Truy cập nội dung luôn

Nghiệp vụ ngoại giao Nghiệp vụ ngoại giao

Dự báo về cục diện quan hệ Mỹ - Trung và vài trò của ASEAN

Tổng thống đắc cử Joe Biden đề cử Tướng quân đội bốn sao đã nghỉ hưu Lloyd J. Austin làm Bộ trưởng Quốc phòng. Nếu được Thượng viện thông qua, ông Austin sẽ là nhà lãnh đạo da đen đầu tiên của Lầu Năm góc. Ông Biden đã chọn ông Austin thay vì ứng cử viên dẫn đầu lâu năm, bà Michele Flournoy, một cựu quan chức cấp cao của Lầu Năm góc và là người ủng hộ ông Biden. Tướng Austin đã chấp nhận vị trí Bộ trưởng Quốc phòng vào ngày 6/12. Là một sĩ quan quân đội chuyên nghiệp, ông Austin có thể sẽ vấp phải sự phản đối của một số người trong Quốc hội và cơ sở quốc phòng, những người tin rằng sẽ vạch ra ranh giới rõ ràng giữa lãnh đạo dân sự và quân sự của Lầu Năm góc. Ông Austin tốt nghiệp năm 1975 tại Học viện Quân sự West Point và đã phục vụ 41 năm trong quân ngũ; từng là chỉ huy tại Baghdad của Quân đoàn đa quốc gia vào năm 2008 khi ông Barack Obama làm Tổng thống và ông Austin trở lại lãnh đạo quân đội Mỹ từ năm 2010 đến năm 2011. Ngoài ra, ông Austin cũng từng là Phó Tham mưu trưởng người da đen đầu tiên của quân đội vào năm 2012, vị trí số 2 của quân đội.

Hãng tin AP cho rằng nhóm chuyển giao của ông Joe Biden coi việc chọn tướng Lloyd Austin là một lựa chọn an toàn - Ảnh: AP

Về chính sách của Tổng thống tân cử Joe Biden Chuyên gia phân tích chính trị Châu Á David Hutt cho rằng về quan hệ Mỹ - Trung có thể sẽ bước vào một thời kỳ đỡ căng thẳng hơn dưới thời Biden. Điều này có thể dự báo qua phát biểu của Antony Blinken, người được Biden chọn làm Ngoại trưởng, gần đây đã gọi xu thế "phân tách" với Trung Quốc là một sai lầm phi thực tế và cuối cùng sẽ phản tác dụng. Cũng vậy, Jake Sullivan, người được Biden chọn làm Cố vấn An ninh quốc gia, đã viết trong một bài đăng trên tờ Foreign Affairs rằng Washington nên đặt mục tiêu "thiết lập các điều khoản thuận lợi để chung sống với Bắc Kinh trong 4 lĩnh vực cạnh tranh chính: quân sự, kinh tế, chính trị và quản trị toàn cầu". Ông David Hutt cũng nhận định dưới thời Tổng thống Trump, gần như tất cả các lĩnh vực trong mối quan hệ Mỹ - Trung đều trở thành cuộc chơi được mất ngang nhau. Dưới thời Biden, chỉ có vấn đề Đài Loan và Biển Đông mới thực sự được coi là cuộc chơi được mất ngang nhau.

Về quan hệ Mỹ - ASEAN, nhiều khả năng "Dưới thời Biden, các quốc gia Đông Nam Á có thể phải chịu những gánh nặng mới và/hoặc lớn hơn, vượt ra ngoài những gì họ đã phải gánh vác dưới thời Trump và Obama". Ông David Hutt dẫn lại một bài viết của Biden trên tờ Foreign Affairs, cho rẳng "Mỹ cần phải cứng rắn với Trung Quốc. Cách hiệu quả nhất để đối mặt với thách thức đó là xây dựng một mặt trận thống nhất gồm các đồng minh và đối tác của Mỹ để đối đầu với các hành vi lạm dụng và vi phạm nhân quyền của Trung Quốc. Điều này cần diễn ra ngay cả khi chúng ta tìm cách hợp tác với Bắc Kinh trong các vấn đề có chung lợi ích với họ, chẳng hạn như biến đổi khí hậu".

Nếu Mỹ thúc đẩy ASEAN đóng một vai trò tích cực hơn trong các vấn đề khu vực nhưng nỗ lực này thất bại vì sự lưỡng lự của khu vực, thì điều đó có thể dẫn đến hai tình huống: hoặc Washington chuyển hướng tập trung vào quan hệ song phương với các quốc gia khu vực được ưu tiên, như Chính quyền Trump đã làm từ năm 2018, hoặc ASEAN sẽ xuất hiện những rạn nứt. Tờ báo dẫn lại một cuộc tranh cãi vào tháng 10/2020 khi cựu đại diện Bộ Ngoại giao Singapore Bilahari Kausikan công khai đặt vấn đề rằng liệu Lào và Campuchia có nên bị loại khỏi ASEAN vì mối quan hệ cực kỳ chặt chẽ của hai nước này với Trung Quốc, để cứu vãn sự độc lập của ASEAN hay không. Bilahari nói bóng gió rằng nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác có thể chấp nhận được đối với chính trị đối nội, nhưng có nguy cơ khiến toàn bộ khu vực lâm vào nguy hiểm về mặt chính sách đối ngoại trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn. Điều mà các nước Đông Nam Á cần tìm hiểu dưới thời Biden, đó là Mỹ sẽ giảm căng thẳng với Trung Quốc để đổi lấy điều gì từ Trung Quốc và Mỹ có thể sẵn sàng nhượng bộ những gì trong khu vực để cải thiện quan hệ với Trung Quốc.

Trong một diễn biến khác, trao đổi với TASS ngày 8/12, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov cho biết, Moscow sẽ không liên lạc với nhóm của Tổng thống tân cử Joe Biden trước khi kết quả chính thức của cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ được công bố. Thứ trưởng Ryabkov nhấn mạnh: "Chúng tôi không liên hệ với nhóm của Biden và chúng tôi cũng không định làm như vậy. Ít nhất chúng tôi cần đợi đến khi có kết quả chính thức của cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tại lễ nhậm chức vào ngày 20/1/2021 rồi sẽ xem xét. Chúng tôi không muốn một số cá nhân thiếu thiện chí, cố tình làm hại cũng như có rất nhiều người trong số đó ở Washington luôn tìm kiếm lý do cho một số loại cáo buộc hoàn toàn vô căn cứ nhằm vào chúng tôi. Vì vậy, chúng tôi sẽ chỉ đơn giản là chờ đợi, còn nhiều thời gian, không vội vàng".

Trong khi đó, cựu Đại sứ Mỹ tại Nga Thomas Pickering cho biết, chính quyền mới của Mỹ sẽ cố gắng gia tăng hiệu quả các biện pháp trừng phạt Nga nhằm giải quyết một số vấn đề mà Washington biện minh cho các hạn chế. Phát biểu tại một hội thảo trực tuyến do Viện Nghiên cứu Nga cao cấp Kennan tổ chức, Pickering dự đoán rằng có thể chính quyền Biden sẽ tìm cách làm nhiều hơn nữa để đoàn kết các đồng minh vì mục tiêu đẩy mạnh các lệnh trừng phạt. Ông Pickering cho biết, một vấn đề khác là liệu những nỗ lực của chính quyền Biden có thành công hay không và lưu ý rằng đây là một nhiệm vụ đầy thách thức.

Liên quan đến các vụ kiện về kết quả bầu cử, nửa đêm 8/12, là hạn chót để giải quyết các vụ khiếu kiện ở cấp bang. Sau thời hạn này, kết quả bầu cử được các bang chứng thực không còn thay đổi được nữa, để cho các bang chọn ra đại cử tri đoàn tiến hành bỏ phiếu bầu Tổng thống và Phó Tổng thống vào ngày 14/12

Trong những ngày qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump, cùng những người thân cận và ban vận động tranh cử đã tìm đủ mọi cách và nhất là nộp hàng loạt đơn kiện tại các tiểu bang "chiến địa", với hy vọng đảo ngược kết quả bầu cử với đối thủ Joe Biden được chứng nhận là đã chiến thắng. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ đã hoài công, vì theo ghi nhận của hãng tin AFP, các nỗ lực của phía ông Trump đã không gặt hái được bất kỳ kết quả nào và "thời gian đang cạn kiệt" đối với Tổng thống Mỹ.

Ở cấp độ bang, báo chí địa phương đều đồng loạt đưa tin, trong vụ kiện tụng mới sau bầu cử năm nay, Bộ trưởng Tư pháp (Tổng Chưởng lý) bang Texas Ken Paxton đã đâm đơn kiện các bang chiến trường Georgia, Wisconsin, Michigan và Pennsylvania khi yêu cầu Tòa án Tối cao Mỹ ngăn chặn kết quả bỏ phiếu của số đại cử tri sẽ nhóm họp lựa chọn ứng cử viên Tổng thống giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 3/11 khi cho rằng "các kết quả bỏ phiếu đó là bất hợp pháp và vi hiến". Trong đơn kiện bốn bang chiến trường nơi mà kết quả bầu cử đã trao chiếc ghế Nhà Trắng cho Tổng thống đắc cử Joe Biden, Tổng Chưởng lý Ken Paxton lập luận rằng những thay đổi về các thủ tục bầu cử trong thời gian đại dịch Covid-19 ở các bang đó đã vi phạm luật Liên bang và yêu cầu Tòa án Tối cao Mỹ ngăn chặn đại cử tri các bang bỏ phiếu thời gian sắp tới. Ông Paxton cũng đã yêu cầu kiến nghị Tòa án Tối cao Mỹ xem xét lùi thời hạn ngày 14/12 tới là thời điểm để các bang chiến trường phải bổ nhiệm các đại cử tri bầu cho ứng cử viên Tổng thống giành chiến thắng trong bầu cử vừa qua.

Theo tờ Dallas News, vụ kiện trên của ông Paxton đã đánh dấu những nỗ lực mới nhất của đảng Cộng hòa trong việc thách thức kết quả của cuộc bầu cử ngày 3/11 vừa qua mà Tổng thống Donald Trump khẳng định là đã bị gian lận hoặc bị đánh cắp mặc dù không đưa ra bất kỳ chứng cứ cụ thể nào. Dự báo đây sẽ là một cuộc đấu pháp lý có thể kéo dài khi ông Paxton kiện bốn bang chiến trường then chốt đã xác nhận kết quả bầu cử là chìa khóa trong việc chuyển giao chiếc ghế Tổng thống Mỹ cho ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden. Ông Paxton nêu yêu cầu Tòa án Tối cao Mỹ phải vào cuộc để "sửa chữa sai lầm nghiêm trọng trong cuộc bầu cử vừa qua".

Theo giới quan sát, ông Paxton và Tổng thống Donald Trump đều là những đồng minh chính trị có lợi ích trong việc đưa ra các vụ kiện tụng trước tòa cũng như sự thách thức của bang Texas đối với đạo luật Luật bảo vệ bệnh nhân và chăm sóc y tế giá phải chăng. Ông Paxton trong những lần xuất hiện trước công chúng thường mô tả mối quan hệ giữa hai người là một mối quan hệ thân thiết và cùng chia sẻ với nhau về nhiều vấn đề. Tuy nhiên, ông Paxton chính là người đã nhận bản cáo trạng từ năm 2015 vì trọng tội gian lận chứng khoán, và hiện cũng là người đang phải đối mặt với các cáo buộc hình sự mới từ tám người cấp phó hàng đầu của mình khi họ tin rằng ông Paxton đã vi phạm pháp luật do sử dụng hình ảnh của Bộ Tư pháp Bang để ủng hộ một nhà tài trợ chính trị. Theo Associated Press, hiện FBI đang điều tra ông Paxton về những cáo buộc liên quan. Tuy nhiên, về phần mình, ông Paxton đã phủ nhận mình đã có những hành vi trái với pháp luật./.

 

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 


Tin liên quan
Một tuyến vận tải hàng hóa mới từ Việt Nam đến bờ đông Hoa Kỳ    23/03/2021
World Bank công bố dự báo về kinh tế Việt Nam năm 2021    23/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 22/3/2021    23/03/2021
Danh mục Dự án kêu gọi viện trợ PCPNN trên địa bàn tỉnh Tiền Giang giai đoạn từ năm 2020 đến hết năm 2025    23/03/2021
Trung Quốc cần cải thiện sức mạnh mềm để tạo niềm tin trong quan hệ với các nước ASEAN    22/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 19/3/2021    22/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 18/3/2021    19/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 17/3/2021    19/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 16/3/2021    19/03/2021
Xuất khẩu thép của Việt Nam tăng mạnh trong tháng 2/2021    19/03/2021

Liên kết Liên kết