không đưa ra chiến lược về cách hưởng lợi từ các thỏa thuận trong khi đó lại là điều mà các doanh nghiệp cần hơn. Người đứng đầu Nhóm nghiên cứu kinh tế tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế (CSIS), Yose Rizal Damuri, cho biết mặc dù RCEP sẽ mang lại những cơ hội thương mại mới, nhưng Hiệp định này không được kỳ vọng sẽ nâng cao đáng kể xuất khẩu của Indonesia và nhập khẩu từ các nước tham gia vì thuế quan giữa các nước này đã ở mức thấp. Tuy nhiên, RCEP có thể thúc đẩy sự phát triển và tham gia của Indonesia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Về dư luận phương Tây, tờ DW cho rằng RCEP tạo dựng khu vực thương mại tự do hơn nữa cùng với cộng đồng của hiệp định thương mại tự do Châu Á - Thái Bình Dương khác (CPTPP). CPTPP chỉ chiếm 13% tổng sản lượng kinh tế toàn cầu. RCEP có tầm sâu rộng hơn CPTPP. Một đặc điểm đáng chú ý của RCEP là Nhật Bản cũng tham gia phụ vụ lợi ích chống lại sự bá quyền của Trung Quốc ở Châu Á đồng thời gửi tín hiệu tới Tổng thống Mỹ Joe Biden rằng Nhật Bản sắp tới sẽ tích cực tham gia trong việc định hình trật tự ở Châu Á.

Việc các nước Châu Á thúc đẩy thành công khối thương mại RCEP cho thấy phần còn lại của thế giới sẽ không chờ đợi nước Mỹ sau 4 năm Chính quyền Trump rút khỏi các thoả thuận thương mại đa phương sâu rộng nhằm định hình lại các mối quan hệ toàn cầu, đẩy mạnh chính sách hướng nội. Các chuyên gia tỏ lo ngại, một khi các quốc gia khác ký kết các thỏa thuận mới, các nhà xuất khẩu Mỹ có thể dần mất chỗ đứng.

Phó Chủ tịch của Viện Chính sách Xã hội Châu Á, bà Wendy Cutler cho rằng cùng với CPTPP và RCEP, Mỹ đang nằm ngoài cả hai hiệp định thương mại quan trọng nhất của khu vực. Vì vậy, Mỹ cần tìm cách sớm tham gia trở lại vào những hiệp định kể trên, song nhấn mạnh việc sẽ cần có thêm các đàm phán để nâng tiêu chuẩn của các thoả thuận để phù hợp với Mỹ. Bà Cutler cũng cảnh báo việc các đối tác thương mại Châu Á của Mỹ đang ngày càng tự tin hơn vào việc hợp tác cùng nhau mà không có Mỹ, khác xa với giai đoạn đầu nhiệm kỳ của CQ Trump, khi Mỹ mới rút khỏi TPP, và các nước tỏ lo ngại về hướng đi tiếp theo khi không có Mỹ.

Phòng Thương mại Mỹ (USCC) hiện đã bày tỏ lo ngại khi Mỹ bị bỏ lại ngoài khối thương mại do các nước Châu Á thành lập, cho rằng sự việc sẽ giúp củng cố vai trò thống trị của Trung Quốc trong thương mại khu vực. Mặc dù hoan nghênh những lợi ích tự do hóa thương mại mà RCEP đem lại, cũng như thừa nhận các nhà xuất khẩu, công nhân và nông dân Mỹ cần phải tiếp cận nhiều hơn với các thị trường châu Á, tuy nhiên USCC cũng không khuyến nghị Mỹ nên tham gia vào Hiệp định thương mại vẫn còn nhiều thiếu sót này. Phó Chủ tịch điều hành của USCC, ông Myron Brilliant cảnh báo xuất khẩu của Mỹ sang thị trường Châu Á - Thái Bình Dương đã tăng đều đặn trong những thập kỷ gần đây nhưng thị phần của các công ty Mỹ đã giảm. Mỹ nên áp dụng một chiến lược hướng tới tương lai để duy trì sự hiện diện kinh tế vững chắc của Mỹ tại khu vực./.

 

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 


Tin liên quan
Kết quả thực hiện công tác kiểm soát thủ tục hành chính, cơ chế một cửa, một cửa liên thông năm 2020 trên địa bàn tỉnh Tiền Giang    15/01/2021
Hướng về quan hệ Trung - Anh năm 2021: bạn bè hay đối thủ?    14/01/2021
Diễn biến căng thẳng quan hệ Trung - Mỹ ở giai đoạn cuối nhiệm kỳ Tổng thống Trump    14/01/2021
Nhận diện về các khó khăn của thế giới năm 2021    14/01/2021
HSBC nhận định về tình hình kinh tế Việt Nam    14/01/2021
Việt Nam tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý phát triển    14/01/2021
Triển vọng về hợp tác kinh tế Việt - Mỹ trong nhiệm kỳ Tổng thống Joe Biden    14/01/2021
Báo Pháp đánh giá về triển vọng kinh tế Việt Nam    14/01/2021
Trung Quốc nêu 06 đề xuất cho chính sách đối với nhiệm kỳ mới của Tổng thống Joe Biden    14/01/2021
Nhìn lại quá trình hợp tác giữa Tiền Giang và các đối tác Cuba nhân kỷ niệm 60 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao    12/01/2021

Liên kết Liên kết