Truy cập nội dung luôn

Nghiệp vụ ngoại giao Nghiệp vụ ngoại giao

Tạp chí “Tri thức thế giới” (Trung Quốc) bình luận về chính sách ngoại giao của Ấn Độ kể từ khi Modi lên nắm quyền

Tạp chí "Tri thức thế giới" (Trung Quốc) số 21/2020 mới đây đăng bài viết của tác giả Lâm Dân Vượng, Nghiên cứu viên Viện nghiên cứu các vấn đề quốc tế, Đại học Phúc Đán về chính sách ngoại giao của Ấn Độ kể từ khi Thủ tướng Modi lên nắm quyền. Sau đây là nội dung bài viết:

Tháng 5/2014, Modi lần đầu tiên lên nắm quyền sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Hạ viện Ấn Độ, mở ra mô hình mới của ngoại giao Ấn Độ. Tuy nhiên, sau khi gặp phải những trở ngại thực tế, Modi tiến hành điều chỉnh cục bộ sách lược. Tháng 5/2019, sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Hạ viện lần thứ hai, Modi ngày càng xa rời phương châm và sách lược ngoại giao "cân bằng nước lớn" của Ấn Độ trong quá khứ, tính mạo hiểm càng trở nên nổi bật.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Ảnh: AFP/TTXVN

Điều chỉnh lần thứ nhất: có ý đồ đóng vai trò "lực lượng lãnh đạo"

Sau khi lên nhậm chức Thủ tướng Ấn Độ vào tháng 5/2014, Modi tiến hành điều chỉnh chính sách ngoại giao của Ấn Độ. Trên phương diện quan hệ nước lớn, Ấn Độ không còn đi theo chính sách cân bằng "thận trọng, dè dặt", mà nhanh chóng thúc đẩy quan hệ với Mỹ và Nhật Bản. Tương tự, trên phương diện ngoại giao láng giềng, chính phủ Modi cũng phá vỡ thông lệ. Tháng 5/2014, Modi mời lãnh đạo của tất cả các quốc gia Nam Á tham gia lễ nhậm chức Thủ tướng của mình. Sau đó, Modi đến thăm các nước láng giềng Ấn Độ, có ý đồ đóng vai trò lãnh đạo Nam Á, định hình lại quan hệ quốc tế khu vực Nam Á.

Chính sách ngoại giao của Modi có liên quan mật thiết đến việc thay đổi định vị chiến lược của Ấn Độ. Sau khi lên nắm quyền, chính phủ Modi định vị Ấn Độ là lực lượng lãnh đạo, không phải là lực lượng cân bằng đi theo chiến lược "không liên minh 2.0". Trên phương diện quan hệ nước lớn, Ấn Độ chủ trương hình thành "liên kết đa phương" (Multiple Alignment) với các nước lớn theo các vấn đề. Trên phương diện ngoại giao láng giềng, để đảm bảo vị thế "lãnh đạo Nam Á" của Ấn Độ, chính phủ Modi đưa ra một loạt các chính sách ngoại giao láng giềng, trong đó có "Láng giềng trước tiên", "Hành động hướng Đông", "Liên minh phía Tây"… Trên sân chơi đa phương, Modi tích cực đề xuất chủ trương của Ấn Độ, như thúc đẩy Liên hợp quốc thành lập Ngày Quốc tế Yoga vào ngày 21/6 hằng năm, xây dựng cơ chế đa phương do Ấn Độ làm chủ đạo, như Liên minh Năng lượng Mặt trời quốc tế (ISA),…

Điều chỉnh lần thứ hai: cân bằng sách lược

Chính phủ Modi theo đuổi ngoại giao cường quốc lãnh đạo, nhanh chóng lâm vào thế khó về ngoại giao. Trên phương diện ngoại giao nước lớn, quan hệ Trung - Ấn dần xấu đi kể từ năm 2014. Chính phủ Modi không ngừng phá vỡ giới hạn trong các vấn đề liên quan mối quan tâm lợi ích quan trọng của Trung Quốc, cuối cùng dẫn đến đối đầu Trung - Ấn tại Doklam năm 2017. Sự kiện này đã  khiến quan hệ Trung - Ấn "tuột dốc". Cùng với đó, thái độ thân Mỹ và Nhật của Ấn Độ cũng khiến Nga phật ý. Năm 2016, trong khi Ấn Độ tuyên bố sẽ cô lập toàn diện Pakistan, thì tháng 9/2016, Pakistan và Nga lại tuyên bố tổ chức cuộc diễn tập quân sự liên hợp đầu tiên giữa hai nước. Bên cạnh đó, những động thái mang màu sắc chủ nghĩa biệt lập của Mỹ dưới thời Donald Trump khiến Ấn Độ bất an, hai nước cũng có mâu thuẫn trong một số vấn đề.

Trước bối cảnh đó, chính phủ Modi đã có những điều chỉnh trong sách lược ngoại giao, đặc biệt là điều chỉnh và cải thiện đáng kể quan hệ với Trung Quốc và Nga. Ngày 27 - 28/4/2018, lãnh đạo hai nước Trung Quốc và Ấn Độ đã tổ chức cuộc gặp không chính thức lần đầu tiên tại Vũ Hán, nâng cao hiểu biết lẫn nhau giữa các nhà lãnh đạo, cải thiện mối quan hệ Trung - Ấn vốn xấu đi do cuộc đối đầu ở Doklam. Cùng với đó, tháng 5/2018, Modi tới Nga tham dự cuộc gặp thượng đỉnh không chính thức với Tổng thống Nga Putin. Trên phương diện ứng phó với chiến lược "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" do Mỹ đề ra, khi tham dự Đối thoại Shangri-La tại Singapore ngày 1/6/2018, Modi đã bày tỏ quan điểm tương đối "cân bằng" của Ấn Độ về chiến lược "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương", theo đó, Ấn Độ không xem "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" là một kế hoạch chiến lược, đồng thời cho rằng đây không phải là một nhóm hạn chế thành viên và có ý đồ chiếm địa vị chủ đạo, "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" không nhằm vào bất kỳ quốc gia nào.

Điều chỉnh lần thứ ba: càng mạo hiểm hơn

Tháng 5/2019, lần thứ hai Modi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Hạ viện. Lúc này, khi gần như không còn chịu sự kiềm chế của bất kỳ lực lượng chính trị nội bộ nào, Modi thực thi một loạt các biện pháp mạo hiểm trên cả phương diện chính trị nội bộ và ngoại giao. Ngày 2/11/2019, Ấn Độ ban hành bản đồ chính trị mới, đưa vùng lãnh thổ tranh chấp giữa Ấn Độ với Trung Quốc và Pakistan vào bản đồ Ấn Độ.

Đầu năm 2020, dịch Covid 19 bùng phát đột ngột, chính sách đối ngoại của chính phủ Modi cũng theo đó tăng tốc điều chỉnh, điều này thể hiện rõ nét trong chính sách đối với Trung Quốc. Trên phương diện hưởng ứng chiến lược "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" của Mỹ, Ấn Độ cùng Mỹ và các nước đồng minh của Mỹ đẩy nhanh việc xây dựng "chuẩn đồng minh" trên biển. Năm 2020, Ấn Độ và Australia ký Hiệp định hỗ trợ hậu cần tương hỗ, cùng Nhật Bản ký Hiệp định cung cấp vật tư và dịch vụ chéo, sẽ cùng Mỹ ký Thỏa thuận hợp tác và Trao đổi cơ bản về lĩnh vực không gian địa lý. Trên phương diện bố cục phát triển kinh tế, chính phủ Modi thúc đẩy mạnh mẽ "tách rời" kinh tế của Ấn Độ khỏi Trung Quốc, mưu đồ định hình lại mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa Ấn Độ và chuỗi công nghiệp toàn cầu. 

Sự điều chỉnh chiến lược đối ngoại hiện nay của Ấn Độ cũng được phản ánh trong cuốn "Phương thức Ấn Độ: Chiến lược trong một thế giới không chắc chắn" của Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Jaishankar xuất bản tháng 9/2020. Theo đó, Ấn Độ chủ trương quan hệ tốt với Mỹ, đối phó với Trung Quốc, đẩy mạnh quan hệ với các quốc gia châu Âu, xoa dịu Nga, huy động Nhật Bản, chỉnh đốn, phối hợp với các quốc gia láng giềng. Ấn Độ định vị Trung Quốc là "kẻ gây rắc rối" của Ấn Độ, cần phải quản lý, các nước lớn khác đều là lực lượng Ấn Độ có thể dựa vào. Ấn Độ nên đi theo sách lược khiến Trung Quốc và Mỹ "không thể chung đường", như vậy Ấn Độ có thể mưu cầu hưởng lợi từ cuộc đối đầu giữa hai nước./.

 

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 


Tin liên quan
Một tuyến vận tải hàng hóa mới từ Việt Nam đến bờ đông Hoa Kỳ    23/03/2021
World Bank công bố dự báo về kinh tế Việt Nam năm 2021    23/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 22/3/2021    23/03/2021
Danh mục Dự án kêu gọi viện trợ PCPNN trên địa bàn tỉnh Tiền Giang giai đoạn từ năm 2020 đến hết năm 2025    23/03/2021
Trung Quốc cần cải thiện sức mạnh mềm để tạo niềm tin trong quan hệ với các nước ASEAN    22/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 19/3/2021    22/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 18/3/2021    19/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 17/3/2021    19/03/2021
Cập nhật tình hình dịch Covid-19 trên toàn thế giới đến ngày 16/3/2021    19/03/2021
Xuất khẩu thép của Việt Nam tăng mạnh trong tháng 2/2021    19/03/2021

Liên kết Liên kết