Truy cập nội dung luôn

Hợp tác thương mại Hợp tác thương mại

Cục diện Biển Đông cần sự kìm chế của các nước lớn!

Những tuyên bố mới về lập trường của Chính phủ Mỹ và hoạt động quân sự với tần suất cao của Mỹ tại Biển Đông vừa qua làm dấy lên lo ngại về khả năng nổ ra xung đột. Đây là vấn đề hết sức cấp bách và đáng quan tâm. Tình hình Biển Đông từ đầu năm 2020 đến nay căng thẳng và bất ổn hơn trước, thể hiện trên 4 lĩnh vực:

(i) Về bảo vệ chủ quyền trên biển, tàu hải cảnh của Trung Quốc với tàu cá, tàu thăm dò, khảo sát của Việt Nam, Philippines, Indonesia đã nhiều lần xảy ra va chạm và đối đầu nhau, đã có tàu cá bị chìm.

(ii) Về quản lý hành chính, tháng 4, Trung Quốc tuyên bố thành lập "quận Tây Sa" và "quận Nam Sa" thuộc "thành phố Tam Sa", tỉnh Hải Nam, vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của phía Việt Nam.

(iii) Về hoạt động quân sự, Trung Quốc tăng cường diễn tập quân sự trong khi Mỹ cũng điều 2 tàu sân bay và nhiều lượt máy bay do thám, ném bom chiến lược đến Biển Đông, gia tăng sức ép quân sự chưa từng có đối với Trung Quốc.

(iv) Về đàm phán ngoại giao, đàm phán giữa Trung Quốc với ASEAN về COC, từ sau vòng đọc thứ nhất năm 2018 đến nay, chưa có tiến triển nào mang tính đột phá, chỉ còn lại 16 tháng trong thời hạn 3 năm mà Trung Quốc đề xuất, rất khó để có thể hoàn thành.

Từ đầu tháng 7 đến nay, 2 nhóm tác chiến tàu sân bay USS Ronald Reagan và USS Nimitz đã có 2 cuộc tập trận chung trên Biển Đông. Ảnh: US NAVY.

Từ 4 phương diện trên, Biển Đông vẫn chưa có dấu hiệu hòa dịu, khiến dư luận rất quan tâm tình hình trên biển thời gian tới sẽ như thế nào, nhất là khả năng xảy ra xung đột quân sự giữa Trung Quốc và Mỹ tại Biển Đông. Một số ý kiến cho rằng, mặc tình hình Biển Đông leo thang căng thẳng, nhưng khó có khả năng xảy ra xung đột quân sự giữa Trung - Mỹ. Cựu quan chức tình báo thuộc Hải quân Mỹ Kurt Ritter cho rằng, một số "nhân sĩ cấp tiến" từ phía Mỹ coi tuyên bố của Ngoại trưởng Pompeo là "cơ sở pháp lý để dùng vũ lực đối với Trung Quốc", nhưng thực tế, "cho dù là lực lượng hải quân hay là lính thủy đánh bộ của Mỹ đến nay đều không có biện pháp để thực hiện thành công hành động quân sự tấn công Trung Quốc ở Biển Đông". Chuyên gia quân sự Nga Alexei Leonkov cũng cho rằng Mỹ không có đủ sức mạnh để kiểm soát Biển Đông trong thời gian dài, do đó, Trung - Mỹ sẽ không xảy ra đối đầu nghiêm trọng tại Biển Đông trong tương lai.

Tuy nhiên, nhìn vào những diễn biến trong hành động quân sự của Mỹ và quan hệ giữa hai quân đội Mỹ - Trung thời gian qua có thể dự liệu rằng, cục diện Biển Đông đang dịch chuyển về phía bờ vực xung đột.

Thứ nhất, từ những hành động gần đây của quân đội Mỹ. Hai tàu sân bay của Mỹ diễn tập tại Biển Đông trong tháng 7. Thông thường, diễn tập 2 tàu sân bay được coi là sự phối hợp tác chiến tiêu chuẩn, cho dù không phải là tác chiến, nhưng cũng là sự chuẩn bị về hành động quân sự đối với tình hình căng thẳng ở khu vực. Bên cạnh đó, máy bay do thám E-8C và máy bay ném bom chiến lược B-52 của Mỹ liên tục tiến vào Biển Đông, có lúc do thám gần nhất chỉ cách bờ biển Quảng Đông khoảng 100 km. Đáp lại, Trung Quốc không chỉ theo dõi toàn bộ hoạt động của Mỹ, mà còn tiến hành diễn tập thực chiến ở vùng biển liên quan. Điều này làm tăng khả năng va chạm giữa quân đội hai nước, cũng có thể dẫn đến hiểu lầm và phán đoán sai, càng làm gia tăng rủi ro.

Thứ hai, nhìn từ vai trò của cơ chế trao đổi giữa quân đội hai nước. Trong tình hình quan hệ Trung - Mỹ ngày càng xấu đi, quan hệ giữa quân đội hai nước cũng khó có thể duy trì trao đổi bình thường, những nhận thức chung liên quan đạt được trước đây đã trở thành quá khứ. Quan hệ giữa quân đội khác biệt về bản chất so với quan hệ kinh tế thương mại hai nước Trung - Mỹ, đó là mối quan hệ độc lập, không phụ thuộc lẫn nhau như kinh tế thương mại. Vì vậy, khi hai nước đối đầu, quân đội chắc chắn sẽ không hữu nghị. Hiện nay, vai trò của cơ chế trao đổi và kiểm soát rủi ro giữa quân đội hai nước có thể đã bị suy yếu, nếu không sẽ không xuất hiện cục diện căng thẳng tại Biển Đông như hiện nay. Điều này dẫn tới thiếu sự ràng buộc giữa quân đội hai nước, làm cho khả năng xảy ra xung đột quân sự gia tăng.

Thứ ba, nhìn vào năm bầu cử Tổng thống Mỹ. Tổng thống Trump có tái cử không là một biến số lớn. Trong phát biểu công khai, Tổng thống Trump chưa cam kết "sẽ chấp nhận thất cử". Điều này đặt ra một nỗi lo là, nếu Tổng thống Trump thua, trong thời gian quá độ từ khi kết thúc bầu cử (ngày 5/11) cho tới lúc Tổng thống mới tuyên thệ nhận chức (ngày 20/1/2021), không loại trừ khả năng Tổng thống Trump sẽ có "hành động khác thường" để thể hiện quyền lực Tổng thống.

Dịch bệnh Covid-19 nghiêm trọng tác động rất lớn đến tranh cử lần này của Tổng thống Trump. "Tuyên chiến với bên ngoài" để chuyển hóa khủng hoảng nội bộ cũng là một biện pháp khả thi. Việc thảo luận trong giới chính khách "phái diều hâu" của Mỹ về khả năng và hậu quả bùng phát xung đột quân sự với Trung Quốc đã không còn là bí mật, thậm chí đã cân nhắc đến thời cơ, mức độ và thời gian kéo dài của xung đột.

Cuốn sách Va chạm giữa các nền văn minh và sự tái lập trật tự thế giới của học giả người Mỹ Samuel Huntington, xuất bản năm 1996 đã dự liệu, lần xung đột tiếp theo giữa nước lớn sẽ "bùng phát tại Biển Đông", khi Mỹ cử tổ hợp tác chiến tàu sân bay đến bảo vệ Việt Nam khỏi sự xâm lược của Trung Quốc và Trung Quốc đã tấn công Mỹ với lý do xâm phạm "chủ quyền" của Trung Quốc ở "Nam Hải" (Biển Đông). Hy vọng sự tưởng tượng của ông Huntington 25 năm trước sẽ không trở thành hiện thực./.

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 


Tin liên quan
Đại sứ quán Ấn Độ tại Hà Nội ký biên bản ghi nhớ hợp tác tài trợ 04 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long để khắc phục hậu quả hạn mặn    24/09/2020
Thủ tướng Chính phủ làm việc với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long về Phòng chống hạn mặn mùa khô năm 2020 - 2021    23/09/2020
Các chuyên gia Trung Quốc bình luận về quan hệ căng thẳng Mỹ - Trung    22/09/2020
Sự đối đầu Mỹ - Trung trong vấn đề thay đổi trật tự thế giới    22/09/2020
Trung Quốc không ngừng tăng cường sự hiện diện ở Trung Đông    22/09/2020
Học giả Trung Quốc bình luận về hướng đi của thế giới    22/09/2020
Kim ngạch thương mại Trung Quốc - ASEAN đạt hơn 416 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2020    22/09/2020
Các quốc gia Đông Nam Á không mặn mà với những dự án từ sáng kiến “Vành đai, Con đường”    22/09/2020
Kim ngạch thương mại Việt Nam và Trung Quốc trong 8 tháng đầu năm đạt mức 111,2 tỷ USD, tăng 13,4% so cùng kỳ năm 2019    18/09/2020
Mỹ tăng cường hợp tác với 5 nước hạ nguồn sông Mê Kông    18/09/2020

Video Video

Tất cả videos

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 2
  Hôm nay: 222
  Tổng lượt truy cập: 93511