Truy cập nội dung luôn

Nội dung bài viết

Sầu riêng Tiền Giang: Cửa “chính ngạch” đã mở, thẳng tiến thôi!
09/08/2022

Bắt đầu từ ngày 11/7/2022, sầu riêng Việt Nam sẽ đi đường chính ngạch qua tất cả các cửa khẩu của Trung Quốc khi có đủ hồ sơ đăng ký xuất khẩu (doanh nghiệp, mã vùng trồng, cơ sở đóng gói, tem nhãn truy xuất nguồn gốc và một số yêu cầu kỹ thuật của phía bạn) theo Nghị định thư vừa được ký giữa 02 nước Việt - Trung, hiệu lực trong 03 năm.

Thu hoạch sầu riêng trên địa bàn huyện Cai Lậy (Ảnh: Sưu tầm)

* Tiềm năng “phát mạnh” trong thập niên gần đây

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Nguyễn Văn Mẫn, Tiền Giang là tỉnh đứng đầu cả nước về diện tích sản xuất sầu riêng, đặc biệt tăng rất nhanh trong thập niên gần đây, nhất là kể từ khi triển khai Đề án Phát triển xây sầu riêng Tiền Giang đến năm 2025 (gọi tắt là Đề án, được UBND tỉnh phê duyệt năm 2018). Cụ thể, nếu như năm 2005, cả tỉnh chỉ có 4.873 ha sầu riêng, tới năm 2012 tăng gần 1,5 lần (7.185 ha, 07 năm tăng 2.312 ha), thì chỉ hơn 04 năm sau khi triển khai Đề án, đến nay toàn tỉnh đã có 15.172 ha (tăng thêm 8 ngàn ha), gấp hơn 2 lần diện tích năm 2012 và gấp hơn 3 lần diện tích năm 2005, chiếm gần 1/4 diện tích sầu riêng cả nước và hơn một nửa diện tích sầu riêng toàn vùng ĐBSCL, sản lượng năm 2021 đạt hơn 230.200 tấn. Trong đó, huyện Cai Lậy chiếm gần 70% diện tích sầu riêng toàn tỉnh, được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu tập thể cho 02 sản phẩm “Sầu riêng Cai Lậy” và “Sầu riêng Ngũ Hiệp”. Nói thêm về xã Ngũ Hiệp - “thủ phủ” của sầu riêng Cai Lậy, theo ông Huỳnh Tấn Lộc, Giám đốc HTX Sầu riêng Ngũ Hiệp thì “hầu như nhà nào cũng trồng sầu riêng, triệu phú, tỷ phú ở xã này là không ít”, ông Lộc dẫn chứng thêm: “Năm 2021, mặc dù giá vật tư, phân bón tăng chóng mặt, xuất tiểu ngạch có nhiều thời điểm gặp khó, nhất là bùng dịch Covid-19, nhưng với giá bán bình quân từ 60.000-65.000 đ/kg, đặc biệt là năng suất tăng, nên nhà vườn thu về cũng cả tỷ đồng/ha, thậm chí, sau Tết Nguyên đán 2022, thương lái mua tại vườn giá 70.000-75.000đ/kg mà bà con không có hàng để bán do chưa tới lứa thu hoạch, ngoại trừ một số hộ áp dụng kỹ thuật cho trái rải vụ…”. Một lợi thế khác, chất lượng loại trái này của Tiền Giang là rất khá so “mặt bằng chung”. Theo ông Võ Tấn Lợi, Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Phương Ngọc Cái Bè (Tiền Giang) - doanh nghiệp chuyên doanh sầu riêng chủ yếu là Ri 6 và Chuồng Bò cấp đông sang Mỹ: “Hiện nay, dù cả nước có nhiều nơi trồng sầu riêng, nhưng “Ri 6 ở Tiền Giang” được đánh giá có chất lượng nằm trong nhóm tốt nhất. Năm 2021, Công ty xuất khẩu trên 800 tấn, năm nay mỗi tháng Công ty cần khoảng 100 tấn...”, còn ông Huỳnh Tấn Lộc, Giám đốc HTX Sầu riêng Ngũ Hiệp cho rằng “nếu khống chế được xâm nhập mặn, không để cây bị nhiễm mặn thì chất lượng cơm sầu riêng Ri 6 sẽ ngon, ngọt hơn, đặc biệt sẽ không bị cứng như vài giống sầu riêng khác nặng về năng suất…”.

* Đi chính ngạch: Phải tính khác kiểu đi cũ!

Đặc thù nhiều năm nay, sầu riêng Tiền Giang tiêu thụ trái tươi là chủ yếu, chỉ khoảng 8-10% là qua chế biến tách múi đông lạnh xuất sang các nước Hàn Quốc, Úc, Nhật, Thái Lan, Trung Quốc..., số còn lại, 30% tiêu thụ nội địa, 70% xuất khẩu. Trong số xuất khẩu, thì sang thị trường Trung Quốc chiếm khoảng 80% (đi đường tiểu ngạch chiếm 70-80%, còn lại là chính ngạch). Ông Huỳnh Tấn Lộc, Giám đốc HTX Sầu riêng Ngũ Hiệp cho biết: “Nói xuất được sang cả Nhật, Hàn, nhưng lượng hàng của HTX qua đó 01 tháng chỉ nhiều hơn lượng hàng qua Trung Quốc…01 ngày!”. Theo thống kê, hiện toàn tỉnh có trên 110 cơ sở thu mua, sơ chế, đóng gói, chế biến sầu riêng, với 30 kho lạnh với tổng công suất khoảng 3.000 tấn, tập trung chủ yếu các huyện Cái Bè, Cai Lậy và TX. Cai Lậy. Rõ ràng, xét về tiềm lực, việc sầu riêng Tiền Giang đi đường chính ngạch sang Trung Quốc sẽ mở ra cơ hội rất lớn trong toàn chuỗi sản xuất - cung ứng sầu riêng của tỉnh, tránh được nhiều rủi ro của việc mua bán trao tay, không qua hợp đồng, không rõ chất lượng sản phẩm…

Trái sầu riêng Ri6 (Ảnh: Sưu tầm)

Hẳn nhiên, cơ hội mở ra bao giờ cũng kèm thách thức, mà trước hết là nông dân Tiền Giang cần thay đổi tư duy làm ăn kiểu cũ, bởi một điều chắc chắn rằng, nước bạn sẽ có hàng rào kỹ thuật “mới” để kiểm soát chặt hơn chất lượng. Ông Huỳnh Tấn Lộc, Giám đốc HTX Sầu riêng Ngũ Hiệp thông tin: “Mới đây, có hai thương lái Trung Quốc đến đặt mua 2.000 tấn, họ kiểm tra rất kỹ, từ việc HTX làm mã số vùng trồng ra sao, kho trữ lạnh, đóng túi chân không có đạt chuẩn không,… nói chung là họ cẩn trọng từng li từng tí mọi thứ!”. Mới đây, tại kỳ họp giữa năm Hội đồng nhân dân tỉnh tổ chức ngày 5/7/2022, ông Trần Thanh Nguyên, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang nhận định: “Tập quán sản xuất sầu riêng còn sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật, canh tác manh mún, nhỏ lẻ dẫn tới chất lượng trái không đồng đều…”, ông lo lắng “sẽ khó đảm bảo tiêu chuẩn xuất khẩu chính ngạch”, và đưa ra công thức gợi ý tháo gỡ: Mô hình GAP + Mã số vùng trồng + Truy xuất nguồn gốc. Đồng tình với ý kiến này, Giám đốc Sở NN&PTNT Nguyễn Văn Mẫn khẳng định, để cây sầu riêng phát triển bền vững, một mặt, tỉnh sẽ chú trọng đào tạo, trang bị kiến thức chuyên ngành và cập nhật thông tin về tiến bộ kỹ thuật mới để tập huấn cho nông dân, đồng thời về phía ngành sẽ tập trung nghiên cứu, sử dụng các công nghệ mới trong sản xuất, thu hoạch, bảo quản chế biến sau thu hoạch, đẩy mạnh sản xuất sầu riêng theo hướng an toàn, áp dụng quy trình GAP, kể cả áp dụng cảnh báo xâm nhập mặn tự động để bà con có thời gian ứng phó, dự trữ nguồn nước ngọt…Ông Mẫn cho biết thêm, Tiền Giang sẽ phối hợp với các tỉnh phía Nam tổ chức sản xuất hiệu quả rải vụ trái sầu riêng theo “Đề án rải vụ cây ăn quả chủ lực gắn với liên kết vùng phát triển bền vững các tỉnh phía Nam đến năm 2030” khi được Bộ NN&PTNT ban hành (thay thế Đề án ban hành theo Quyết định 1648/QĐ-BNN-TT ngày 17/7/2013), tiếp tục thực hiện có hiệu Đề án “Phát triển cây sầu riêng tỉnh Tiền Giang đến năm 2025”, Dự án “Chuỗi liên kết sản - xuất tiêu thụ sầu riêng giai đoạn 2020 - 2025 và định hướng đến năm 2030”, tính toán để có đủ hàng xuất quanh năm nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu, chất lượng. Trước mắt để sẵn sàng cho sầu riêng Tiền Giang “thẳng tiến trên đường chính ngạch”, Sở NN&PTNT đã gửi 11 hồ sơ đề nghị cấp mã số vùng trồng và 13 hồ sơ đề nghị cấp mã số cơ sở đóng gói sầu riêng, đang chờ Tổng cục Hải quan Trung Quốc phê duyệt, đưa lên website... Riêng người viết xin đề xuất xem xét thêm việc gởi hồ sơ đề nghị phía Trung Quốc bảo hộ độc quyền thương hiệu “Sầu riêng Cai Lậy”, giúp nâng cao thêm giá trị cạnh tranh của sản phẩm Tiền Giang với các quốc gia khác như Thái Lan, Malaysia... hiện cũng đang là các nước có ưu thế về xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc.

Đóng gói sầu riêng xuất khẩu tại HTX Nông nghiệp An Hữu (Ảnh: Sưu tầm)

Để kết thúc bài viết, xin mượn lời PGS.TS Nguyễn Minh Châu, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cây ăn quả Miền Nam: “Thị trường Trung Quốc đã chính thức mở cửa, đây là tín hiệu rất đáng vui mừng. Sầu riêng Việt hoàn toàn có thể chiếm lĩnh thị phần không nhỏ ở đất nước hơn tỷ dân này!”, và chúng ta cùng kỳ vọng rằng, các giải pháp ngành Nông nghiệp Tiền Giang đã chủ động hoạch định cần đi nhanh vào thực tiễn để tranh thủ thời cơ, trước mắt là trong 03 năm tới...

P.Q.Anh

Liên kết Liên kết