Truy cập nội dung luôn

Hợp tác thương mại Hợp tác thương mại

Trung Quốc không ngừng tăng cường sự hiện diện ở Trung Đông

Cường quốc nào có thể vỗ ngực được tung hô khắp Trung Đông mà không bao giờ làm ai mất lòng? Gần gũi và thân với cả Iran và Ả-rập Xê-út, vốn thù địch với nhau tại khu vực Vịnh Ba Tư? được Israel chào đón nồng nhiệt mà vẫn quan hệ tốt với Palestine? Được cả Ankara và Damascus đánh giá cao trong khi Thổ Nhĩ Kỳ đang chiếm đóng một phần lãnh thổ Syria? Không gây thù chuốc oán với bất kỳ phe phái nào của Li-băng?     

Mỹ đã chọn phe khi vào vai là trụ cột hỗ trợ trục Israel - Ả-rập được hình thành để chống lại chủ nghĩa bành trướng của Iran. Nga có lẽ đã hưởng lợi từ chính sách trung lập được chào đón ở hầu hết các nước trong khu vực. Tuy nhiên, lâu nay Nga mắc kẹt tại Syria, đồng sở hữu một quốc gia mà Nga đã góp phần hủy hoại và không có khả năng tái thiết. Nga chiếm đóng Syria để đối phó với Iran và Thổ Nhĩ Kỳ. Dưới sức ép của "chủ nghĩa đế quốc" Iran, Israel và các nước Ả-rập đang từng bước bình thường hóa quan hệ. Bên cạnh đó, một diễn biến sâu sắc và lâu dài đang định hình ở Trung Đông, đó là sự nổi lên của Trung Quốc. Từ phía Đông Địa Trung Hải đến vùng Vịnh, trong những năm gần đây, Trung Quốc không ngừng tăng cường sự hiện diện của mình tại khu vực. Vì một lý do rất đơn giản: trong tất cả các cường quốc, Trung Quốc phụ thuộc nhiều nhất vào dầu mỏ Trung Đông.    

Dầu chiếm hơn 50% trong "cấu phần năng lượng" của Trung Quốc. Mức tiêu thụ của nước này đã bùng nổ và 40% trong số đó là dầu lửa đến từ Trung Đông. Là quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, Trung Quốc là khách hàng lớn nhất của Iran và là một trong những khách hàng lớn nhất của Ả-rập Xê-út. 

Sự kết nối giữa Trung Quốc và Trung Đông. (Nguồn: European Financial Review)  

Chủ nghĩa đại liên kết

Để ve vãn các nước trong khu vực, Bắc Kinh không thiếu các con át chủ bài  không chỉ trên phương diện tài chính mà còn cả chính trị. Trung Quốc hoàn toàn thờ ơ với tình hình nhân quyền. Dù Iran có áp dụng án treo cổ hay Ả-rập Xê-út xử trảm phạm nhân, điều đó cũng không làm bận tâm một quốc gia đang tự do áp dụng án tử hình.

Trung Quốc đang hỗ trợ các chế độ độc tài thống trị Trung Đông thông qua bán cho họ những công nghệ giám sát tiên tiến nhất. Trung Quốc không có ý kiến ​​về xung đột Israel - Palestine (đi theo lập trường Nga tại Liên hợp quốc). Nước này cũng không đứng về bên nào trong đối đầu giữa Tehran và Riyadh, hiện đang gây ra mất cân bằng chiến lược trong khu vực. Trung Quốc mua dầu lửa, đồng thời đầu tư tại nhiều nước trong khu vực. Ở vùng đất hình thành nên ba tôn giáo đơn thần lớn trên thế giới, một Trung Quốc theo chủ nghĩa Mác - Lê-nin - Nho giáo tự cho phép mình phát triển một chủ nghĩa đại liên kết.

Thái độ này được đền đáp. Không một quốc gia nào trong thế giới Ả-rập - Hồi giáo lên tiếng chỉ trích dù là nhỏ nhất về số phận của các nhóm thiểu số Hồi giáo ở Trung Quốc và đặc biệt là người Duy Ngô Nhĩ. Ở Tehran, Riyadh hay Ankara, người ta cho rằng chỉ ở Tây Âu, Hồi giáo mới bị ngược đãi và không phải ở Trung Quốc. Do vậy, Trung Quốc không muốn đóng vai trò trung gian hòa giải dù nhỏ nhất trong các cuộc xung đột khu vực. Bảo đảm cho các tàu chở dầu đi lại trong khu vực là việc của Mỹ và Bắc Kinh đánh giá Mỹ thực hiện nhiệm vụ này khá tốt. 

Tất cả những điều trên giải thích cho việc Trung Quốc đạt được nhiều thành công với chính sách kiên trì và tính toán kỹ lưỡng để hiện diện tại Trung Đông. Điểm tựa quan trọng nhất của chính sách này có lẽ là Iran, một mắt xích đương nhiên trên "con đường tơ lụa mới" của Chủ tịch Tập Cận Bình. Để đối phó với các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran, Bắc Kinh và Tehran mùa hè qua đã chuẩn bị một quan hệ đối tác thương mại và quân sự hiện đại, đó là hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng và 400 tỷ USD Trung Quốc đầu tư trong vòng 25 năm để đổi lấy dầu của Iran.       

Các hợp đồng lớn bỏ túi

Một cách kín đáo, Trung Quốc đang có những bước tiến dài ở Iran, song chưa công bố bất cứ điều gì, do sợ các công ty của mình bị Donald Trump trừng phạt. Theo báo chí Mỹ, sự hiện diện mạnh mẽ của Trung Quốc tại Iran không phải là trở ngại trong việc Trung Quốc phát triển quan hệ hợp tác hạt nhân với đối thủ của Iran là Ả-rập Xê-út. Nghịch lý là Riyadh lại muốn tiếp cận cơ sở hạ tầng hạt nhân của Trung Quốc, trong lĩnh vực chiết xuất uranium, để khi cần có thể đối phó với chương trình hạt nhân của Iran, một đồng minh lớn của Trung Quốc trong khu vực… 

Quan hệ quân sự Trung Quốc - Iran cũng không ngăn Israel - vốn coi Iran là đối thủ số một - trở thành đối tác kinh tế quan trọng của Trung Quốc. Để tìm kiếm nguồn vốn mới, lĩnh vực công nghệ cao của Israel luôn rộng mở chào đón các nhà đầu tư Trung Quốc. Theo Giáo sư Ilan Berman, chuyên gia Mỹ về Trung Đông, một số người trong giới chức ở Washington cho rằng Trung Quốc ngày nay đang làm chủ gần một phần tư công nghệ cao của Israel trong lĩnh vực quốc phòng. Điều này không khỏi làm Mỹ quan ngại.

Giống như ở nhiều nơi khác trong thế giới Ả-rập, Trung Quốc đang bỏ túi nhiều hợp đồng lớn về cơ sở hạ tầng. Họ tham gia vào quá trình hiện đại hóa Haifa, cảng lớn của Israel ở Địa Trung Hải, nơi hạm đội Mỹ thường xuyên neo đậu. Trong khi Mỹ đánh giá vị trí trên ở mức vừa phải, Trung Quốc xem đây là lợi thế lớn ở Trung Đông và không chần chừ, Trung Quốc chủ động gây dựng cơ sở ở đây./.

 

Sở Ngoại vụ tổng hợp tin các báo

 

 


Tin liên quan
Định hình mới về chính sách Trung Quốc đối với 5 nước ASEAN sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị    23/10/2020
Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và vai trò phai nhạt dần của WTO trong thương mại toàn cầu    23/10/2020
Tổng lãnh sự Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh đến thăm và trao tặng nhà tình nghĩa cho tỉnh Tiền Giang    23/10/2020
Bình luận về chuyến công du của Thủ tướng Nhật Bản đến Việt Nam trong tổng thể quan hệ giữa các nước lớn    22/10/2020
Viện Nghiên cứu Lowy xếp Việt Nam vượt New Zealand về Chỉ số Quyền lực Châu Á    22/10/2020
FSC-HCM làm việc với Tiền Giang về Chương trình hợp tác đưa lao động đi làm việc tại Nhật Bản và bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng đối ngoại và hội nhập quốc tế    21/10/2020
Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ các nước hạ nguồn sông Mê Kông    21/10/2020
Năm 2020 GDP Việt Nam dự kiến ​​sẽ vượt qua Singapore và trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 trong ASEAN    21/10/2020
Tiền Giang tổ chức thành công Đại hội Liên minh Hợp tác xã nhiệm kỳ 2020-2025    20/10/2020
Vị trí ASEAN trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc    20/10/2020

Video Video

Tất cả videos

Liên kết Liên kết

Thống kê truy cập Thống kê truy cập

  Đang truy cập : 2
  Hôm nay: 67
  Tổng lượt truy cập: 100885